calidus

1. calidus, -a, -um. MLWscript.: calli-callidus: p. 76,34.38sq.60.63. -led-caledus: p. 76,25.77,6. -ld-caldus: p. 76,47.51.53sqq.63. I adi.: A proprie MLWi. q. calens, fervidus — warm, heiß: 1 gener.: MLWAntidot. Lond. p. 17,20 cum aqua -acalida omnem perfrictione expelle (MLWAgius vita Hath. 20. MLWDiaeta Theod. 423. MLWal.). MLWHugeb. Wynneb. 10 fumi vapor -uscalidus. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 783 fuit estus tam vehementer -uscalidus, ita ut plurimi homines ... expirarent. MLWNotker. Balb. gest. 1,21 p. 28,25 -ascalidas balneas ... indigentibus exhibere. MLWHrotsv. gest. 69 vitae -ascalidas sospes dum carperet auras. MLWChart. Mog. A 492 p. 395,31 dantur canonicis due carnes -ecalide cum porro et lucanicis. MLWHildeg. caus. 5 p. 233,20 quidam rivuli semper -icalidi sunt, quod de inextinguibilibus ignibus exeunt. MLWWalth. Agil. med. 105 p. 197,6 vitet ... panem actualiter -umcalidum. saepe. MLWproverb.: MLWEgbert. fec. rat. 1,378 tanto plus -umcalidum, quanto vicinius igni. candens — glühend: MLWCarm. Aldh. 5,31 caeli candescunt -acalida ... sidera. MLWLex Alam. 57,34 si ... ferrum -umcalidum intraverit ad stagnandum sanguinem (MLWTransl. Marci in Aug. 6 sub ... iudicio ferventis aquae et -icalidi ferri. MLWTheoph. sched. 3,11). MLWal. 2 spec.: a de qualitate materiae inhaerente: α in univ.: MLWConstant. Afric. grad. p. 343,10 omne corpus aut est -umcalidum aut frigidum, humidum vel siccum. MLWAlbert. M. animal. 12,86 dicitur -umcalidum potentia, quod, cum receptum fuerit in corpus animalis et excitatum calore naturali, calefacit. β de corporibus anim.: MLWPs. Galen. febr. 66 in hiis (arteriis) urina rubea est -acalida. MLWHildeg. phys. 6,1 griffo valde -uscalidus est. MLWAlbert. M. animal. 1,478 vena pulsatilis magna -acalida. 12,32 multi ... quaerunt, quod animal sit frigidum, et quod -umcalidum, et similiter quod membrum sit frigidum, et quod -umcalidum. MLWal. de morbis (de febri: MLWl. 19sq.): MLWNivard. Ysengr. 3,118 contuor in primo te -umcalidum esse gradu. MLWChron. Reinh. MLWa. 1191 p. 548,11 ut ex -acalida distemperancia impulsa precordia minarentur interitum. MLWAlbert. M. animal. 7,109 paucissimi canum evadunt podagram -amcalidam. MLWal. γ de rebus: MLWCompos. Luc. B 26 lapis ... subviridis est, eo quod virtutem habeat solarem et -amcalidam (MLWDynamid. Hippocr. 1,22 menta v. habet -amcalidam). MLWAntidot. Lond. p. 18,36 a pipere et ab omnibus caledissimis causis. MLWHildeg. phys. 1,55 funffblat valde -umcalidum est. 1,185 ova magis frigida quam -acalida sunt. MLWThietm. peregr. 29,7 fructum cedrorum ... habentem tres sapores, -umcalidum, frigidum, communem. MLWal. b bot. herba -acalida fort. MLWi. q. pes milvinus — viell.: Unechtes Ammei (Ammi maius L.): MLWAlphita II p. 140,30 pes milvi MLWi. herba -acalida MLWi. contracta. c techn. -uscalidus furnus MLWi. q. fornax calcaria — Kalkofen: MLWDipl. Loth. I. 127 (ed. Th. Schieffer. 