Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
appetitus (adp-), -us m. MLWscript.: adp-: MLWGloss. I 271,36 St.-S. 312,3. 316,14. ape-: MLWGloss. II 318,15 St.-S. MLWmetr. -tĭ-: MLWl. 11. v. et p. 794,35. MLWplur.: MLWl. 11.28.56. adde MLWAlbert. M. animal. 12,15. cupiditas, desiderium, concupiscentia, impetus — Streben, Verlangen, Begierde, Lust, Trieb: I gener.: MLWAldh. virg. II 2578 haec (philargyria) ... -usappetitus turpis lucri et periuria ... conglobat in cuneum (MLWWillib. Bonif. 5 p. 25,12. MLWal.). MLWVita Mathild. II 22 p. 298,10 non pro -uappetitu humanae laudis, sed solo desiderio aeternae remunerationis. Rup. Tuit. omnip. 8 (MLWPL 170,461A) Adam superbia tumens ex -uappetitu divinitatis plus voci uxoris suae obedivit. MLWEkkeh. Uraug. Hieros. 1,3 -umappetitum mundi (MLWopp. contemptum). MLWRahew. gest. 3,12 p. 179,31 Burgundia ... ex -uappetitu libertatis ... insolentiam ... induerat. MLWChart. Pomm. A 136 humanae condicionis fragilitas ... res transitorias nimio amplectitur -uappetitu. MLWal. v. et p. 791,64. II c. colore quodam: A c. sensu intentionis: MLWHraban. epist. 50 p. 505,12 iuxta bone voluntatis -umappetitum. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 876 p. 87,29 refrena ... animum tuum ab huiuscemodi -uappetitu. B c. sensu irritationis: MLWAlbert. M. animal. 1,218 quando fit -usappetitus sternutationis, statim sequitur sternutatio. C c. sensu libidinis veneriae: MLWVita Eberh. Salisb. II 10 p. 103b,12 mulier ... insaciabilem fovere cupiens -umappetitum. MLWChart. Basil. A I 414 p. 595,18 pravos carnis -usappetitus. D c. sensu deliciarum: MLWThietm. chron. 4,55 non propter triformem mundi huius nocivi -umappetitum (cf. Vulg. I Ioh. 2,16), quin pocius propter futurae mercedis ... desiderabilem fructum. III spec.: A philos. et theol. (def.: MLWAlbert. M. bon. 7 est -usappetitus perfectus, et ille est cum apprehensione; et est -usappetitus naturalis, qui nihil aliud est quam aptitudo et inclinatio eius, quod est in potentia, ad perfectionem. MLWcael. hier. 11,1 p. 312b,34sqq. -usappetitus [cf. Arist. p. 1369a,4 ὀρέξεις] ..., qui dividitur per irascibilem et concupiscibilem, est -usappetitus irrationalis MLWeqs.; cf. A. Schneider, Die Psychologie Alberts d. Gr. 1903/06. p. 255sq. 278sq.): 1 absol.: a de anim. (plantis: MLWl. 60): MLWAlbert. M. bon. 7 malum in ratione mali, ut dicit Dionysius, est ‘praeter -umappetitum (MLWPG 3,732C σκοπόν) et praeter voluntatem et praeter causam’. MLWsent. 1,45,1 p. 402a,19 in Deo ... nulla est indigentia, ergo nullus -usappetitus. MLWmot. proc. 2,1 p. 57,33 voluntas ... et ira et desiderium, hoc est concupiscentia, omnia in movendo habent in communi rationem desiderii sive -usappetitus (p. 700b,22 ὀρεξις), qui facit impetum in motu. p. 57,40 fit opus -usappetitus in acquisitione vel fuga. MLWnat. anim. 2,6 p. 27,90 omnis ... -usappetitus et inquisitio per aliquid simile perficitur MLWeqs. MLWeth. 1,3,6 p. 37b,4 bonum ipsa sui forma et ratione movet -umappetitum. 4,1,6 p. 282b,2 electio ... est -usappetitus consiliativus MLWeqs. 6,1,4 p. 401a,10 non ... determinatur -usappetitus nisi per formam appetibilis sibi nuntiativam. saepe. v. et p. 791,46.68.792,9.51.795,31. expressius MLWi. q. virtus appetendi — Begehrungsvermögen: MLWAmalar. off. 1 praef. 2 p. 25,12 voluntas quasi quidam stipes est, ... cui inhaerent quasi quidam ramusculi -usappetitus. MLWAlbert. M. bon. 435 omnes potentiae motivae uniuntur in -uappetitu (cf. Arist. p. 433a,21 τὸ ὀρεκτικόν). MLWibid.: -usappetitus (p. 432b,3 τὸ ὀρεκτικόν) ... in rationali voluntas fit, ut dicit Philosophus. MLWveget. 1,67 Plato dixit desiderium inesse plantis et -umappetitum. MLWeth. 