lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

benevolentia

GWB bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

benevolentia f.

Bd. 1, Sp. 1444
benevolentia (-niv-, -cia), -ae f. MLWscript.: bonev-: p. 1445, 8. boniv-: p. 1445,36. ?benign〈i〉volencia: p. 1445,49. benignitas, comitas, propensa voluntas, bonitasWohlwollen, freundliche Gesinnung, Zuneigung, Güte: I latius: A proprie: 1 gener.: MLWLiutg. Greg. 10 eadem beni-abenivolentia ... populum ... illuminavit Gregorius. MLWRimb. Anscar. 7 p. 29,26 inter eos familiaritas coepit et beni-abenivolentia crescere. 26 p. 57,10 delectatus rex ... caritatis eius (episcopi) beni-abenivolentia et munerum datione. MLWAgius vita Hath. 12 quae illa solita vel erga Deum devotione vel erga cunctos beni-abenivolentia ... concessit. MLWRuotg. Brun. prol. p. 1,27 omnium ... salutem beni-ę atque laboris studiique sui quęrebat commertio. MLWWalth. Spir. Christoph. I 1 mira illi ad omnes beni-abenivolentia. MLWBerth. (?) annal. praef. p. 267,27 mirae beni-aebenivolentiae, affabilitatis ... et humanitatis ... conatu sese omnibus ... aptum exhibens Herimannus. MLWHelm. chron. 81 p. 153,31 vellem ... instrui, unde mos iste inoleverit, ex beni-abenivolentia an ex debito. MLWChart. Raitenh. 57 p. 53,5 quanto affectu et beni-abenivolentia ad ipsum monasterium movemur (sc. archiepiscopus). MLWAlbert. M. pol. 6,4k p. 589b,34 conservari non potest politia nisi -abenevolentia civium (p. 1320a,15 εὐνους ... τοὺς πολίτας). MLWal. 2 spec.: a philos.: MLWAdalbold. Boeth. 20 p. 410,5 haec est ratio, quae apud Platonem -ciabenevolencia, apud Hermetem bona voluntas, apud psalmistam benignitas vocatur. MLWAlbert. M. Is. 11,3 p. 173,43 cum ... -abenevolentia nihil aliud sit nisi fluxus voluntatis in bonum ad parentem MLWeqs. MLWeth. 9,2,3 p. 574a,19 -abenevolentia (p. 1166b,30 εὐνοια) ... amicitia esse videtur, non tamen est amicitia. p. 574a,24 -abenevolentia latens est in sola boni voluntate existens et non operibus manifestata. MLWibid. MLWal. (v. MLWind.). b rhet.: MLWEpist. Worm. I 21 p. 40,4 hęc verba licet beni-ambenivolentiam ostendant, intentionem tamen in se pulchre retinent. MLWConr. Mur. summ. 6 p. 465,4 captatio beni-e est oratio, per quam auditoris animus redditur docilis, benivolus et attentus (MLWsim. p. 467,37). B meton.: 1 de personis benevolis (saepe in allocutione): MLWBeda hist. eccl. 2,12 p. 108,8 gratias ... ago -aebenevolentiae tuae. MLWEpist. Bonif. 49 quod nullius hominis oboedientiam ... antea quęrimus quam tuae bone-aebonevolentiae (beni-aebenivolentiae 2 MLWp. corr.) subiectionem. MLWLull. (?) epist. 142 tuae dilectionis -ambenevolentiam meminisse reor. MLWForm. Augiens. C 2 noverit ... prona -abenevolentia vestra, quia MLWeqs. (MLWDipl. Ludow. Germ. 67 p. 94,14. cf. MLWEpist. var. II 23 cognoscat beni-abenivolentia vestra, quod eqs). MLWGerh. August. Udalr. I 15 p. 404,46 beni-abenivolentia ... abbatis, cum audiret eum ... exire. MLWEpist. Teg. I 98 ut aliqua inreprehensibilia dicta vestrę beni-ę composuissem. MLWal. 2 donatio benigne factaSchenkung aus Wohlwollen: MLWChart. Epternac. 167 (a. 926/31) si quis ... exstiterit, qui hanc beni-ambenivolentiam rectoris loci ... irrumpere conaverit. MLWDipl. Heinr. IV. 272 (interp. MLWs. XII.) ut hec nostra regalis beni-abenivolentia ... permaneat firma. II strictius: A clementia, mansuetudo, gratiaGnade, Milde, Huld: 1 theol.: MLWWillib. Bonif. 4 p. 15,3 mira dispensationis Dei beni-abenivolentia nomen eius diffamatum est. MLWGodesc. Saxo theol. 10 p. 214,5 Dei patris erga 〈hominem〉 beni-ambenivolentiam. MLWHraban. epist. 