1966) vineam ad -umcalidum furnum coniacentem. MLWChart. ord. Teut. 49 (a. 1217) dedit ... terram ..., in qua -uscalidus (calli-callidus B) furnus solet esse. cf. ^*calcifurnus. B translate vel in imag.: 1 studiosus, vehemens, ardens — eifrig, leidenschaftlich, entbrannt (cf. Gloss. I 574, 49 St.-S. -acalida [MLWsc. anima] geriu): MLWLiber hist. Franc. 28 p. 286,22 Chramnus ... nimis acervus et -uscalidus (calli-callidus A3a²). MLWAlcuin. (?) epist. 180 ad sanctissimum Petri sepulchrum -iscalidis (calli-callidis B) buccis oscula in pavimento figere. MLWTransl. Patrocli p. 280^b,29 -aecalidae fecit silentia turbae. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,132 rex flammarum ... globos -ocalido sub pectore volvens aestuat. Const. I 140,4 si ... temerarius ... eum invadat, quod vulgo dicitur asteros hant, -acalida manu (cf. MLWDt. Rechtswb. V. p. 235 MLWs. v. 2. ‘hast’). al. (quasi) febri ardens — (wie) fiebernd: MLWSermo de Marso 21 (WestfZ. 110. 1960. p. 220; MLWc. 864) quantos ... errore aliquo caldos ab interna ... peste liberabit MLWeqs. 2 celer, festinans — eilig, hastig: MLWLamb. Ard. hist. 58 Arnoldus ... -ocalido pede (cf. MLWfrancog. MLWvet. chaut pas) persequitur. II subst.: A fem.: 1 aqua calens — warmes Wasser: a gener.: MLWAesculapius 11 p. 15,27 butyrum ... super calda tepefactum. MLWCompos. Luc. T 29 mittis (sc. alumen) supra caldam bullientem MLWeqs. MLWAntidot. Bamb. 5 cocliare una davis cum -acalida. MLWWalahfr. hort. 279 dulci ... indita (sclarega) caldae (gloss. L: caldurę; calda dicitur quasi calida). MLWAlphita I p. 281,23 calda, id est -acalida, inde caldarium; quando simpliciter ponitur, de aqua -acalida intelligitur. MLWal. b iur. de probatione iudicii Dei: MLWLex Sal. Merov. 120 si quis alterum ad -amcalidam provocaverit MLWeqs. 2 lebes — Kessel: MLWGloss. III 635,34 St.-S. callida gelta. IV 42,20 calda caldarium chezzil. MLWibid. MLWal. v. et p. 75,15. B neutr.: 1 potio calida vel vas potatorium — warmes Getränk oder Trinkgefäß: MLWOrigo Lang. 5 post valneum dedit ei venenum in caldo ([callido 2]. MLWPaul. Diac. Lang. 2,29 poculum) bibere. v. et p. 75,16. 2 elementum calidum — das Warme als Element: MLWErmenr. ad Grim. 23 p. 560,9 corpus in se continet frigidum, -umcalidum, humidum et siccum. MLWEgbert. fec. rat. 1,188 frigida cum -iscalidis duo sunt contraria calvis. MLWAlbert. M. metaph. 4,1,8 p. 172,49 (ed. B. Geyer. 1960) hoc modo -umcalidum est habitus, et frigiditas est privatio. MLWanimal. 1,289 ungues mollificantur in -ocalido sicco et in -ocalido humido. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 1,44/47 p. 105,2 -icalidi ... in materia aliena est tendere in figuram pyramidalem. MLWal. MLWcompar.: MLWAlbert. M. animal. 12,34 -iuscalidius et frigidius dividuntur et dicuntur multipliciter. in imag.: MLWAbsal. serm. 21 p. 126^A duo contraria spiritus sancti medicina in se habuit, videlicet -umcalidum et siccum.