lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

avena

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
6
Verweise raus
9

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

avena f.

Bd. 1, Sp. 1204
1. avena, -ae f. (?n.: MLWl. 41. p. 1205,20.21) MLWscript.: ha-havena: Gloss. II 544,38 St. S. ve-: p. 1205,2. adv-advena: MLWChart. Stab. 82 p. 184,21. MLWChart. Tirol. 672 p. 131,6. MLWal. avae-avaena: MLWl. 59. avi-avina: MLWl. 47. p. 1205,17. MLWform. gen. MLWsg. -iaveni: p. 1205,20.21. adde MLWTrad. Teg. 267 (a. 1149/55). MLWplur.: MLWl. 51. p. 1205,37. I de specie frumenti: A proprie: 1 de planta utili MLWi. q. bromos esculentusSpeise-, Futterhafer (Avena sativa L.; cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 531sqq.; plerumque de frumento demesso vel triturato; de frumento in culmis exsistente: MLWl. 48.49.51.58. p. 1205,37): a gener. (cf. MLWGloss. III 16,27 St.-S. avina euina. 351,49 -aavena hâber): MLWWandalb. mens. 222 invitat -aavena ... falcem. MLWThietm. chron. 1,3 pagus tritico et -aavena ... refertus. MLWEkkeh. IV. bened. II 22 robore sit plena, fuerit si panis -aavena. MLWcas. 136 p. 433,6 cum nunquam ante se nisi -aavena pascerentur monachi. MLWHaimo (?) Wilh. 20 manipuli -arumavenarum. MLWVita Udalr. Cell. II 66 qui (potus) ex aquae hordei sive -aeavenae permixtione confectus vulgo cervisia dicitur. MLWBerth. Zwif. chron. 45 p. 284,25 aridissimo ... ex -aavena confecto pane ... victitabant. MLWAlbert. M. veget. 6,420 quid ... sit -aavena, notum est ..., quoniam est species bladi, de qua fit panis et conveniens cibus equorum (MLWeuch. 3,1,1,13 p. 238a,37 -aavena ... MLWc. est altilium). 7,127 -aavena ... siccum quaerit agrum. MLWal. b pharm.: MLWRecept. Bamb. 13 farina avaene in aceto cocta inponitur. MLWHildeg. phys. 1,162 qui steyn ... habet ..., -amavenam in aqua coquat. MLWGloss. Roger. II 362 superponatur semen -eavene, ad ultimum cinis straminis -eavene. MLWal. c publ. et iur.: α de tributis, decimis sim.: MLWCod. Lauresh. 3661 (c. 800) solvit ... modium de -aavena huba (MLWChart. Rhen. med. I 135,46 p. 171,9 in forestaria -aavena modium i [cf. MLWDt. Rechtswb. III. p. 641 MLWs. v.Forsthafer’]. II MLWapp. 10 p. 339,32 ii modia dominicę -ęavenę. MLWapp. 16 p. 434,21 s ... mansus ... octo maldra -eavene ..., sed -aavena infeodata est. p. 438,33 maldrum combuste -eavene canibus. MLWal.). MLWChart. Carniol. II 57 -amavenam, quae vulgo vocatur ius foreste et venatorum, ... relaxavi. MLWChart. episc. Hild. II 390 p. 180,17 mansos ... liberos ... ab -aavena synodali ([‘Sendhafer’, cf. H. Knies, MLWZRGKan. 19. 1930. p. 107sqq.]. MLWChart. episc. Halb. 623). MLWChart. Tirol. 1248a p. 369,36 ad lx equos ... ii modios vene. MLWChart. Altenberg. 261 p. 184,14 quatuor maldra -eavene nomine iuris, quod dicitur suke. saepe. describitur -a voce MLWtheod.: MLWRegistr. Patav. I p. 44a,3 xl mod(ios) -eavene, qui dicuntur holtzhaber (cf. MLWDt. Rechtswb. V. p. 1480). p. 167,7 v mod(ios) -eavene ..., quod dicitur wutfuter. MLWChart. Rhen. med. III 297 p. 239,4 exactionem in -aavena, que voderbede dicitur (cf. MLWDt. Rechtswb. III. p. 1117). MLWChart. march. Misn. III 451 landgrevenvuter. MLWChart. Babenb. 419 p. 269a,8 marchfuoter. MLWRegistr. Mog. p. 52,13 wisehavere. p. 54,19 madehavere. MLWChart. Gelr. 838 p. 822,23 tenentur forestarii colligere -amavenam, que vocatur hontcorn (cf. MLWDt. Rechtswb. VI. p. 73). MLWChart. Wirt. VII 2147 p. 89,30 rehthabere. MLWChart. Anhalt. II 395 de frumentaria -aavena, quod ... dicitur vogetkorn. MLWChart. Francof. 316 p. 157,34 raithabern. MLWal. β de pensionibus, pretio sim.: MLWChart. Sangall. A MLWapp. 1 p. 381,23 (a. 759/60) ut ... censum solvam, hoc est de annona spelda modias x et de avina xx. MLWCapit. Saxon. 11 pro solidum scapilos xxx de -aavena et sigule xv. MLWChart. Sangall. A 711 ut ... ipsum (censum) ... in -aavena ... persolvam. MLWTrad. Ratisb. 498 p. 283,22 viii modios -iaveni. MLWVita Meinw. 75 episcopus dedit ... xx maldros -iaveni. MLWCosmas chron. 2,26 p. 119,26 ut unusquisque frater annuatim xxx modios tritici et totidem -eavene ... haberet. MLWChart. Lux. III 453 p. 490,10 ecclesia ... duos modios ... -eavene perpetualiter possidet. MLWChart. Babenb. 466 p. 335,23 cml virlingos -eavene pro lxviii marcis. saepe. de stipe: MLWTrad. Patav. 552 (a. 1130/50) in memoriam traditionis dabit unoquoque anno x metretas -ęavenę. γ de angariis, servitiis sim.: MLWSalom. II. epist. 34 subministres ... de -aavena trita et ventilata ad pastum cavallorum maldra iii. MLWChart. Rhen. med. I 135,45 p. 167,15 ducit unusquisque carra modios xii, si -aavena, modios xx. MLWal. δ de poenis, recompensationibus: MLWChart. Carniol. II 399 p. 308,9 (a. 1269) venator in duabus metretis -eavene, quod ... phruntmez dicitur, punietur. MLWChart. Lux. IV 258 p. 355,23 milites ad restitutionem ... maldrorum ... sexaginta -eavene ... condempnamus. ε de furto: MLWPax Valenc. p. 607a,19 si quis ... falcaverit alterius blada, -asavenas aut consimilia bona. ζ de mercatu: MLWCapit. reg. Franc. 28,4 de modio de -aavena denario uno MLWeqs. MLWTrad. Patav.495 testis Eigil, qui -amavenam venalem habet. 2 de planta inutili: a loliumWind-, Schwindelhafer, Dort (Avena fatua L. vel sim.; cf. MLWMarzell, op. cit. I. p. 526sq.): MLWGloss. III 294,8 St.-S. -aavena habo vel wilthabo. IV 38,16 -aavena ... habero turt. MLWal. MLWalleg.: MLWHraban. univ. 19,8 p. 529D -aavena, ... zizania ... mystice significant peccatores et vitia. b aegilops Walch (Aegilops ovata L.; cf. MLWMarzell, op. cit. I. p. 124): MLWDyasc. p. 34a -aavena sive ut Greci egilops herba est, que crescit in segetibus. B translate: 1 stipula, arundo, calamus Halm, Rohr, Stengel: a per compar.: MLWMappae Clavic. 70 deline aurum, quod produxeris in -eavene modum. b meton. MLWi. q. fistula(Rohr-)Flöte (cf. MLWGloss. II 675,6 St.-S. -aavena habirhalme [spectat ad Verg. ecl. 1,2]): MLWIonas Bob. Columb. praef. p. 146,16 mollis sepe -aeavenae modolamine auditum accommodare. Mirac. Liutw. 16 (MLWMGScript. XV p. 1266,15) camenam misit gracilis -eavene munus ob suavitatem musice artis in illo iam probate. c in proverbio MLWi. q. stramentumStroh: MLWEgbert. fec. rat. 1,56 debita longa trahens pro frumine solvat -amavenam (cf. S. Singer, Sprichwörter des Mittelalters. I. 1944. p. 130). 2 ulcus (fistulae simile)(fistelartiges) Geschwür: MLWGloss. Roger. I A 2,17 p. 634,3 sunt autem -eavene ulcera saniosa, sub quibus latet sanies. 3 materiaStoff: MLWCod. Udalr. 282,51 igne tuo iuvena, Maria; sit larga timoris -aavena (gloss.: id est materia). II per errorem, ut vid., MLWi. q. bryoniaZaunrübe (Bryonia alba L.; cf. André, Lex MLWbot. p. 47): MLWDynamid. Hippocr. 2,57 bryonia id est vitis alba sive -aavena, hoc est nossa, alba efficax. Rudolph
6403 Zeichen · 477 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Avēna

