apparatus

apparatus (adp-), -us m. MLWscript.: adp-: MLWl. 52sq. p. 772, 31sq. apa-: MLWl. 52. p. 772,49. abpa-: p. 772,27. parat(var. MLWl.): MLWl. 52. p. 772,62. MLWform. MLWabl. MLWpl. -is: p. 772,52. I de rebus praeparatis: A strictius: 1 instrumentum, supellex, res necessaria — Gerät(schaft), Ausstattung, Zubehör: a gener.: MLWLeg. Burgund. const. I 27,9 p. 65,11 boves cum iunctura et -uapparatu (adparatum, aparatum, paratum MLWsim. MLWvar. l.; cf. MLWapp. crit.) aratri. MLWChron. Fred. 3,65 ad-um ..., cum quo filaret Narses. MLWChart. Stir. I 167 tradidit ... curtem unam, -umapparatum unius taberne, -umapparatum unius vinee, mansum unum ad -umapparatum forensem. Const. II 190,3 preter omnem -umapparatum, aurum et argentum laboratum et vasa, equos, pannos MLWeqs. MLWChart. Ypolit. 60 p. 87,13 pro comparando -uapparatu, quo indigent coriatores ad opus suum. MLWal. in imag.: MLWEpist. Hann. 78^a p. 127,16 mechanicis -busapparatibus e Carinthia evolvendus eritis. de operibus civitatis: MLWDipl. Ludow. Inf. 9 p. 110,18 civitatem cum omni -uapparatu munitionis seu utilitatis. b spec.: α milit. MLWi. q. ornatus militaris, armatura — Ausrüstung, Bewaffnung: MLWIulian. Tolet. Wamb. 13 p. 513,26 apparuere ... acies, armorum pariter et animorum -uapparatu dispositae. MLWCapit. reg. Franc. 274,13 cum ... necessario hostili -uapparatu. MLWAnnal. Quedl. MLWa. 999 p. 75,19 bellicorum instrumentis -uumapparatuum. MLWAnnal. Hild. MLWa. 1105 p. 53,20 transmeandi fluminis ... -umapparatum. MLWOtto Sanblas. chron. 23 p. 32,31 -umapparatum, quem ad expugnationem ... civitatis fecerat caesar. MLWHonor. III. registr. 44 octo naves cum -uapparatu earum. MLWStatut. ord. Teut. p. 103,17 omnem milicie -umapparatum. MLWal. in imag.: MLWRup. Mediol. Adalb. 4 talibus ... heros munitus et redimitus -busapparatibus. v. et p. 771,65. meton. MLWi. q. exercitus, copiae — Heer, Streitmacht: MLWAnnal. Einh. MLWa. 761 cum magno belli-u Aquitaniam ingressus. MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 84,9 omnes ... sequentes et totus ... -usapparatus. MLWAdalb. Magd. chron. MLWa. 951 p. 164,31 multo se ad hoc iter -uapparatu prestruxit rex. MLWAlbert. Aquens. hist. 9,48 p. 621^C virtus et -usapparatus magnus regis Babyloniae ... tam in mari quam in arido profectus est. MLWChron. reg. MLWa. 1114 p. 53,31 coacto ... delecte iuventutis copioso -uapparatu. MLWal. β eccl. MLWi. q. ornamentum sacrum, res ad cultum pertinens — sakraler Gegenstand, liturgische Ausstattung: MLWConc. Karol. 37,49 quo -uapparatu missarum sollemnia ... celebrari debeant. MLWGerh. August. Udalr. I 1 p. 388,3 episcopum ... missatico -uapparatu vestitum (cf. MLWThietm. chron. 3,11 sacerdotali -uapparatu). MLWLibell. de cal. Trev. p. 740,2 partem ... monachorum cum suo -uapparatu illuc convenire. MLWWilh. Hirs. const. 2,34 p. 1090^D ut ... nihil de ecclesiae -uapparatu minuatur. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 83,17 processio ... absque sanctorum reliquiis et cętero -uapparatu agitur. MLWDipl. Loth. III. 91 ecclesias omni -uapparatu necessario instruxit episcopus. MLWChart. Port. 73 p. 98,20 missale, casulam et albam cum nola et alio -uapparatu altaris. MLWal. γ publ. MLWi. q. insignia regia, ornatus — Herrschaftszeichen, Schmuck: MLWHincm. annal. MLWa. 879 p. 148,1 coronam et spatam ac reliquum regium -umapparatum. MLWThietm. chron. 4,50 corpus imperatoris cum -uapparatu imperiali, lancea dumtaxat excepta. remissius: MLWRegino chron. MLWa. 860 p. 79,17 Carolus ... aufugit, derelicto papilione, tentoriis et omni regio -uapparatu. MLWLiutpr. antap. 