benevolentia (-niv-, -cia), -ae
f. MLW
script.: bonev-:
p. 1445, 8. boniv-:
p. 1445,36. ?benign〈i〉volencia:
p. 1445,49. benignitas, comitas, propensa voluntas, bonitas —
Wohlwollen, freundliche Gesinnung, Zuneigung, Güte: I
latius: A
proprie: 1
gener.: MLWLiutg. Greg. 10 eadem beni-abenivolentia ... populum ... illuminavit
Gregorius. MLWRimb. Anscar. 7 p. 29,26 inter eos familiaritas coepit et beni-abenivolentia crescere. 26 p. 57,10 delectatus
rex ... caritatis eius
(episcopi) beni-abenivolentia et munerum datione. MLWAgius vita Hath. 12 quae illa solita vel erga Deum devotione vel erga cunctos beni-abenivolentia ... concessit. MLWRuotg. Brun. prol. p. 1,27 omnium ... salutem beni-ę atque laboris studiique sui quęrebat commertio. MLWWalth. Spir. Christoph. I 1 mira illi ad omnes beni-abenivolentia. MLWBerth. (?) annal. praef. p. 267,27 mirae beni-aebenivolentiae, affabilitatis ... et humanitatis ... conatu sese omnibus ... aptum exhibens
Herimannus. MLWHelm. chron. 81 p. 153,31 vellem ... instrui, unde mos iste inoleverit, ex beni-abenivolentia an ex debito. MLWChart. Raitenh. 57 p. 53,5 quanto affectu et beni-abenivolentia ad ipsum monasterium movemur
(sc. archiepiscopus). MLWAlbert.
M. pol. 6,4
k p. 589
b,34 conservari non potest
politia nisi -abenevolentia civium (
p. 1320a,
15 εὐνους ... τοὺς πολίτας). MLW
al. 2
spec.: a
philos.: MLWAdalbold. Boeth. 20 p. 410,5 haec est ratio, quae apud Platonem -ciabenevolencia, apud Hermetem bona voluntas, apud psalmistam benignitas vocatur. MLWAlbert.
M. Is. 11,3 p. 173,43 cum ... -abenevolentia nihil aliud sit nisi fluxus voluntatis in bonum ad parentem MLW
eqs. MLWeth. 9,2,3 p. 574
a,19 -abenevolentia (
p. 1166b,
30 εὐνοια) ... amicitia esse videtur, non tamen est amicitia. p. 574
a,24 -abenevolentia latens est in sola boni voluntate existens et non operibus manifestata. MLW
ibid. MLW
al. (v. MLW
ind.). b
rhet.: MLWEpist. Worm. I 21 p. 40,4 hęc verba licet beni-ambenivolentiam ostendant, intentionem tamen in se pulchre retinent. MLWConr. Mur. summ. 6 p. 465,4 captatio beni-e est oratio, per quam auditoris animus redditur docilis, benivolus et attentus (MLW
sim. p. 467,37). B
meton.: 1
de personis benevolis (saepe in allocutione): MLWBeda hist. eccl. 2,12 p. 108,8 gratias ... ago -aebenevolentiae tuae. MLWEpist. Bonif. 49 quod nullius hominis oboedientiam ... antea quęrimus quam tuae bone-aebonevolentiae (beni-aebenivolentiae
2 MLW
p. corr.) subiectionem. MLWLull. (?) epist. 142 tuae dilectionis -ambenevolentiam meminisse reor. MLWForm. Augiens. C 2 noverit ... prona -abenevolentia vestra, quia MLW
eqs. (MLWDipl. Ludow. Germ. 67 p. 94,14.
