lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

audientia

GWB bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
2

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

audientia f.

Bd. 1, Sp. 1190
audientia (-cia), -ae f. I de actione aures admovendi, disceptandi, consilium habendi: A publ., iur., canon.: 1 cognitio, actio, quaestiorichterliche Untersuchung, Verhandlung, Verfahren, Vernehmung: MLWLeg. Wisig. 2,2,2 -aaudientia non tumultu aut clamore turbetur. MLWCapit. reg. Franc. 9,5 praepositi ecclesiarum et iudex publicus in -aaudientia publica positi ... debeant iudicare (MLWDipl. Otton. II. 120 p. 135,25. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 209,24 sine p. -aaudientia et canonica discussione. MLWal.). MLWForm. extrav. 1,3b secundum normam iuris [] ... ad -amaudientiam ... evocatus. MLWCapit. reg. Franc. 210,2 nos (episcopos) paratos esse ... legitimam praebere -amaudientiam. 258,5 eiectos (sc. clericos) ... ad synodi -amaudientiam archidiaconus deduxit. 287,2 ad palatinam adducatur -amaudientiam raptor. MLWRather. epist. 7 p. 36,23 contra legem ita haec egit et sine -aaudientia. MLWDipl. Otton. I. 350 p. 481,28 expectet usque ad -amaudientiam cause. MLWDipl. Heinr. II. 300bis p. 426,6 sine regali seu imperiali -aaudientia. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 222,26 nec sinodali -aaudientia ... discussos ... excommunicavit. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 293,22 episcopus ... apostolicae sedis legatorum -amaudientiam ... devitando ... secessit. MLWChart. select. Waitz 22 p. 54,20 statuet diem -aeaudientiae ... Mosomi. MLWOtto Frising. gest. 1,35 p. 54,25 ad Romani pontificis -amaudientiam et examen. MLWHelm. chron. 1,40 p. 82,20 distulit papa causam ad -amaudientiam sancti concilii. MLWChart. episc. Hild. I 612 scolasticus ... adesse non potest -eaudientie testium. saepe. 2 disceptatio, iudiciumrichterliche Entscheidung, Gericht(sbarkeit), Instanz: Leg. Burgund. Rom. 33,3 ad -amaudientiam principis provocare (MLWLeg. Wisig. 2,1,24). const. I 19,1 qui ante -amaudientiam cuiuscumque pignera abstulerit MLWeqs. MLWVitae patr. Iur. 1,5 in -amaudientiam ... papae ... Romae mala gessisse convictus. MLWDipl. Karoli M. 66 p. 96,12 in eorum privatas -asaudientias agentes ipsius ecclesie unicuique ... directum facerent (MLWChart. Rhen. med. I 50 p. 56,10; de re cf. O. Brunner, Land und Herrschaft. 41959. p. 337). Const. I 433,18 clerici ... episcopali -aeaudientiae reserventur (de re cf. P. Caspars, Der Güte- und Schiedsgedanke im kirchl. Zivilgerichtsverfahren. Diss. München. 1953). MLWDipl. Otton. III. 15 p. 412,30 quę (utilitates) ... solitę erant exigi ... in aliquibus -isaudientiis seu fredis vel bannis. 92 p. 503,31 si ad nostram -amaudientiam fratres detulerint querelam. MLWEpist. Hann. 84 p. 142,4 in -aaudientia sublimitatis tuę (sc. papae) causam agere. MLWGreg. VII. registr. 1,23 p. 39,27 presentatus regię -ęaudientię. 7,17 ante cuius (legati apostolici) -amaudientiam causa vestra ... finem inveniat. MLWCosmas chron. 2,29 p. 125,4 uti ... compellat ad maiorem -amaudientiam apostolice sedis apocrisiarius papae (MLWChart. select. Keutgen 141,16 sinodali iusticie ... obedientes ... ad m. -amaudientiam non vocentur. MLWal.). MLWChart. Tirol. 1005 comes ... ad nostram (sc. papae) ... duxit -amaudientiam appellandum (MLWChart. Tirol. notar. I 622 imperatoris). al. sententiaUrteilsspruch: MLWDipl. Ludow. Germ. 66 p. 91,47 sine ulla -aaudientia a placito ... discedere. MLWCosmas chron. 2,24 p. 117,31 sine omni -aaudientia dux eos ut hostes rei publice punisset. officium arbitrii curiae papalisSchiedsgericht der päpstlichen Kurie, Audienzbüro (cf. P. Herde, Beitr. zum päpstl. Kanzlei- und Urkundenwesen im 13. Jh. 1961. p. 164sqq.): MLWInnoc. IV. registr. A 243 Romane ecclesie vicecancellarius ... in publica -aaudientia citavit ... abbatem. MLWOrd. canc. pap. 2,12 p. 47,16 ipsi (procuratores) in -ciaaudiencia contradictarum maliciose non impediant aliquas litteras. 