46 illam mentem, quam sui spiritus munere per beni-ambenivolentiam et veram caritatem illustrat Deus. 2 publ.: a proprie: MLWDipl. Ludow. Germ. 69 p. 97,30 si loca Deo dedicata ... procuramus ..., regiam exercemus beni-ambenivolentiam (MLWDipl. Heinr. III. 99. cf. MLWChart. Brixin. 55 de consueta regali beni-abenivolentia). MLWRimb. Anscar. 25 p. 53,30 qui (rex) cum maxima beni-abenivolentia hanc ... petitionem suscipiens. MLWDipl. Ludow. Iun. 19 nostrae regiae potestatis beni-ambenivolentiam. MLWThietm. chron. 8,14 imperatoris Heinrici multiformem beni-ambenivolentiam aecclesiae exhibitam. MLWChart. Raitenh. 77 p. 80,8 regalis excellentie immensa benignitas, cum de beni-abenivolentia solita omnibus ... gratiam impendere studeat. MLWChart. Turg. III 660 (dipl. Rudolfi) comitem prosecuti fuimus promotionis boni-ciabonivolencia et gratia. MLWal. b meton. de persona principis benevola: MLWDipl. Karoli III. 16 postulationibus ... aures beni-e nostre hilariter inclinantes. MLWDipl. Zwent. 24 hec nostre beni-e largitio. MLWal. 3 eccl.: MLWLiber diurn. 47 apostolice in te sedis beni-ambenivolentiam ... considerans. B assensus (benigne datus), permissio(gütige) Zustimmung, Erlaubnis:MLW Chart. Rhen. med. I 21 (a. 767) mea fuit peticio et vestra fuit -abenevolentia, ut MLWeqs. (MLWCod. Lauresh. 16 p. 293,37. 28 p. 311,39 petitioni tuę ... cum unanimi fratrum ... beni-abenivolentia libenter annuimus. MLWal.). MLWChart. Sangall. A 199 p. 189,23 cum consensu vel -abenevolentia ... abbatis et advocati. MLWal. MLWmeton. de personis assensum praebentibus: MLWTrad. Ratisb. 215 (a. 980/85) placeat ... beni-aebenivolentiae universorum ..., qualiter MLWeqs. MLWChart. Bern. I 4,49 canonicorum ... non denegavit benign〈i〉volencia (sic?) MLWeqs. MLWal. C animus promptus, devotioBereitwilligkeit, Ergebenheit:MLW Dipl. Karoli III. 94 nos cognoscentes eius (abbatis) -ambenevolentiam pro eius amore et bonae fidelitatis merito ... decrevimus ita fieri. MLWDipl. Arnulfi 136 p. 204,31 per eius (episcopi) assiduam fidelis obsequii beni-ambenivolentiam. MLWHildeg. epist. II 126 Isabella, ... beni-ambenivolentiam rutilationis et gemitum cordis ad coelestia habes. D probitasRechtschaffenheit: Vita Pirmin. II praef. p. 35D ipse (Deus) ... cordis scrutator ... plus rusticitatis -ambenevolentiam quam periti sermonis probat affluentiam. Sroder
5688 Zeichen · 333 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    benevolentia

    Goethe-Wörterbuch

    benevolentia idWdg ‘captatio benevolentiae’ s captatio Horst Umbach H. U.

  2. Latein
    benevolentiaf.

    Mittellateinisches Wb.

    benevolentia (-niv-, -cia) , -ae f. script. : bonev-: p. 1445, 8. boniv-: p. 1445,36. ? benign〈i〉volencia: p. 1445,49. b…

Verweisungsnetz

5 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 3 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit benevolentia

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — benevolentia kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „benevolentia". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/benevolentia/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „benevolentia". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/benevolentia/mlw. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „benevolentia". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/benevolentia/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_benevolentia_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„benevolentia"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/benevolentia/mlw},
  urldate      = {2026-05-17},
}