cf. MLWEpist. var. II 23 cognoscat beni-abenivolentia vestra, quod
eqs). MLWGerh. August. Udalr. I 15 p. 404,46 beni-abenivolentia ... abbatis, cum audiret eum ... exire. MLWEpist. Teg. I 98 ut aliqua inreprehensibilia dicta vestrę beni-ę composuissem. MLW
al. 2
donatio benigne facta —
Schenkung aus Wohlwollen: MLWChart. Epternac. 167 (a. 926/31) si quis ... exstiterit, qui hanc beni-ambenivolentiam rectoris loci ... irrumpere conaverit. MLWDipl. Heinr. IV. 272 (interp. MLWs. XII.) ut hec nostra regalis beni-abenivolentia ... permaneat firma. II
strictius: A
clementia, mansuetudo, gratia —
Gnade, Milde, Huld: 1
theol.: MLWWillib. Bonif. 4 p. 15,3 mira dispensationis Dei beni-abenivolentia nomen eius diffamatum est. MLWGodesc. Saxo
theol. 10 p. 214,5 Dei patris erga 〈hominem〉 beni-ambenivolentiam. MLWHraban. epist. 46 illam mentem, quam sui spiritus munere per beni-ambenivolentiam et veram caritatem illustrat
Deus. 2
publ.: a
proprie: MLWDipl. Ludow. Germ. 69 p. 97,30 si loca Deo dedicata ... procuramus ..., regiam exercemus beni-ambenivolentiam (MLWDipl. Heinr. III. 99.
cf. MLWChart. Brixin. 55 de consueta regali beni-abenivolentia). MLWRimb. Anscar. 25 p. 53,30 qui
(rex) cum maxima beni-abenivolentia hanc ... petitionem suscipiens. MLWDipl. Ludow. Iun. 19 nostrae regiae potestatis beni-ambenivolentiam. MLWThietm. chron. 8,14 imperatoris Heinrici multiformem beni-ambenivolentiam aecclesiae exhibitam. MLWChart. Raitenh. 77 p. 80,8 regalis excellentie immensa benignitas, cum de beni-abenivolentia solita omnibus ... gratiam impendere studeat. MLWChart. Turg. III 660 (dipl. Rudolfi) comitem prosecuti fuimus promotionis boni-ciabonivolencia et gratia. MLW
al. b
meton. de persona principis benevola: MLWDipl. Karoli III. 16 postulationibus ... aures beni-e nostre hilariter inclinantes. MLWDipl. Zwent. 24 hec nostre beni-e largitio. MLW
al. 3
eccl.: MLWLiber diurn. 47 apostolice in te sedis beni-ambenivolentiam ... considerans. B
assensus (benigne datus), permissio —
(gütige) Zustimmung, Erlaubnis:MLW Chart. Rhen. med. I 21 (a. 767) mea fuit peticio et vestra fuit -abenevolentia, ut MLW
eqs. (MLWCod. Lauresh. 16 p. 293,37. 28 p. 311,39 petitioni tuę ... cum unanimi fratrum ... beni-abenivolentia libenter annuimus. MLW
al.). MLWChart. Sangall. A 199 p. 189,23 cum consensu vel -abenevolentia ... abbatis et advocati. MLW
al. MLW
meton. de personis assensum praebentibus: MLWTrad. Ratisb. 215 (a. 980/85) placeat ... beni-aebenivolentiae universorum ..., qualiter MLW
eqs. MLWChart. Bern. I 4,49 canonicorum ... non denegavit benign〈i〉volencia
(sic?) MLW
eqs. MLW
al. C
animus promptus, devotio —
Bereitwilligkeit, Ergebenheit:MLW Dipl. Karoli III. 94 nos cognoscentes eius
(abbatis) -ambenevolentiam pro eius amore et bonae fidelitatis merito ... decrevimus ita fieri. MLWDipl. Arnulfi 136 p. 204,31 per eius
(episcopi) assiduam fidelis obsequii beni-ambenivolentiam. MLWHildeg. epist. II 126 Isabella, ... beni-ambenivolentiam rutilationis et gemitum cordis ad coelestia
habes. D
probitas —
Rechtschaffenheit: Vita Pirmin. II praef. p. 35
D ipse
(Deus) ... cordis scrutator ... plus rusticitatis -ambenevolentiam quam periti sermonis probat affluentiam.
Sroder