lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

auris

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

auris f.

Bd. 1, Sp. 1257
1. auris, -is f. (m.: MLWl. 57. cf. p. 1259,72) MLWform.: nom. MLWsg. -esaures: MLWForm. Dion. 9 p. 503,13. MLWacc. MLWsg.: -aaura: MLWForm. Senon.II MLWadd. 5 p. 226,21. -amauram: MLWLex. Baiuv. 6,9 MLWcod. Mt. -umaurum: MLWLex Baiuv. 6,9 MLWcod. J. -oauro: p. 1258,4. MLWabl. MLWpl. -isauris: p. 1258,48. pars corporis ad audiendum aptaOhr (interdum MLWi. q. auriculaOhrmuschel, MLWe. g. l. 69. p. 1258,22sq.): I proprie: A strictius praevalet notio membri capitis: 1 spectat ad homines: a gener.: MLWArbeo Emm. 17 utrosque -esaures eruerunt. MLWHraban. carm. 12,5 tu (sc. Deus) ... reddis ... -busauribus auditum. MLWWalahfr. Mamm. 18,16 -busauribus appositis intus sensere loquentem. MLWWaltharius 260 virginis inquit in -emaurem (cf. MLWRuodlieb5,544 susurrat in -emaurem. MLWPaul. Fuld. Erh. 2,4 p. 19,6 acsi -eaure tenus dicat sibi servientibus). MLWErmenr. ad Grim. 28 p. 566, 32 a ... Gozperto ... pilis zephali -etenus nudo. MLWNotker. Balb. gest. 2,12 p. 74,6 confricatis -busauribus. MLWHrotsv. Agn. 93 Christus -busauribus ... resplendentes suspendit inaures. MLWAlbert. M. animal. 1,178 erunt -esaures alicuius hominis magnae, enormes et forte parvae et forte mediocres; ... mediocres ... significant bonitatem, ... parvae ... malignitatis sunt indicia MLWeqs. saepe. b natur.: MLWHildeg. caus. 2 p. 43,6 duae -esaures velut duae alae sunt, quae omnes sonos vocum inducunt. MLWAnon. anat. 42 alii nervi procedunt tendentes ad [n]aures. MLWWilh. Salic. chirurg. 4,1 p. 21,27 post mandibulas ... ordinatae [] sunt -esaures. MLWAlbert. M. animal. 1,168 -isauris est membrum creatum auditui et factum est ei foramen anfractuosum. saepe. c medic.: MLWAesculapius 11 p. 14,16 -iumaurium vitia sunt multa. MLWBotan. Sangall. 13,7 ius in -oauro mittis. MLWHildeg. caus. 2 p. 129,31 qui ... in -busauribus ... dolet. MLWChirurg. Sudhoff I p. 174,45 flebotomia ... valet ... pustulis -iumaurium, pruritu earum. MLWal. d iur.: α de attactu testium rem actam confirmantium (cf. H. Conrad, Deutsche Rechtsgeschichte. 2I. 1962. p. 166): MLWLex Baiuv. 17,3 si quis testem habuerit per -emaurem tractum (17,6. MLWal. MLWTrad. Frising. 186 p. 179,19 testes usu Baiouuariorum per -esaures ex utrisque partibus tracti. 588a testes per -esaures tracti legaliter. MLWTrad. Ratisb. 92 testibus Norico more -busauribus tractis. MLWChart. Austr. sup. II MLWapp. 11 rem -etenus tracti testificantur. saepe). MLWTrad. Frising. 39 p. 67,43 testes ... per -emaurem aut per verba ad testimonium conducti (cf. MLWChart. Stir. I 57 p. 66,1 ducti). 106 testes per -esaures signati. 1125 testes ... commutationis ... per -esaures attracti (MLWTrad. Brixin. 89 auribus. cf. 445b contracti). MLWTrad. Teg. 63 -iumaurium tactu adhibiti sunt testes. 193b presentibus ... ministerialibus ... -eaure contactis. MLWConr. Schir. chron. 7 testes ... attractu -isauris assignati sunt. persaepe. β de laesione: MLWLeg. Wisig. 6,5,13 p. 278,28 quicumque dominus ... servo ... -emaurem ... absciderit (MLWsim. MLWLex Alam. 57,8. MLWLex Baiuv. 4,13. MLWLex Thuring. 14). MLWal. e liturg. in baptismate (de ritu cf. MLWOrdo Rom. 11,85): MLWHraban. inst. cler. 1,27 p. 48,20 tanguntur ei nares et -esaures cum saliva (MLWConc. Karol. 57C,6 p. 779,22). MLWRituale Rhenaug. 46 (Spicil. Friburg. V p. 118,7) mitte salivam de ore tuo in primos digitos ... et ... apprehendens pinnulam dextere -isauris ... dic: ‘effeta MLWeqs.’ f theol. de conceptione Mariae (cf. A. Salzer, Die Sinnbilder und Beiworte Mariens. 1893. p. 90sqq.): MLWRhythm. 64,2,3 per -emaurem virginis introivit Christus (MLWsim. MLWEkkeh. IV. bened. I 15,8. MLWVita Mariae rhythm. 1581). 2 spectat ad bestias: MLWAldh. ad Acirc. 93,6 (de mustela) ex -eaure praegnantur viscera fetu (cf. Isid. MLWorig. 12,3,3). MLWEpist. Alcuin. 3,19 p. 27,8 (synod.) equos ... detruncatis, ... -esaures copulatis. MLWEgbert. fec. rat. 1,1395 (de urso) ruptis ... -busauribus. MLWCasus Petrish. 