3 conventus, mallum, placitumVersammlung, (Gerichts-) Ding,Tag: a spectat ad synodum sim.: MLWConc. Merov. p. 214,21 dum in -aaudientia ante fratres conveniatis. MLWChart. Bund. 266 (a. 1119) quatenus de ... pace ęcclesię communi -aaudientia ... pertractetur. MLWal. b spectat ad mallum comitis: MLWCapit. reg. Franc. 32,56 unusquisque iudex in eorum ministerio frequentius -asaudientias teneat. MLWChart. Rhen. med. I 162 p. 226,14 nullus ... comes sive aliqua iudiciaria potestas ... locum habeant tenendi -amaudientiam. expressius MLWc. sensu apparendi ad conventum: MLWLeg. Burgund. const. I 82,1 si quis fideiussorem de -aaudientia accepit. c spectat ad conventum principum imperii: MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1077 p. 291,15 ut ... nec ultra pro asserenda innocentia sua -amaudientiam mereatur Heinricus IV. MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1077 p. 433,26 Heinricus ... generalem -amaudientiam subterfugiens (MLWHelm. chron. 32 p. 61,1 g. ... curiae -amaudientiam expetimus). MLWPaul. Bernr. Greg. 84 totius regni. MLWal. 4 praesentiaAnwesenheit, Gegenwart: MLWDipl. Karoli M. 235 p. 326,13 dissensio ... absque vicinorum episcoporum -aaudientia nullatenus definiri poterat. MLWChart. Turg. III 397 tractatus ... debet -ciaaudiencia testium ... roborari. in -aaudientia MLWi. q. coramvor: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1067 p. 273,40 in -aaudientia totius ecclesiae. MLWRahew. gest. 4,33 principis. MLWHildeg. epist. I 122 p. 346D (de confessione) sacerdotis. MLWChart. Hall. I 106 p. 108,29 tocius capituli. MLWChart. Tirol. 920 in -ciaaudiencia eorum (testium) dixit per sacramentum. saepe. 5 facultas discussionis vel defensionisMöglichkeit zur Erörterung, Verteidigung[].: MLWGreg. VII. registr. 2,35 p. 171,26 damus tamen vobis -amaudientiam in ... synodo. 2,36. 6 admissioZutritt, Audienz: MLWEpist. Hann. 30 ut nullam apud maiestatem vestram habeat -amaudientiam nec locum sua pecunia. MLWOtto Frising. gest. 2,49 p. 157, 25 -amaudientiam eis (legatis) prestare disponit imperator. 7 oboedientiaGehorsam: MLWGreg. VII. registr. 2,54 p. 199,21 imperpetuum negandam sibi (episcopo deposito) -amaudientiam decrevimus. 7,14a p. 480,20. 8 gratiaGunst: MLWChron. Reinh. MLWa. 1034 p. 518,25 ab imperatoria -ciaaudiencia intentissime commissus prosperitatis eventibus pheodis ... amplificatus est. B usu communi MLWi. q. voluntas audiendiBereitschaft zu hören: MLWChron. Gozec. 2 praef. p. 151,41 solummodo -aaudientia concedatur ...; absque -aaudientia quasi surdis narratur fabula. II notitia (auditu accepta)(durch Hören gewonnene) Kenntnis: MLWEpist. Hann. 90 p. 156,24 comitis vecordiam ad -amaudientiam episcoporum Francię retuli. MLWTrad. Ratisb. 768 invidia ... adeo ... accrevit, quod usque ad -amaudientiam abbatis ... pervenit (MLWAnnal. Ianuens. II p. 56,24 MLWal.). MLWChart. Advoc. 123 omnibus ..., quorum -cieaudiencie factum presens innotuerit, notum esse desidero MLWeqs. Rudolph
6855 Zeichen · 421 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Audientia

    Goethe-Wörterbuch

    Audientia wie Audienz 2 [ im Namen des Klienten ] Per Decr: vener: dd: 21. Aug: 1773. ist mir zu gehorsamster Dancknehmi…

  2. Latein
    audientiaf.

    Mittellateinisches Wb.

    audientia (-cia) , -ae f. I de actione aures admovendi, disceptandi, consilium habendi: A publ., iur., canon.: 1 cogniti…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit audientia

3 Bildungen · 2 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

audientia‑ als Erstglied (2 von 2)

*audientialis

MLW

audientia·lis

* audientialis (-nci-, -ta-) , -e . ad audientiam pertinens, iudiciarius — eine Gerichtsverhandlung betreffend, gerichtlich : MLW Form. Marc…

audientia als Zweitglied (1 von 1)

inaudientia

MLW

inaudientia , -ae f. insolentia – Ungewöhnlichkeit, Ungebräuchlichkeit : MLW Arbeo Corb. prol. in exordio huius operis in precipicium lapsus…