apostolicus, -a, -um. (ἀποστολικός)
MLW
script.: app-: MLWAnnal. Rod. MLWa. 1129 p. 708,33. -stho-: MLWDipl. Merov. I 57 p. 51,33. 70 p. 62,30. -lec-: MLWForm. Andec. 32. MLWDipl. Merov. I 64. MLW
al. neutr. (indecl. ut MLW
vid.) -con:
p. 765,70sqq. MLW
adi.: I
strictius de apostolis (evangelista: l. 70): A
qui apostolus est —
der Apostel ist, apostolisch: MLWWalahfr. Mamm. 20,28
spiritus dat -isapostolicis ignea corda viris. MLWCarm. imag. 23
c,4,2 vir -usapostolicus
(sc. Lucas). MLWEkkeh. IV. bened. I 28,17 amicos. MLW
al. B
qui apostolorum vel apostoli est —
die Apostel betreffend, Apostel-: 1
gener.: MLWRhythm. 151,67,1 liber acta narrans -aapostolica. MLWWillib. Bonif. 8 p. 48,9 iuxta -aeapostolicae institutionis normam. MLWLiutg. Greg. 11 p. 75,22 -umapostolicum illud ... testimonium
(Vulg. MLW
act. 10,35). MLWHraban. carm. 34,9 agmen -umapostolicum primus et in ordine Petrus. MLWWalahfr. Mamm. 26,18 ardor -usapostolicus fervorque propheticus. MLWRimb. Anscar. 14 p. 36,20
Gauzbertum honore -iapostolici nominis Symonem vocaverunt. MLWPoeta Saxo 5,89 oris -iapostolici terram sonus ivit in omnem. MLWCarm. cod. Vat. (5330) 17,5 nubis -usapostolicus specię signatur Olympus
(cf. Isid. nat. 33,3). Vita Walar. 30 (MGMer. IV p. 173,1) reliquiis. MLWRituale Flor. p. 57,1 symbolum.
saepe. remissius: MLWLup. Ferr. epist. 84 p. 75,28 nos ex -aapostolica successione debitores sumus omnibus, ut MLW
eqs. p. 77,16 tua culpa separatus ab -aapostolica et nostra societate. Transl. Wandr. (MLWMGScript. XXX p. 818,41) Martino tertio vices -asapostolicas agente. MLW
al. 2
de Paulo apostolo: MLWAldh. virg. I 18 p. 248,5 -aeapostolicae iubilationis tripudio. MLWWillib. Bonif. 5 p. 22,23 ratiocinationis. MLWThegan. Ludow. 44 p. 599,23 praecepta. MLWHraban. epist. 24 -orumapostolicorum dapium
(sc. collectarii in Paulum) inedia. MLWWalahfr. exord. 23 p. 499,1 lectiones -asapostolicas vel evangelicas. MLWVita Rimb. 23 -amapostolicam praetendebat fortitudinem, de qua dicit: ‘quando enim infirmior MLW
eqs.’ MLWChart. Raitenh. 50 p. 46,28 auctoritas.
saepe. II
latius: A
c. respectu successionis MLW
i. q. institutionem apostolorum traditione conservans, successione cum apostolis cohaerens, ad apostolos eorumque successores spectans —
die apostolische Tradition fortführend, in der Nachfolge der Apostel stehend, apostolisch: 1
de ecclesia: MLWLiber diurn. 1,12 episcopus sanctae ecclesiae catholicae atque -aeapostolicae urbis Romae (MLWConc. Karol. 23 p. 203,15. MLWCapit. reg. Franc. 289 p. 377,10 assensus MLWc. et -aeapostolicae matris nostrae). MLWThangm. Bernw. 36 p. 774,28 senatus -aeapostolicae aecclesiae. MLWGreg. VII. registr. 2,5 p. 132,35 matrem vestram, sanctam Romanam et -amapostolicam ecclesiam (4,16). MLW
al. 2
de personis vice apostolorum (Petri: l. 43 sqq.) fungentibus: a
de episcopis: MLWConc. Merov. p. 147,20 meretis -oapostolico fratri Egidio
episcopo Remensi. MLWEpist. Desid. Cad. 17 -oapostolico in Christo patri domno Desiderio papae (MLWChart. Fuld. B 18 -oapostolico p. Bonifatio). MLWForm. Marculfi 1,7 vir -osapostolicos (-usapostolicus MLW
var. l.) ille, illius urbis episcopus (MLWCod. Lauresh. 281 ubi ... v. -usapostolicus Ruotgangus abbas esse videtur. MLWEberw. Magner. 11). MLWEpist. var. I 2 -oapostolico apostolorumque imitatione colendo ... episcopo. MLWFroum. epist. 8 L(uitoldo) -isapostolicis agminibus ... connumerato. MLWVita Theog. 2,17 p. 474,50 ut ... Metensem electum in sacerdotem -umapostolicum consecraret. MLW
al. (rarescit a MLW
s. XI.MLW
in.). b
de episcopo Romano, papa: MLWSteph. Edd. Wilfr. 51 unitas -orumapostolicorum virorum (MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1076 p. 285,17. 1077 p. 289,6 virum vere -umapostolicum). MLWWillib. Bonif. 7 p. 36,20 pontificis. p. 36,22 patris. MLWRhythm. 145,17,1 pastor. MLWPoeta Saxo 2,282 antistes. 2,291 pręsul. MLWTransl. Libor. 4 vere -usapostolicus papa sedis Romanae Leo.