6,1,4 p. 400a,17 tria sunt dominativa in anima actus et veritatis, scilicet sensus, intellectus et -usappetitus (p. 1139a,18 ὀρεξις). MLWpol. 7,14a p. 733b,9 sensualis -usappetitus (p. 1334b,22sq. θυμὸς ... βούλησις ... ἐπιθυμία) mox natis pueris existit, intellectus ... non. MLWal. b de rebus: MLWAlbert. M. phys. 1,3,16 p. 87a,14 est ... potius -usappetitus materiae, non ut salvetur, sed ut transmutetur in id, quod appetit. MLWanimal. 3,159 -usappetitus spermatis feminae est ad formam masculi. MLWal. 2 c. gen. obi.: MLWVita Liutb. 18 omnes in -uappetitu boni ... consentiunt (MLWAlbert. M. eth. 1,3,5 p. 36b,13). MLWAbsal. serm. 31 p. 185B ut motus sensualitatis ex una parte stent ad -umappetitum necessitatis. MLWAlbert. M. bon. 223 p. 135,27 dicit Philosophus, quod ira est -usappetitus (p. 156a,32 ὀρεξις) poenae in vindictam MLWeqs. MLWal. B natur. et medic.: 1 latius: MLWConstant. Afric. theor. 3,34 p. 13 bV panniculus matricis necessarius -uiappetitui trahendi spermatis. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 72,6 falcones in hiis horis perdunt ... -umappetitum venandi. MLWAlbert. M. anim. 2,2,8 p. 226a,30 -usappetitus (cf. 414b,12 ἐπιθυμία) cum sensu ... vocatur fames et sitis MLWeqs. MLWanimal. 1,605 ut mordicando ea (intestina) excitet ad ... -umappetitum attractionis fel. 22,2 in coitu tria esse necessaria, -usappetitus ... ymaginativus et spiritus et humor MLWeqs. MLWal. v. et p. 792,57. 2 strictius MLWi. q. cupiditas nutrimenti — Appetit, Eßlust, Freßlust:MLW Tract. de aegr. cur. p. 244,21 deffectio -usappetitus fit ex humoribus concreatis in stomacho. MLWHildeg. phys. 1,63 p. 1154C comedendi. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 143,17 videatur -usappetitus, quem habuerit ... unusquisque falco (MLWsim. p. 143,20. 3 p. 50,14). MLWWalth. Agil. med. 55 p. 163,27 erroneus. MLWAlbert. M. animal. 12,69 caninum. 18,80 turbatio -usappetitus ex impraegnatione. MLWveget. 6,92 qui (syrupus) confortat -umappetitum mortuum et deiectum. 6,128 mala dantur ... ad provocandum -umappetitum. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 14,2 frigidum et siccum est causa -usappetitus. MLWWilh. Salic. chirurg. 1,37 p. 315E -usappetitus necessarius ad vitam totius corporis. MLWal. v. et p. 792,42. remissius: MLWVita Rimb. 13 ut ... corporis frangeret -umappetitum. MLWGesta Trud. cont. I 10,4 p. 292,43 si quid -uiappetitui eius (infirmi) non conveniebat. MLWTransl. Modo. 34 p. 305,32 abbate ... de -uappetitu se excusante. C publ. MLWi. q. intercessio, petitio — Ersuchen, Bitte: MLWDipl. Heinr. II. 116 pro ... contectalis nostrae ... dulci -uappetitu ... predium ... monasterio ... donavimus. Schmidt
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinappetitusm.
Mittellateinisches Wb.
appetitus (adp-) , -us m. script. : adp-: Gloss. I 271,36 St.-S. 312,3. 316,14. ape-: Gloss. II 318,15 St.-S. metr. -tĭ-…
Verweisungsnetz
1 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit appetitus
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — appetitus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „appetitus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 10. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/appetitus/mlw?formid=A04615
- MLA
-
Cotta, Marcel. „appetitus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/appetitus/mlw?formid=A04615. Abgerufen 10. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „appetitus". lautwandel.de. Zugegriffen 10. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/appetitus/mlw?formid=A04615.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_appetitus_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„appetitus"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/appetitus/mlw?formid=A04615}, urldate = {2026-05-10}, }