lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

batto

ahd. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

batto

Bd. 1, Sp. 1395
batto, batt(u)i (-edi, -idi), battutum, -ere. MLWscript. et MLWform.: pabt-: MLWl. 70. bea-: MLWl. 37. adde MLWLeg. Lang. p. 159, 15 MLWcod. 5. bo-: MLWl. 63. bapt-: MLWl. 35.39.41. bact-: MLWl. 72. bat(o): MLWl. 40.41.46.50. MLWal. MLWpraes. -es, -ent: p. 1396,6.10. MLWperf.: batd(i): MLWl. 42. -et(i): MLWl. 37. -etd(i): MLWl. 38. -idid(i): MLWl. 37. -d(us): MLWl. 37.40.41.64. MLWal. MLWconi. I.: MLWl. 40.55.57. verberibus afficeremit Schlägen bearbeiten, schlagen: I obi. anim. MLWi. q. caedere, verberare(ver)prügeln, hauen: A spectat ad homines: 1 de impetu: MLWLex Sal. Merov. 35,4 si quis servum alienum batterit ([-ederitbattederit C 5, -ideritbattiderit Her.]. MLWLex Sal. Pipp. 58capit. -itbattit [bapt-bapto D 9]). MLWEdict. Roth. 41 si quis ... eum (hominem liberum) tenuerit et -ueritbattuerit (-ideritbattiderit, -eteritbatteterit, -ederitbattederit, beatididerit MLWvar. l.). 352tit. de porcario -do ([-tobattato 7]. 353 si duo porcarii inter se -ederintbattederint [-etd-battetderint, -id-battiderint, -uerintbattuerint MLWsim. MLWvar. l.]. MLWPactus Alam. V 5 si porcarius ... -tusbattatus [bapt-baptus, batu-batus, bat(t)a-bat(t)aus, -dusbatdus, baculatus MLWvar. l.] fuerit). 374 si -tusbattatus (bapt-baptus, batu-batus, -dusbatdus MLWvar. l.) fuerit actor regis. MLWLeg. Lang. p. 159,21 si quis haldium ... -ederitbattederit (-id-battiderit, batderit MLWvar. l.). MLWal. v. et MLWl. 6. repellerezurück-, in die Flucht schlagen: MLWLex Sal. Merov. 94 si quis truste ... -erebattere praesumpserit. 2 de poena: MLWLex Raet. Cur. MLWadd. 2 ut ... ponatur malificus super asinum et batendo ducatur circiter per vicos. 3 si quis spatam traxerit in domnica casa, ... fiat -tusbattatus (4.7.8.11). 3 symbolice de actione vindicandi in servitutem: MLWChart. Ital. Ficker 3 p. 4,47 (a. 796) quando Rincualdo -editbattedit ipsum Anscausulu. p. 5,2 batebant eum pro servo. B spectat ad bestias MLWi. q. percuterestoßen: MLWEdict. Roth. 351 qui (verres) omnis alius verres in grege -itbattit (batit 6) et vincit. II obi. res: A spectat ad fruges, plantas, pulpas sim.: 1 baculis excutere(aus)dreschen (cf. MLWGloss. II 628,72 St.-S. terit driskit [-atbattat MLWcod. m.2]): MLWCapit. reg. Franc. 273,29 in scuria -erebattere nolunt coloni (MLWChart. Rhen. med. I 135,114 p. 197,29 tres dies ... in scuram dominica -arebattare). MLWChart. Rhen. med. I 135,114 p. 197,16 -itbattit de avena modios x. MLWChart. Ital. Ficker 165 p. 208,45 fruges ... batere. MLWal. 2 (baculo) feriendo vacuum faceredurch Schlagen leer machen, abernten: MLWLex Raet. Cur. MLWadd. 1 nogarios -erebattere, ... falce batere. 3 tundere, pinsereklopfen, zerstampfen: MLWAldh. ad Acirc. 51,4 ius simul et pulpas -tasbattatas (bo-botto, batu-batu MLWvar. l.) condo (sc. piper) culinae. MLWTract. de caus. mul. 6 erba matrigale ... cocta et batuda cum axungia. 4 infringerebrechen: MLWCapit. reg. Franc. 22,81 linum -erebattere. B spectat ad metalla, instrumenta, vasa sim.: 1 proprie: a cudendo extenuaredünn machen, hämmern: MLWCompos. Luc. I 14sq. -ebatte et tene illut (aurum) cum tenacla ferrea, et cumque -isbattis, sed tornatur. I 23sq. eramen pone ad -erebattere; ... et quomodo -isbattis (pabtis MLWcod.) ex martello plano MLWeqs. L 19 capita non -tabattata in medio veniant. MLWCompos. Matr. 1,1 aurum obrizum bacte cum malleo in incude subtilissimum. MLWal. v. et MLWl. 10. b cudendo acuere schärfen, dengeln: v. p. 1395,61. c contunderezerstoßen: MLWAntidot. Sangall. p. 85,14 spuma argenti et cerussa equis ponderibus -isbattis in mortario. d pulsareanschlagen: MLWSermo de sacril. 16 quicumque ... per clamorem populi vasa lignea et erea 〈a〉mentea (an subest eramenta?) -entbattent. 2 meton. MLWi. q. cudendo conficeredurch Schlagen erzeugen: MLWCompos. Luc. I 9 comisce et -ebatte lacmina(m) et post illa -tabattata subtiliter MLWeqs. (L 16sqq. -ebatte lammina(s) longa(s) et gracile(s); quando per longum -isbattis, plica eam ... et sic eas -esbattes, sed plecaturas non -isbattis. MLWMappae Clavic. 21). L 12 petali argenti in modum auri -anturbattantur. (monetas) percutereprägen: MLWCapit. reg. Franc. 147,4 ut 〈moneta〉rii monete batere non possint. MLWAlbert. Mil. temp. 278tit. de moneta Reg(ina), que incepta fuit ad batendum. 278 p. 536,13. v. et ferrobattutus. ?MLWsubst.
4233 Zeichen · 247 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    Batto

    Althochdeutsches Wörterbuch

    Batto s. Eigennamen.

  2. Latein
    batto

    Mittellateinisches Wb.

    batto , batt(u)i (-edi, -idi), battutum, -ere. script. et form. : pabt-: l. 70. bea-: l. 37. adde Leg. Lang. p. 159, 15 …

Verweisungsnetz

5 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 3 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit batto

7 Bildungen · 7 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

batto‑ als Erstglied (7 von 7)

Battör

RhWB

batt·oer

Battör batr  MGladb m.: der Schläger am mechanischen Webstuhl.

Battoir

Herder

Battoir (frz. Battoar), Schlägel beim Ballspiel.

Battong

RhWBN

bat·tong

Battong (< frz. bâton) bado˙ŋ. Merz-Saarhölzb m.: Knüttel.

Battōni

Meyers

bat·toni

Battōni ( Batoni ), Pompeo Girolamo , ital. Maler, geb. 5. Febr. 1708 in Lucca, gest. 4. Febr. 1787 in Rom, Schüler Concas und Masuccis, wur…

Battonya

Meyers

Battonya , Markt im ungar. Komitat Csanád, an der Eisenbahn Szegedin-Arad, mit Tabakpflanzungen, 3 Dampfmühlen und (1901) 12,872 meist magya…