1,3 p. 628,41 cerva motu -iumaurium quasi rogare coepit. MLWTheod. Palid. annal. MLWa. 934 p. 61, 50 (de cane) -busauribus et cauda decurtatis. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 186,15 obturare -esaures falconis. MLWAlbert. M. animal. 1,18 elefas pugnat -eaure sua. MLWal. (v. MLWind.). MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 1,34/37 p. 101,53 animalia melancholica habent -esaures longas. MLWal. v. et supra p. 1250,17. branchiaeKiemen: MLWAlbert. M. animal. 1,78 marinorum quaedam animalium carent figura -iumaurium (p. 489b,3 βράγχια) ... sicut delfinus. 1,79 quaedam ... talium marinorum animalium habent figuras -iumaurium (p. 489b,5 βράγχια) et sunt discoopertae ... sicut ... keleti. B latius praevalet notio instrumenti auditus: 1 de actione percipiendi: MLWLex Baiuv. 17,2 meis -busauribus (-isauris MLWvar. l.) audivi (cf. Vulg. I Cor. 2,9). MLWEigil Sturm. 8 intentis -busauribus auscultabat. MLWConc. Karol. 37,9 ab omnibus ... -iumaurium ... illecebris ... abstinere. MLWWalahfr. carm. 5,52 verba Dei studiosis -busauribus haurit. MLWAurel. Reom. mus. 4 p. 33b,18 rhythmus ... a censura diiudicatur -iumaurium. MLWWolfhard. Waldb. 1,1 mira eorum (sanctorum) ... pediculosa -eaure percipit Superbia (MLWTrad. Teg. 240 omnes fideles Christi -eaure percipiant, quod MLWeqs. MLWal. cf. MLWThietm. chron. 6,30 lector, -busauribus accipe). MLWNadda Cyriac. I 11,1 -busauribus ... sono adiunctis. MLWStatut. ord. Teut. p. 74,25 fratres -esaures adhibeant. saepe. MLWc. sensu devotionis: MLWBruno Querf. fratr. 2 p. 718,30 humilitatis et obedienciae -emaurem ... Benedictus coniunxit. expressius MLWi. q. auditus Gehör(sinn): MLWWalahfr. carm. 61,9 perit sine pulsibus -isauris. 2 de actione intimandi: MLWDipl. Merov. I 63 p. 56,15 in quo ... nostris patefecerint -busauribus sacerdotes. MLWArbeo Corb. 3 ut ... -emaurem viri Dei commovisset. MLWForm. Bitur. 7 oportit eum -busauribus publices innotisci (cf. MLWThangm. Bernw. 28 p. 771,46 epistolam ... publice ... in -busauribus omnium recitari). MLWForm. imp. 36 quas (petitiones) nostris -busauribus insinuaverint. MLWWalahfr. Wett. 182 laudibus ex hominum multas vulgatus ad -esaures. MLWTrad. Frising. 639 pateat -busauribus nobilium virorum, qualiter MLWeqs. MLWAnnal. Xant. MLWa. 847 memoria ... ad -esaures nostras pervenit. MLWTransl. sang. Dom. in Aug. 25 rem avidas ... fratrum effundunt in -esaures. MLWHrotsv. gest. 524 his ... regales monitis pulsantibus -esaures. [] MLWThietm. chron. 3,13 audita cesaris -busauribus instillavit. MLWOtto Frising. gest. 1,68 p. 97,18 eo quod causa ... ad -esaures summi pontificis translata esset. persaepe. remissius: MLWEpist. var. I 15 p. 517,11 tranquillissimis vestrae serenitatis -busauribus ... humillimis ... apicum ... notulis intimare (cf. II 2MLWin. incipit reclamatoria epistola: piissimis -busauribus vestris ... suggerere conabor). MLWConc. Karol. 50D,26 que (impudentia clericorum) ... -busauribus imperialibus molestiam ingerit. MLWDipl. Heinr. II. 238 nostri culminis -esaures mala ipsorum opinio turbaverat. MLWal. 3 de actione exaudiendi vel recusandi: MLWLex Sal. Pipp. 92,1 qui -emaurem (caussam MLWLex Sal. Merov. 57,1 [rec. B]) repetit. MLWCand. Fuld. Eigil. II 25,25 -busauribus admitti ... vaniloquum. MLWHraban. epist. 41 p. 479,24 petitioni libentem -emaurem acomodavimus (MLWThietm. chron. 8,13 p. 508,29. MLWDipl. Loth. III. 52 exauditionis -esaures illis accomodare. MLWal.). MLWDipl. Karoli III. 28 p. 46,28 petitionibus ... -esaures prebemus placabiles. 33 postulationes piis -busauribus clementer suscipere. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,153 mihi gratificas inclinet Iuppiter -esaures (MLWChart. Raitenh. 138 postulationibus -esaures faciles inclinare). MLWDipl. Heinr. III. 82 petitioni -esaures misericordię claudere non audentes. MLWEpist. Hann. 36 p. 76,11 -eaure prona et perpatula. