lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

brutus

ahd. bis lat. · 6 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
6 in 6 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

brutus

Bd. 1, Sp. 1593
brutus, -a, -um. I adi.: A strictius MLWi. q. irrationalis, insipiens, hebes, stultusnicht vernunftbegabt, unvernünftig, unverständig, dumm (cf. MLWGloss. I 54,12 St.-S. -usbrutus unfroat. 55,12 -usbrutus unuuis. III 187,69 -usbrutus stultus tumber. MLWal.): 1 de hominibus et mente eorum: MLWAldh. virg. II 62 qui (Deus) ... -umbrutum inspiras vitali flamine pectus. MLWVita Desid. Vienn. 8 petulans animus et -usbrutus sensus. MLWWalahfr. Mamm. 4,19 iniqua -aquebrutaque corda hominum. Carm. anon. (SBMünch. 1873/III. p. 735,6) quod fore me -umbrutum garris, non est tibi tutum. MLWWolfher. Godeh. II 20 p. 207,22 qua (illusione fantastica) -abruta plebs terrebatur audita. al. vesanusverrückt (cf. MLWGloss. I 264,9 St.-S. -usbrutus ... sic): MLWAldh. virg. II 2429 consulis ... sobolem ... expertem sensus cum -abruta mente vagando MLWeqs. 2 de bestiis: MLWWalahfr. Mamm. 21,33 laudat -usbrutus benefacta magistri concesso sermone leo (cf. 26,48 -ibruti ... aselli). MLWVita Find. p. 504,29 -abruta animalia et me hominem. MLWAlbert. M. animal. 2,36 situs mamillarum ... diversatur in aliis animalibus -isbrutis (p. 500a,14 ζώοις) MLWeqs. MLWal. in MLWcompar.: MLWRegino chron. MLWa. 882 p. 118,23 eos prosternunt, ut -abruta animalia, non homines mactari viderentur. MLWThietm. chron. 6,11 -isbrutis peiores animalibus. MLWDipl. Conr. II. 130 mancipia ceu -abruta animalia ... venundata. MLWArchipoeta 2,30 voluptate volens frui conparabar -ebrute sui. MLWal. B latius: 1 de hominibus MLWi. q. rudis, incultusroh, ungebildet: MLWWalahfr. imag. Tetr. 254 -usbrutus Britto (cf. Isid. MLWorig. 9,2,102). MLWHelm. chron. 47 p. 93,17 ad novitatem incogniti dogmatis gens -abruta grandi miraculo perculsa est. MLWCarm. Bur. B 162,5,5 exturbetur autem laicus ut -usbrutus (MLWopp. litteris cetus hic imbutus), nam ad artem surdus est et mutus. 2 de climate MLWi. q. asper rauh, unwirtlich: MLWCarm. de temp. rat. 481 -abruta ... Brittanniae ... superficies (cf. MLWl. 8). II subst.: A masc.: morioDummkopf: Gloss. IV 4, 65 St.-S. -usbrutus tumber narro. B neutr. MLWi. q. animal irrationale, bestianicht vernunftbegabtes, unvernünftiges Lebewesen, Tier: 1 gener.: MLWAldh. ad Acirc. 7 p. 77,13 de mutis aut -isbrutis ratiocinationis argumenta requiruntur. MLWMetell. Quir. 2a,30 -abruta sentiscunt et habent loquelas, astus humanus facie ferina degenerat se. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 57,27 canis inter cetera -abruta est illud, quod facilius ... potest ad diversa doceri. MLWal. 2 philos. et theol.: MLWBerth. Ratisb. serm. (SBWien 147/V. p. 49,21) maxima ... est differentia inter spiritum hominis et spiritum -ibruti MLWeqs. MLWAlbert. M. bon. 205 p. 125,52 delectabile sensus est nobis commune cum -isbrutis (Arist. p. 1118a,25 ζῶα). MLWcael. hier. 2,9 p. 51b,39 furibundi potius aguntur sive ex natura, ut in -isbrutis, sive ex passione illata, ut in hominibus MLWeqs. (cf. MLWsumm. theol. I 19,77,1 p. 801a,16 -abruta ..., ut dicit Damascenus [fid. orthod. 2,22], aguntur potius quam agant). MLWanimal. 7,3 quoad usum ... intellectus non est differentia ... inter animam pueri et -ibruti (p. 588b,1 τῶν θηρίων). MLWIob 35,11 (ed. M. Weiß. 1904) qualiter nos a -isbrutis in scientia boni et mali distinxit Deus. MLWibid. MLWal. Payr
3196 Zeichen · 193 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    Brutus

    Althochdeutsches Wörterbuch

    Brutus s. Eigennamen.

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Brutus

    Goethe-Wörterbuch

    Brutus eines der Häupter der Verschwörung gegen Cäsar; als dramat Stoff [ Napoleon in Weim ] Julius Cäsar von Voltaire w…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Brutus

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Brutus , Lucius Junius, vornehmer Römer mit dem königl. Hause der Tarquinier verwandt und von Tarquinius Superbus wegen …

  4. Sprichwörter
    Brutus

    Wander (Sprichwörter)

    Brutus 1. Auch du, mein Brutus? – Büchmann, 10. Aufl., S. 264. Diese Worte soll Julius Cäsar ausgerufen haben, als mehre…

  5. Latein
    brutus

    Mittellateinisches Wb.

    brutus , -a, -um . I adi. : A strictius i. q. irrationalis, insipiens, hebes, stultus — nicht vernunftbegabt, unvernünft…

Verweisungsnetz

10 Knoten, 4 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 4 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit brutus

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von brutus 2 Komponenten

bru+tus

brutus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

brutus‑ als Erstglied (1 von 1)

Brutus, schläfst du?

Meyers

Brutus, schläfst du? Worte, die Marcus Junius Brutus neben andern geheimnisvollen Mahnungen auf Zetteln an seinem Sitz im Senat und an ander…