ballada

ballada (balada, ballata) -ae f. et baladum -i n. et balladus -i m. Bezeichnung für eine Kompositions- (und Dichtungs-) Gattung des 14. und 15. Jahrhunderts — term that designates a compositional (and poetic) genre of the fourteenth and fifteenth centuries [s.XIV] LmLPhil. Vitr. 19, 6: rubeae (sc. notulae) aliquando huc illuc in balladis, rondellis et motetis ponuntur. LmLRob. Handlo p. 176, 8: Ab hoc siquidem (sc. quinto) modo proveniunt hoketi omnes, rundelli, ballade, coree, cantifractus, estampete, floriture. LmLMens. Primo punctus p. 37: exemplum ... et in multis aliis motetis, rondellis et baladis (sim. LmLMens. Primo punctus p. 38). LmLAegid. Mur. p. 128b: Isto modo debet fieri ballada simplex: in primo fac apertum et clausum et ultimo fac clausum solummodo. Item ballada duplex habet apertum et clausum ante et retro. LmLGoscalc. intr. 1 p. 30, 2: de motetis, baladis, rondellis, vireletis et aliis ... diversi diversimode sunt locuti. LmLGoscalc. 1, 8 p. 84, 8: Restat et nunc quidem de cantibus aliis, puta motetis, baladis []et huiusmodi, de quibus tonis sive modis iudicandi fuerint, aliqua declarare. Sit igitur finale iudicium omnium tonorum seu modorum cuiuslibet cantus, videlicet motetorum, baladarum, rondellorum, vireletorum et huiusmodi istud. LmLAnon. Mediol. 9, 3: Nota quod in ballatis et in madricalibus et sic de multis aliis non sequitur modus, sed ad libitum debent cantari sicut sunt figurati. LmLAnon. Couss. V p. 240, 2: Cecchus de Florentia in discantu illius sue ballative (mss. ex errore?) posuit semibreves rubeas imperfectas et male. LmLGen. disc. Postquam 6: Cognicio nostra incipitur a notioribus. Et quia ballade sunt huiusmodi, tractatum primum et primam declaracionem habere primitus meruerunt. Ballade sunt verba applicata sonis et dicuntur ballade, quia ballantur. Et debent habere unum responsum, quod potest habere duas et tres partes: duarum vero partium quelibet debet habere undecim sillabas, et si quis voluerit, prima potest esse septem sillabarum, secunda undecim; etiam, si quis vellet, prima posset esse de undecim, secunda de septem. Habent etiam duos pedes, qui volunt habere quatuor partes, et postmodum unam voltam totam similem responsive. Prime quatuor partes possunt esse de undecim vel de septem, vel prima et tercia de undecim, secunda et quarta de septem, et sic e converso. Volunt etiam esse de tempore perfecto et de aere Ytallico, et in aliquibus locis vel punctis de Gallico, sed non in principio nec in fine. Si quis vult, quod trottetur, faciat in simili aere, sed de tempore imperfecto, volta autem pedis vel pedum vult esse trium et non diverse. LmLGen. disc. Postquam 28: non habent (sc. motteti) ita ordinem in verbis sicut ballate et rotundelli. LmLAnon. Vratisl. p. 336a: differencia est inter mutetum, rondellum, piroletum, baladum, stampaniam sive stampetum, katschetum et rotulum. ... Sed baladum est, quod habet tres partes et in prima duas clausuras vel unam ut „Virginem mire pulcritudinis“, „Delibi scriba“, „Tibi cordis“. LmLOrig. et eff. 19, 1: De rondellis et balladis. Rondellis, baladis, carollis, springis: quaedam illorum in operto in secundi versus fine desinunt, in ultimo in clauso. Ad haec non habeo respondere, quia sunt fantastica et frivola, quia nulli auctores musicae in textu illorum cognitionem nec scientiam imposuerunt. [s.XV] LmLProsd. exp. 90, 7: non solum diminutio reperitur in tenoribus motetorum, sed etiam reperitur in tenoribus baladarum et aliorum cantuum, et, quod plus est, reperitur etiam in discantibus quamplurium baladarum. Scias tamen, quod diminutio, que ut plurimum in baladis ad presens reperitur posita a modernis, ut dictum est, videtur michi esse una maxima fatuitas (cf. app. crit.). LmLProsd. exp. 90, 10. LmLProsd. exp. 92, 10. LmLGen. disc. Differentia 1: Differentia est inter motetos, ballados, vireletos et rondellos et fugas. ... balladi vocantur illi, qui habent overtum et clausulum in primo versu. Et postea habent adhuc duas <partes> cum pausis generali<bu>s, et etiam apparet in verbis sicut „De tonte flores“, „De che que fol pense“ et „Virginis mire pulchritudinis“. Et omnes alii sunt balladi, qui sunt sic positi. LmLGen. disc. Differentia 7: Etiam „De petit peu“ est balladus, propter quod habet clausulum et overtum in primo versu, et non habet nisi unum versum ultimum; sed hoc raro fit in balladis: tamen sunt balladi ita bene sicut alii, etc. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 61: <B>alida est cantus mensuralis, in quo discantus habet tres partes et una pars habet suum clausorium ab aliis distinctum, quibus tenor quarta parte obvians concorditer omnibus dissonat, et dissonanter omnes concordant melodia suavissima et unaqueque pars suo incessu dulcissime progrediendo. cf. LmLHMT s. v. Ballade, ballata