persaepe. qui papae est —
päpstlich: MLWThangm.(?) transl. Epiph. 1 contra -umapostolicum hostem
(Berengarium). MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 307,7 legatus -usapostolicus. MLW
al. 3
de rebus ab apostolis (Petro: l. 60sqq.) institutis eorumque successorum propriis: a
episcopalis —
bischöflich, Bischofs-: MLWCapit. reg. Franc. 1 p. 2,9 orate pro me, domini sancti et -aapostolica sede dignissimi papae (MLWChart. civ. Spir. 4 p. 5,3 -eapostolice sedis [
Spirensis] Reginboldum episcopum. MLWEpist. Teg. I 82). MLWLeg. Wisig. MLWsuppl. p. 484,22 -iapostolici vestri ordinis dogmata. MLWVita Elig. 2,2 -amapostolicam benedictionem. MLWapp. p. 741,15 domino ... culmine -oapostolico sublimato. MLWThangm. Bernw. 22 p. 769,15 -amapostolicam ferulam. MLW
al. (rarescit a MLW
s. XI.MLW
in.). b
pontificalis, papalis —
päpstlich, Papst-: MLWConc. Merov. p. 101,12 sectas sedes -aapostolica sancta condemnat (MLWDipl. Otton. II. 315 p. 371,41 Benedicti ... universalis pape in -aapostolica sacratissima beati Petri ... sede undecimo ... anno. MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1077 p. 298,22
assumpto cardinali -aeapostolicae sedis.
saepe). Form. Sangall. I 2 p. 381,14 annum Karoli ... imperatoriae ... potestatis et -eapostolice benedictionis tertium (MLWCosmas chron. 1,22 p. 43,10 Iohannes ... Bolezlao ... -amapostolicam benedictionem). MLWHraban. hom. I 24 p. 48
C Bonifatius vice -aapostolica legatus Germanicus ... est destinatus. MLWNicol. I. epist. 59 p. 368,9
diffinitiones in ... synodo -isapostolicis canonicisque auctoritatibus ... roborasti. 117 p. 636,1 pallio. MLWHadr. II. epist. 2 -aeapostolicae recordationis decessor〈nos〉ter. Ioh. VIII. epist. A 214 noster -usapostolicus animus. MLWNotker. Balb. gest. 1,26 p. 35,16 ut ... nomen ... imperatoris ... -aapostolica auctoritate gloriosius assequeretur. MLWRegino chron. MLWa. 865 p. 83,6 ecclesiastica atque -aapostolica ... decreta. MLWHrotsv. prim. 178 -iapostolici iuris ... coenobium. MLWThangm. Bernw. 19 -oapostolico et imperiali antidoto. 28 insigniis -isapostolicis. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 288,18 anathema. MLWa. 1077 p. 300,6 litteras ... non ut -asapostolicas, set quasi diabolicas ... profanabant. MLWa. 1078 p. 307,22 iudicio -oapostolico et synodali. MLWGreg. VII. registr. 2,73 p. 234,9 sub obędientia -iapostolici principatus. MLWVita Meinw. 6 p. 9,14 privilegium -eapostolice confirmationis. MLWChart. Heinr. Leon. 92 banno -oapostolico et episcoporum banno. MLWAlex. Min. apoc. 16 p. 349,17 Eugenius Cysterciense monasterium ... manu propria et -aapostolica dedicavit.
persaepe. B
c. respectu similitudinis: 1
apostolorum similis, apostolo dignus —
den Aposteln gleich, eines Apostels würdig: MLWConc. Karol. 5 p. 39,33 quod ipse esset vir -aeapostolicae sanctitatis et signa ... fecisset. MLWWalahfr. Wett. 722 pulcher -aeapostolicae vitae pervertitur ordo (MLWTrad. Welt. 86 canonicę sive -ęapostolicę v. reparator). MLWPoeta Saxo 3,586
Martinus confessor -aapostolica virtute choruscus.