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 300,33 rex ... Heinricus -eaure surditiosa obmutescens. MLWOtto Frising. gest. 2,29 p. 135,11 audi ... benignis -busauribus. saepe. II A alleg.: MLWHraban. univ. 6,1 p. 152D per -esaures ... mystice auditus internus animae significatur sive obedientia in praeceptis Dei seu auditus fidei vel intellectus MLWeqs. (cf. MLWAlex. Min. apoc. 13,9). 18,5 p. 502D -emaurem abscisam habet, qui obedientiam in Dei praeceptis non exhibet. MLWAlbert. M. cael. hier. 15,6 p. 420a,4 ‘virtutes -iumaurium’ (MLWPG 4,332A ὠτων) ... significare ‘illud susceptivum ..., particeps et gnosticum ... divinae inspirationis’. MLWal. B in imag.: MLWWalahfr. exord. p. 516,20 -isauris Christi est in benevolis auditoribus. MLWRuotg. Brun. 19 p. 17,34 -emaurem cordis ... neutiquam passus est ... monitis admoveri ([cf. Bened. reg. prol. 2]. MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 396,51 beatitudines ... -busauribus MLWc. ... percipere. MLWTrad. Teg. 125). MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 397,19 Domini ... -esaures ... omnia audire (cf. MLWRituale Rhenaug. 155 [Spicil. Friburg. V p. 159,1]). MLWWipo tetral. 113 ad regis laudes lex ambas erigit -esaures. MLWEpist. Hann. 61 p. 108,22 ex ipsius infami conversatione ... cuius -isauris non calet? MLWHerm. Iud. conv. 10 (ed. G. Niemeyer. 1963. p. 102,10) -esaures intellectuales (cf. MLWAlbert. M. summ. theol. II 9,35,3 p. 381b,35 spirituales -esaures). MLWOtto Frising. gest. 2,28 p. 133,30 laicis ... prurientes erga clerum -esaures habentibus (cf. p. 1258,54). MLWHelm. chron. 62 p. 118,25 decreveram quidem esse oculus tuus et -isauris tua in terra Slavorum. MLWal. C proverb.: MLWErmenr. ad Grim. 16 p. 553,39 usque quo eis -esaures sonent. MLWEgbert. fec. rat. 1,93 densis in saltibus valent -esaures (cf. 1,94 silva suas -esaures habet. MLWIocalis 132 habet ... nemus -emaurem. MLWal.). 1,1338 optem non -esaures, immo aurea corda luporum. MLWAnon. Has. 38 quod ambae aliquorum -esaures tinni- rent (MLWRahew. gest. 4,25 p. 268,11). MLWIocalis 644 -eaure, sono similis est patri pullus asello. MLWal. III translate: A de rebus auriculae formam exhibentibus: 1 techn.: a manubriumHandhabe, Henkel: MLWAmalar. off. 3,26,9 ab -eaure calicis usque ad -emaurem (MLWTheoph. sched. 3,30 si volueris -esaures calici apponere. MLWibid. MLWal. v. et supra p. 684,49). MLWWilh. Hirs. const. 1,15 p. 946C quae (vasa) binas -esaures habere videntur. MLWTheoph. sched. 3,52MLWex. qua (iunctura) -isauris vasi calicis coniungitur. 3,84MLWmed. qui (caccabus ferreus) ex utraque parte -esaures ferreas duas habeat. MLWChart. Hans. I 432 p. 147,5 debet quelibet -isauris sporte obolum pro teloneo solvere. v. et supra p. 1250,39. b laqueus, ansaSchlinge, Schleife: α de calceamentis: MLWRicher. Rem. hist. 3,39 -esaures hinc inde erigunt. β de signo: MLWAbbo Sangerm. bell. 1,155 lancea bina gerens ... amictum -busauribus inmodicis croceum. c ansula (tintinnabuli)(Glocken-)Öse: MLWTheoph. sched. 3,84MLWin. forma collum atque -esaures et spiraculum sive infusorium desuper. d tabella (aratri)Streichbrett (am Pflug): MLWGloss. II 726,22 St.-S. binę -esaures, quę riestra dicimus (spectat ad Verg. georg. 1, 172). 2 anat.: a ala (hepatis)(Leber-)Lappen: v. p. 419,17. b appendix (cordis)(Herz-)Vorkammer, Atrium: MLWArs med. 5 p. 423,6 cordis dextra et leva formida duo -esaures [] appellantur (cf. MLWAlbert. M. animal. 1,580 duo additamenta sicut duae -esaures apparent in corde). B de rebus auriculae instar superius vel in latere sitis: 1 margo (paginae) (Blatt-)Rand: MLWEpist. var. I 12 p. 509,15 (auctore Paulo Diac.) ad -emaurem zetam, quod est vitii signum, apposui. 2 plaga (caeli)(Himmels-)Gegend: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,207 Urania ... primum parallelum Boreę gelida defixit ab -eaure (cf. P. Vossen, Der Libellus Scolasticus des Walther von Speyer. 1962. p. 170sq.). Baader
12011 Zeichen · 801 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Auris