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Avēna L . ( Hafer ), Gattung der Gramineen, ein- oder mehrjährige Gräser mit zwei- bis sechs-, ausnahmsweise einblütigen…

  2. Latein
    avenaf.

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1. avena , -ae f. (?n.: l. 41. p. 1205,20.21) script. : ha- havena : Gloss. II 544,38 St. S. ve-: p. 1205,2. adv- advena…

Verweisungsnetz

11 Knoten, 9 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 8 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit avena

8 Bildungen · 7 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

avena‑ als Erstglied (7 von 7)

avenaceus

MLW

avenaceus (-cius, -tius) , -a, -um . ex avena confectus — aus Hafer, Hafer- : 1 spectat ad granum: Registr. abb. Werd. app. A 8 p. 368,35 (a…

avenant

MNWB

ave·nant

avenant , nâ avenante nach Verhältnis. S. advenant.

avenanz

Lexer

avenanz fz. avenant BMZ lieblich Trist. U.

Avenarĭus

Meyers

ave·n·arius

Avenarĭus , Richard , Philosoph, geb. 19. Nov. 1843 in Paris, gest. 19. Aug. 1896 zu Zürich, studierte in Zürich, Berlin und Leipzig, promov…

avenaticus

MLW

* avenaticus , -a, -um . avenaceus — aus Hafer, Hafer- : 1 spectat ad granum: Chart. Osn. I 379 p. 299,44 (a. 1185/ 1205) vii malt -i avenat…

avenatius

MLW

avenatius v. avenaceus . Rudolph

avenatum

MLW

avena·tum

* avenatum , -i n. puls avenaceum — Hafermehlbrei : Walth. Agil. med. 18 p. 119,23 notandum, quod ... in aurora detur -um avenatum . 70 p. 1…

avena als Zweitglied (1 von 1)

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „avena". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/avena/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „avena". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/avena/mlw. Abgerufen 15. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „avena". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/avena/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_avena_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„avena"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/avena/mlw},
  urldate      = {2026-05-15},
}