de praedicatoribus fidei: Vita Audom. prol. (MGMer. V p. 754,7) Deus ... populis ... signis ac virtutibus ... notum Audomarum -umapostolicum donavit doctorem. MLWBruno Querf. ad Heinr. II. p. 705,3 nonne magnus honor ... regis esset, ut aecclesiam augeret et -umapostolicum nomen coram Deo inveniret. MLWVita Otton. Bamb. III 2,17 p. 65,6 cum sanctis et -isapostolicis viris ... conferendum
Ottonem. MLW
al. 2
ecclesiasticus, christianus —
kirchlich, christlich: MLWAldh. virg. I 55 p. 314,8 contra -aapostolica statuta et legalia scita. MLWWillib. Bonif. 3 p. 11,24 -aeapostolicae eruditionis norma. Vita Ansb. 5 (MGMer. V p. 622,25) -aapostolica et monastica docet regula. MLWCarm. Bur. B 39,3,1 doctores -iapostolici et iudices katholici. MLW
subst.: I
masc.: A
apostolus —
Apostel: MLWAldh. carm. eccl. 4,11,2 Simon zelotes ... inter -osapostolicos Petri cognomine functus. B
episcopus —
Bischof: MLWDipl. Karoli
M. 66 p. 95, 39 Karolus ... -isapostolicis, ducibus, comitibus. MLWSedul. Scot. carm. 2,33,6 (add. p. 751) -oapostolico ... novo
(sc. episcopo Leodiensi). MLWMirac. Hucberti 1,3 ad mausolium ... almi -iapostolici ... adiit. C
summus pontifex, papa —
Papst: 1
de episcopo Romano (
cf. MLWHonor. August. gemm. 1,188
papa -usapostolicus nuncupatur, quia principis apostolorum vice fungitur): MLWOrdo Rom. 23,7 communicat solus -usapostolicus. 35,5 -usapostolicus ... pontifex maximus est. MLWTrad. Frising. 7 quando domnus -usapostolicus in partibus Gallie venerat (MLWLiutpr. leg. 47 domni -iapostolici et universalis pape. MLWOtto Sanblas. chron. 9
capit. de reconciliatione domini -iapostolici et cesaris.
saepe). MLWAmalar. ord. antiph. 11,4 interrogavi -umapostolicum Gregorium. MLWAnnal. Xant. MLWa. 815 -usapostolicus ... fecit benedictionem imperialem super Ludewicum. MLWThietm. chron. 7,2 cesar ...
episcopum ab -oapostolico ... consecrari precepit. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 284,22 ab -oapostolico actum est anathema. MLWChron. Pol. 1,6 p. 17,7 Bolezlavus ... episcopos per -umapostolicum, ymmo -usapostolicus per eum ordinavit. MLWHonor. August. glor. 8 si princeps episcopo, tunc iustissime rex ... subiectus erit -oapostolico. MLWCaes. Heist. hom. exc. 259 p. 169,29 -iapostolici ... condiderunt decreta, imperatores leges. MLWAlex. Min. apoc. 16 p. 363,13 Wicberto, imperatoris Heinrici -oapostolico. 20 p. 442,19 -iapostolici ... regnantes cum ceteris episcopis.
persaepe. 2
abusive: a
de haeretico: MLWChron. Albr. MLWa. 1229 p. 923,18 captus fuerat et igni traditus ille pestifer, qui dicebatur -usapostolicus Albigensium, Guilelmus nomine. b
de chalifa: MLWChron. Albr. MLWa. 1195 p. 872,25 unus frater eius factus est califas, id est -usapostolicus, in Baldach. MLWa. 1217 p. 906,13. II
?fem. plur. (sc. litterae?): litterae appellatoriae, apostoli —
Bescheinigung über Einlegung und Zulassung der Appellation, Apostel (cf. p. 767,36sqq.): Chart. episc. Vratisl. 45 p. 48,28 (a. 1271) sanctitati vestre presentibus -isapostolicis declaramus. III
neutr.: A
sententia apostoli (Pauli) —
Wort des Apostels (Paulus): Alcuin. Willib. 1,6 (MGMer. VII p. 121,15) iuxta -umapostolicum illud: ‘quomodo praedicabunt MLW
eqs.’ Vita Odil. 2 (MGMer. VI p. 38,9) memor illius -iapostolici, quo dicitur MLW
eqs. 13 (ibid. p. 44,20). B -onapostolicon MLW
i. q. genus emplastri MLW
q. d. apostolorum —
Apostelpflaster (
cf. p. 766,52; MLWMatth. Platear. gloss. p. 382
C non dicitur emplastrum -onapostolicon, ut quidam dicunt, sed -onapostolicon, id est principale, quia inter cętera emplastra praecipuum est): MLWAntidot. Sangall. p. 82,32sq. inplastrum -onapostolicon: -onapostolicon facit ad omnes causas. MLWWilh. Cong. chirurg. 1538 calefiat ad ignem -onapostolicon. MLWTract. de chirurg. 859 -onapostolicon corio inductum superponi
humero iubemus. MLWRoger. Salern. chirurg. 1,159 de -onapostolicon cirrurgico (1,171). MLWPs. Otho med. 345. MLW
al.