Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
bedala st. sw. f.
st. sw. f.; vgl. neuengl. petal; zu mlat. petalum, griech. πέταλον. — Graff III, 327.
ped-al-: acc. sg. -a Gl 2,598,39 (Schlettst., 12. Jh.); nom. pl.? -a 4,207,16 (sem. Trev., Katara S. 282 sg.); nom. pl. -un 2,20,23 (clm 23 486, 10. Jh.). 407,22 (Prag viii H 4,11. Jh., lat. sg.). 468,9 (Paris nouv. acquis. 241, clm 14 395, beide 11. Jh., lat. sg.); -el-: nom. sg. -a 2,498,61 (Sg 292, 10. Jh.). 570,54 (Köln lxxxi, 11. Jh.); -e 3,382,49 (Jd, 13. Jh.); -ul-: nom. pl. -un 2,22,1 (Wien 969, 10. Jh.).
bedela: nom. sg. 2, 518,20 (Einsiedeln 316, Zürich C 164, beide 11. Jh.); acc. pl. 4,252,5 (Carlsr. Aug. ccxxxi, 10. Jh.). 1) dünnes Blättchen aus Metall, bes. aus Gold: pedalun [falsas effigies (veterum deorum), quas glauco marmore sculpunt aurea seu fulva quas ornant] petala [fronde, Aldh., De virg. 1341] Gl 2,20,23. pedulun [quamvis auratis praecellat fibula bullis amplius aut certe flavescant] petala [fulva, ebda. 208] 22,1. pedalun (pleh) [si lapis est (das Götterbild), senio dissolvitur aut crepat ictu percussus tenui: mollis si] bractea (brattea Hs.) [gypsum texerat, infido rarescit glutine sensim, Prud., Symm. i, 436] 407,22. 468,9 (vokabelmäßig übersetzt, wobei brattea als nom. pl. zu bratteum aufgefaßt wurde?, vgl. Thes. ii, 2, 2166 f.). bedela [zur gleich. Stelle] 518,20. 570,54. pedela (blech) [dum currum varia gemmarum luce micantem mirantur, dum] bracteolis (Hs. bratteolu verschr. f. bratteola) [crepitantia lora ... inhiant, ders., Psych. 335] 498,61. bedela [fecit igitur superhumerale de auro ..., opere polymitario, inciditque] bracteas (Hs. brattęe) [aureas, et extenuavit in fila, Ex. 39,3] 4,252,5. pedele brattea 3,382,49. pedala petala 4,207,16. 2) spez. die Goldplatte am Turban des Hohenpriesters (vgl. Buchb. 5,108): pedala [Iohannes ille ..., qui fuit sacerdos dei pontificale] petalum [gestans ..., Ruf., Hist. eccl. iii, 31, S. 265] Gl 2,598,39 (vgl. auch Diefb. Gl. 431 c: petalum i. aureola in ea fronte pontificis).