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Auris (lat.), das Ohr.

  2. Latein
    aurisf.

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1. auris , -is f. (m.: MLW l. 57. cf. p. 1259,72) MLW form. : nom. MLW sg. -es aures : MLW Form. Dion. 9 p. 503,13. MLW …

Verweisungsnetz

4 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit auris

7 Bildungen · 5 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

auris‑ als Erstglied (5 von 5)

Auri sacra fames

Meyers

Auri sacra fames (lat.), »fluchwürdiger Hunger nach Gold«, Zitat aus Vergils »Äneide« (3,57).

auriscalpium

MLW

auriscalpium (-lfium) , -i n. species specilli ad aurem curandam apti — Ohrlöffel : MLW Ars med. 6 p. 424,7 feramentorum nomina: ... spatumi…

aurisia

MLW

aurisia v. MLW aorasia . Baader

*aurisonus

MLW

auris·onus

* aurisonus , -a, -um . dulcisonus — schöntönend, -singend : MLW Theodulf. carm. 27,24 Orpheum. in imag.: MLW Epist. var. I 15 p. 518,28 qua…

auris als Zweitglied (2 von 2)

Crëps Stlauris

LDWB1

Crëps Stlauris [Crëps Stlau·rīs] nom.propr. ‹topon› (Dolomites) Bleiche Berge pl .

inauris

MLW

1. inauris , -is f. usu plur. i. q. ornamentum aurium – Ohrschmuck : MLW Form. Andec. 1 c p. 5,10 cido tibi (sc. sponsae) bracile valente so…