2,62 balteum armillasque aureas omnemque preciosum -umapparatum (abpa-abparatum B). MLWRyccard. chron. MLWa. 1194 p. 17,6 cunctum palatii diripuit -umapparatum. 2 cena, epulum — Essen, Mahl: a gener.: MLWVitae patr. Iur. 1,13 p. 138,34 apponitur ... ganeonibus in communi mutatus pristinus ad-us (cf. p. 139,9). de mensa adornata: MLWTheod. Palid. annal. MLWa. 1022 p. 67,50 episcopus in cenaculo ad-um regis preconsiderans. b eccl. de oblatione commemoratoria fere formam convivii exhibente: Vita Leutfr. 31 (MGMer. VII p. 17,17) pro eius (Leutfredi) memoria nullus vobis -usapparatus a me exhibebitur. MLWTrad. Brixin. 423 ut ipse annuatim ... in kalendis Augusti ... confratribus plenum -umapparatum ... tribueret MLWeqs. 450^c honestum -umapparatum aut honestam oblationem. 472. MLWal. MLWChart. Raitenh. 39 p. 38,1 quę (talenta) in copiosos fratrum -usapparatus ipso anniversarii sui dię ... expendantur. 3 possessio — Besitz: MLWCatal. biblioth. Becker 28 p. 61,21 tradidit ... Madalwinus ... totum -umapparatum suum. MLWc. sensu impensae: MLWEpist. Meginh. 18 p. 212,4 privato -uapparatu ... voluntati vestre morem gerere. MLWVita Gunth. erem. 10 ut in reliquo de -uapparatu proprio nulla necessaria ei (viro sancto) deessent, se daturum promisit dux. 4 commentarius, explicatio — Kommentar, Erklärung (cf. MLWFeine, Rechtsgesch. p. 247): MLWChart. Turic. XIII 1414^a (a. 1269) librum ‘Decretalium’ in cartis edinis cum apa-u Bernardi (v. notam MLWed.). B latius MLWi. q. pompa, sumptus, magnificentia — Prunk, Aufwand, glänzende Ausstattung: MLWChron. Fred. 3,83 cum magnis thinsauris et -isapparatis in Spania directa est Sedegunde (cf. MLWWett. Gall. 21 filiam cum omni -uapparatu usque ad Renum perduxit pater. MLWChron. Pol. 1,5 p. 15,12 illa domina cum magno seculari et ecclesiastico religionis -uapparatu Poloniam introivit). MLWConc. Karol. 50^D,19 p. 626,3 discretio in vestium cultu et mense -uapparatu. MLWWalahfr. Gall. 1,22 p. 300,29 fiebat ... utroque in loco ingens -usapparatus laetitiae (item de festis: MLWWiduk. gest. 3,14 -usapparatus paschalis. MLWChron. Pol. 2,18 -umapparatum ... magnificum in civitate Plocensi preparavit Wladizlavus. MLWal.). MLWAgius vita Hath. 7 cultiorum indumentorum -usapparatus. MLWLiutpr. antap. 2,38 miro ... -uapparatu (paratu MLWvar. l.) ab Adelberto suscipitur Hulodoicus (MLWOtto Frising. chron. 7,12 p. 323,18 non ut exul, sed ut rex regio -uapparatu susceptus est Heinricus. MLWHelm. chron. 84 p. 160,28 cum grandi -uapparatu. MLWal.). MLWRuotg. Brun. 11 locus ... clero, populo, ecclesiis omnique -uapparatu elegantior. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 284,1 maximo ... epularum -uapparatu. MLWArnold. Lub. chron. 3,9 p. 152,1 inedicibilem -umapparatum. MLWal. expressius de modo se gerendi: MLWThietm. chron. 6,41 p. 324,31 moribus et raris -busapparatibus huic similem numquam vidi. II A comparatio, labor — Zurüstung, Anstrengung: MLWGesta Camer. 1,6 p. 405,41 in ipso congressionis -uapparatu coeperunt Franci mente deficere. MLWDipl. Karoli M. 315 p. 475,29 (spur. MLWs. XII.MLW^in.) post corporeos -usapparatus dormitum ivimus. MLWSumma dict. Saxon. 11,103 p. 341,19 cum nec persecuti sint nonnulli votum emissum nec persecucionis exhibuerint tenuem -umapparatum. MLWal. B gestus — Haltung: MLWVita Theog. 1,30 p. 463,47 in ipso humili corporis -uapparatu, quo humi procumbere gestiebat sacerdos. C medic. MLWi. q. proclivitas — Neigung: MLWMaurus urin. I p. 17,37 urina subrubea ... timpanitem vel -umapparatum ad timpanitem significat. D iur. MLWi. q. ius hospitii, parata — Unterkunft(sanspruch): MLWLeo Mars. chron. 2,63 p. 670,33 ministri, qui praemissi de more fuerant ad -umapparatum regium exigendum. Pape