lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

basileus

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

basileus m.

Bd. 1, Sp. 1382
basileus, -i m. (βασιλεύς) MLWscript.: va-: MLWl. 66sq. p. 1383,5. pha-: p. 1383,10. -syl-: MLWl. 57.59. p. 1383,14. -ille-: MLWl. 66sq. MLWform.: MLWsing.: nom.: -ylo: MLWl. 59. -eos: p. 1383,4.10.14.16. -eon: p. 1383,49. gen. -eos: MLWl. 57.66sq. MLWacc. -ea: MLWl. 55. MLWplur.: gen. -eon, -ion: p. 1383,3.8.11sq. MLWacc. -lis: p. 1383,7. adde MLWChron. Salern. 107 p. 109,13. MLWmetr.: bā-: p. 1383,4.16sq.20. bă-: MLWl. 54.72. p. 1383,14. -sī-: p. 1383,17. -sĭ-: MLWl. 54.72. p. 1383,4.14.16.20. -lē-: MLWl. 72. p. 1383,17. -lĕ-: p. 1383,4.16.20. -ōs: p. 1383,16. rexKönig (cf. MLWAmalar. off. 3,2,1 -usbasileus rex dicitur quasi basis populi; laos populus dicitur, basilaus basis populi. MLWHonor. August. sacram. 31. v. et MLWl. 61): I proprie: A publ.: 1 de rectoribus imperii MLWi. q. imperatorKaiser, Basileus: a spectat ad imperium Byzantinum: MLWAmalar. mar. 46 -usbasileus Leo. MLWChron. Salern. 107 p. 109,4 (epist.) neminem appellandum -eabasilea nisi eum, quem in urbe Constantinopolitana imperii tenere gubernacula contigisset. p. 111,28 ab his (principibus barbarorum) omnibus ... βασυλέως vocabulum adimis. MLWThietm. chron. 3,23 -ibasilei Nicaphoris. MLWAnselm. Bis. rhet. epist. p. 98,13 unde tibi spontanea basylo nuper direxit mandata. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 297,22 apud Grecos ..., quod tamquam bases populum sustineant, -ibasilei vocantur. MLWBenzo ad Heinr. 2,7 p. 615,29 nostros ... -osbasileos ad vindictam excitemus. p. 615,31 hyschyron -umbasileum, Constantinum Doclitium. MLWal. de titulo nobilitatis MLWsc. pater -osbasileos MLWi. q. βασιλεοπάτωρ — ‘Vater des Kaisers: MLWLiutpr. antap. 3,26 p. 87,2 Romanós pater vasilleos (basileos MLWvar. l.) ab omnibus apellatur (de eodem: 3,30. 3,35 p. 90,6). 3,28 Focas ... pater vasilleos fieri satagit. b spectat ad imperium Romanum occidentale medii aevi: MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 812 p. 136,23 imperatorem eum (Karolum M.) et -umbasileum appellantes legati imp. Constantinopolitani. MLWAbbo Sangerm. bell. 1,48 urbs mandata fuit Karolo nobis -obasileo (2,164). MLWBenzo ad Heinr. 3,22 respondeat tibi noster -usbasileus. v. et p. 1382,62. remissius: MLWNicol. I. epist. 63 p. 375,2 nisi ... vos (sc. Karolus Calvus) ... nequaquam Greco sermone -eonbasileon vocabula sortiremini. 2 de aliis principibus: MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,35 Idida (i. Salomo), ... -osbasileos Solymae. MLWLiutpr. leg. 19 p. 186,2 Petrus, Bulgarorum v-usvasileus. MLWChron. Salern. 107 p. 109,7 ystorie monstrant plurimos fuisse -li〈s〉 nuncupatos. p. 109,21 invenies ... Persarum ..., Ethiopum, Guandalorum et Gothorum ... prelatos βασιλέων appellacione veneratos. MLWal. MLWGunth. Par. hist. p. 53,20 ‘aiios pha-osphasileos marchio’ decantabant. MLWellipt. de libris regum: MLWAldh. ad Acirc. 134 p. 186,28 ut in -ionbasilion cautum est (MLWsim. MLWvirg. I 53 p. 311,20 -eonbasileon). in imag. de bestiis: MLWCarm. Bur. B 134,2 cunctarum ferarum -usbasileus (sc. leo). B theol. de Deo, Christo: MLWSyll. Sangall. 4,80 (de Christo) σύ βασιλεὺς (basyleos, -ileosbasileos MLWcodd.) ὑμῶν (cf. MLWEkkeh. IV. bened. I 5,9 pantocrator imon su -osbasileos [gloss.: rex] eleison). Subscr. MLWcod. Camer. 691 in honore -ibasilei cosmi praesul Rothardus me scribere iussit. II translate de temperantia sui ipsius: MLWAbbo Sangerm. bell. 3,26 -usbasileus (gloss.: rex) constes, abstemius antigraphusque. Baader
3266 Zeichen · 235 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Basileus

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Basileus (griech.), König; auch Bezeichnung des zweiten Archonten in Athen: Archon B. (s. Archonten ).

  2. Latein
    basileusm.

    Mittellateinisches Wb.

    basileus , -i m. ( βασιλεύς) script. : va-: l. 66sq. p. 1383,5. pha-: p. 1383,10. -syl-: l. 57.59. p. 1383,14. -ille-: l…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit basileus

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von basileus 2 Komponenten

bas+ileus

basileus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — basileus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „basileus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/basileus/mlw?formid=B00550
MLA
Cotta, Marcel. „basileus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/basileus/mlw?formid=B00550. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „basileus". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/basileus/mlw?formid=B00550.
BibTeX
@misc{lautwandel_basileus_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„basileus"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/basileus/mlw?formid=B00550},
  urldate      = {2026-05-12},
}