Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 2 in 2 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
aspiro (ads-), -avi, -atum, -areaspirare. assp-: MLWl. 19.33sq.40sq. MLWal. I intrans.: A proprie: 1 strictius MLWi. q. flare — wehen: MLWEpist. Meginh. 27 p. 224,27 (in imag.) si aura divini muneris -veritaspiraverit. 2 latius: a vocem efflare — einen Laut hervorbringen:MLW Thietm. chron. 4,65 potuit ... canere, ad caetera vero parum valuit asspirare. b respirare — aufatmen: MLWCarm. Bur. B 150,3,1 leti -antesaspirantes (resp-respirantes? MLWed. in nota) dulcem rerum ad temperiem iocundemur. c de littera ‘h’ MLWi. q. aspirationem indicare — Hauchlaut bezeichnen: MLWNotker. Balb. ad Lantb. p. 107 ‘h’ ut tantum in scriptura ad-at (asp-aspirat BA. SG), ita et in nota habeat idipsum MLWeqs. B translate: 1 appropinquare, incipere — anbrechen, beginnen: MLWAnnal. Einh. MLWa. 777 prima veris ad-ante temperie (cf. MLWPoeta Saxo 1,318). MLWAlbert. Stad. Troil. 4,561 pax ... exspirat, -antaspirant proelia. 2 pervenire — gelangen: MLWEpist. Hann. 67 ne illud ad aures oculosque vestros -etaspiret. MLWAnnalista Saxo MLWa. 1044 p. 687,4 nec ad perfectum -ataspirat opus. 3 favere, adesse, assentiri — begünstigen, beistehen, beipflichten: a c. casibus: MLWDipl. Otton. I. 36 Dudonis flagitationibus obtemperantes votisque eiusdem -antesaspirantes. MLWThietm. chron. 6,30 ut proposito animi suimet asspirare voluisset. 6,54 horum consultu rex asspirans. MLWGesta Camer. 1,105 huic ... proximitas loci, illi vero necessitudo generis -bataspirabat. al. mus. MLWi. q. consentire — übereinstimmen: MLWFrutolf. ton. p. 143,27 illa ... differentia his antiphonis, quibus apposita est, quia altius incipiunt, probatur melius -areaspirare. b ad: MLWThietm. chron. 1,1 Christo ad hoc -anteaspirante. 6,31 ad haec ... constituenda ... fratris ... benignitas asspirat. MLWal. c in: MLWThietm. chron. 7,49 quicumque in auxilium eius in hoc umquam asspiret. d absol.: MLWIonas Bob. Columb. 1,15 p. 177,6 conditoris ... largitio aeque in minimis ut in magnis ... ad-at. MLWThangm. (?) transl. Epiph. 5 p. 249b,36 nocturno -anteaspirante tempore. MLWDipl. Heinr. II. 230 p. 267,15 Deo asspirante. MLWTrad. Frising. 1597a p. 438,28 -antibusaspirantibus et consentientibus ... filiis. MLWal. 4 studere, adniti — streben, sich bemühen: a c. dat.: MLWAnnal. Sangall. IV MLWa. 1002 cum quo (Heinrico) Herimannus ... regnum ... dividere et parti -areaspirare temptabat. b ad: MLWIonas Bob. Columb. 2,8 p. 244,20 utrum iuvenilis animus ad cultum divini timoris ad-ret. MLWChart. archiep. Magd. 178 ad archiepiscopatum per fas et nefas plurimi -bantaspirabant. saepe. MLWmus.: MLWAnon. mus. Wolf p. 217a,16 subiugalium differentiae -areaspirare non audent ad diapente. c in: MLWHelm. chron. 59 p. 115,13 cum et Lodewicus ... rex et omnis Francigenarum virtus in id ipsum -verintaspiraverint. 107 p. 210,22 -bataspirabat Heinricus in bona sacerdotum. d seq. ut: MLWIonas Bob. Columb. 2,10 p. 253,23 cum ad hoc ... omnes ad-rent, ut MLWeqs. MLWVita Auct. 4 divinitus ... a primoribus cleri et populi -aturaspiratur, ut MLWeqs. II trans.: A proprie: 1 strictius: a flando apportare — herbeiwehen: MLWCarm. Bur. B 60a,1,3 (in imag.) Favonius -ataspirat nectar. b (anhelitu) attrahere — einatmen: MLWAlbert. M. spirit. 2,2,2 p. 247b,4 hoc, quod de isto spiritu -toaspirato recipitur a corde. 2 latius: a de odore MLWi. q. effundere — ausströmen, verbreiten: MLWHraban. epist. 34 p. 468,15 (in imag.) ut multiplex odor ... suavitatem -etaspiret. b nota aspirationis insignire — mit Hauchlautzeichen versehen: v. p. 1045,64sq. c de via MLWi. q. festinanter continuare — eilends fortsetzen: MLWGesta Dagob. 8 ultra -areaspirare viam tendentes divino nutu prohibentur. B translate: 1 de sole MLWi. q. collustrare — an-, erleuchten: MLWConsuet. Trev. 43 p. 45,27 sole ... diem -anteaspirante (MLWBardo serm. p. 334,54 nubes ... radiis solis -taeaspiratae fulgescunt. MLWVita Bard. 14 p. 328,46). 2 inspirare — einflößen: MLWThietm. (?) chron. 5,28 ad perficiendum ... propositum Christi illi -vitaspiravit vires ... pietas. MLWRyccard. chron. MLWa. 1212 p. 44a,18 (epist. papae) obsecrantes, qualiter ... nobis ... -retaspiraret Deus affectum. 3 fovere — unterstützen: MLWThietm. chron. 1,7 fortuna, quae ... regem feliciter asspiravit. 6,10 ni asspiraret regem divina pietas. 4 affectare — erstreben: MLWEpist. Col. 5 p. 246,35 nec ultra illud officium ad-o. 5 comparare — verschaffen: MLWVita Poppon. 22 p. 307,18 cui (Heinrico) post Cuonradum patrem successio iusta imperium -vitaspiravit. Sroder
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinaspiro
Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg
aspiro -avi , -atum , -are Atem holen, einatmen — to take a breath, breath in [s.XV] LmL Anon. Tegerns. I p. 105: in sil…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 2
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit aspiro
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — aspiro kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „aspiro". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 11. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/aspiro/mlw
- MLA
-
Cotta, Marcel. „aspiro". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/aspiro/mlw. Abgerufen 11. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „aspiro". lautwandel.de. Zugegriffen 11. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/aspiro/mlw.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_aspiro_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„aspiro"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/aspiro/mlw}, urldate = {2026-05-11}, }