Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
biliban st. n.
st. n. (substant. Inf.?); mnl. bileven; ae. bíleofen f. — Graff II, 47.
pi-lipan: nom. sg. Gl 1,252,7 (K); acc. pl. 122,27 (ebda.). 2,335,17 (Würzb. Mp. th. f. 28, 8./9. Jh.; Steinm. las -un, doch ist -an nach Kollation von J. Hofmann sicher); -liban: acc. sg. 1,42,13 (K). — bi-: -liban: acc. sg. Gl 1,42,13 (Pa); (lat. abl. pl.) 2,144,63 (Frankf. 64, 9. Jh.); -liuan: nom. sg. 4,209,3 (sem. Trev.). 299,29 = Wa 57,27 (Ess. Ev., lat. gen.); dat. sg. -]a 289,63 = Wa 50,23 (ebda.); acc. pl. -] 2,581,3 = Wa 95,13 (Düsseld. F 1, 10./11. Jh.). 1) der zum Leben nötige Unterhalt: a) in Form von Nahrung, Speise, Zukost: biliban edo moas victum vel cibum Gl 1,42,13. lipleidi moas pilipan aaz esu vescat escas 122,27. stiura alamosā pilipan stips eleemosyna victus 252,7. biliuan [non erubescis, stulte, ... te tanta ... perdidisse] obsonia [, quae dis ... obtulisti talibus, Prud., P. Rom. (x) 297] 2,581,3 = Wa 95,13. biliuana per eius dilectionem ... non cogitabant de corporali cibo [zu: obliti sunt panes accipere, Matth. 16,5] 4,289,63 = Wa 50,23. biliuan instante mortis periculo ... pecuniam victui necessariam [zu: tollat ... peram, Luc. 22,36] 299,29 = Wa 57,27; b) in Form der zu seiner Beschaffung nötigen (Geld-) Mittel: pilipan [qui ... in hoc mundo ius invadit alienum ..., damnatur a iudice: ita et in ecclesia dei cum unusquisque] stipendia [sua perdit, clamat ad deum, exauditur a Christo, Hier., Ep. xii, 5, PL 30,154] Gl 2,335,17. biliuan stips stipis stipendium 4,209,3. 2) Beisteuer, Abgabe zur Durchführung einer Aufgabe: biliban [qui altari deserviunt, de altari pascantur: quia nec miles] stipendiis [propriis contra hostes arma sustulit, Can. apost. xli] Gl 2,144,63.
Vgl. bilibi st. n.