apex, -icis
m. (f.: MLW
l. 42. p. 741,45.57sq.60sq.63sqq.70. 742,8.11sq.14; n.: MLW
l. 54) MLW
script.: app-:
p. 741,58. ab-:
p. 742,13. MLW
form. MLW
acc. MLW
pl. -is:
p. 741,57.742,13. I
strictius: A
cacumen, culmen —
Spitze, Gipfel: 1
proprie: MLWHugeb. Willib. 4 p. 102,1 in -eapece montis. MLWAnon. II mus. Gerbert I p. 342 summus -xapex medii
(digiti). MLWDipl. Heinr. IV. 47 ad -emapecem Gemeinengunbet. MLWTrad. Brixin. 407 ad -emapecem silicis, qui vocatur Crispa de Laitemar, usque ad alium -emapecem Limidar alt.
pars suprema —
oberster Teil: MLWAldh. virg. I 36 p. 283,17 rotundum sperae -emapecem. MLWEinh. Karol. 22 p. 26,22 -eapece capitis rotundo (MLWPoeta Saxo 5,337). 2
in imag. vel translate MLW
i. q. fastigium, summa dignitas, sublimitas, celsitudo —
Höhepunkt, höchste oder sehr hohe Würde, Erhabenheit, Hoheit: a
publ. et canon.: MLWLiber diurn. 86 p. 111,7 summę apostolicę dignitatis -xapex. MLWVita Willeh. 5 qui
(Karolus) ... imperiali fuerat -eapece sublimatus (
cf. MLWHelm. chron. 41 p. 83,24 promotus est ad -emapecem imperii per manus ... papae). Vita Anstr. 5 (MGMer. VI p. 68,35) -emapecem assecutus levitici ordinis. MLWDipl. Otton. I. 365 Adalbertum ... in primi archiepiscopatus -emapecem ... promovendo. MLWThietm. chron. 5,14 ad regni -emapecem acquirendam. MLWGodesc. Bened. Anast. 6 ut -emapecem abbatiae ... illi traderet. MLWRanger. Anselm. 697 ut ... Lucanus -xapex non ... inminuatur. MLWOtto Frising. chron. 3,6 p. 142,27 monarchiae -xapex, id est singularis super totum mundum principatus.
saepe. MLW
c. sensu potestatis: MLWIulian. Tolet. iudic. 2 tyrannicae sortis -eapece provocatus. MLWDipl. Otton. II. 232 p. 260,32 cum decessorum nostrorum ... -esapeces ... aecclesiarum Dei munitionibus creverint. MLWOtto Frising. gest. 1,60 cervicem contra Romanae sedis primatum et -emapecem erexit. 2,6 p. 107,14
Ungaros ad monarchiae -emapecem reducere. MLW
al. MLW
meton. de imperatoribus, regibus, papis, episcopis: MLWEpist. Bonif. 84 p. 188,20 egregie et sacerdotale prefulgidum -xapex. MLWPaul. Diac. carm. 22,52
(de Karolo Magno) celsus -xapex. MLWHraban. carm. 7,1 pontificalis -xapex. MLWCarm. var. I 26,3,22 Hludowicus ... divus et orbis -xapex. MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,19 urbis -xapex sic incipit ore. MLWRanger. Anselm. 32 Hildebrandus, -xapex et columen fidei. 95 regalis -xapex. MLWNivard. Ysengr. 1,468 nec coram Remico metuit nec pręsule Romę, sedis, uter libeat, sollicitetur -xapex. MLW
al. b
eccl.: MLWInvent. Memmii praef. (MGMer. V p. 365,19) episcopatum ... in Christi -eapece acceperunt. Anso Ermin. 4 (MGMer. VI p. 464,3) ad summum -emapecem christianae religionis adtigit. Vita Eucher. praef. (MGMer. VII p. 46,29) prolixius pollit decalogi -isapecis fulvum. Vita Filib. 8 (MGMer. V p. 589,10) cuius
(ecclesiae MLW
s. Mariae) -emapecem obtinet alma virgo Maria. MLWHraban. epist. 17
a p. 421,17 de terreno regno ad caelestis regni -emapecem conscendere. MLWhom. II 79 p. 300
C cuius
(legis) ... -xapex et perfectio est evangelium. MLW
al. MLW
meton. de Deo: MLWWalahfr. carm. 37,15 nobilitatis -xapex, hominum pater unus. MLWSyll. Sangall. 7,18 trinus et unus -xapex. MLW
al. c
usu vario: MLWTheodulf. carm. 28,296 firmus stet tibi
(iudici) mentis -xapex
(cf. Prud. MLW
c. Symm. 2,629). MLWAnon. geom. I
[] 4 prol. p. 336,34 ad -emapecem huius scientiae pertingere. MLWHildeg. scivias 3,7 p. 649
C potestas, voluntas, ardor, hi tres -esapeces in uno culmine operationis sunt. MLWChart. episc. Hild. II 314 ad aliquem litterature -emapecem promoveri. MLW
al. MLW
meton. de poeta: MLWPaul. Diac. carm. 29,3 Fortunatus, -xapex vatum. B
lapis terminalis —
Grenzstein: MLWChart. Salem. 125 p. 163,2 (a. 1222) in -busapicibus, que per varia loca eriguntur. C
lingula librae —
Waagenzünglein: MLWNivard. Ysengr. 5,618 quas
(partes) probat ęquato pondere rectus -xapex. II
latius de litteris: A
notula, lineola —
Häkchen, kleiner Strich, Apex (
spectat fere ad Vulg. Matth. 5,18 ut MLWGloss. I 709,71 St.-S. -xapex strikko. 720,16 -xapex titela vel puncto [
a] mal [
b] MLW
eqs. II 329,45 -xapex riz vel stuph): MLWHraban. hom. II 79 p. 300
C -xapex ... ipsius
(iota) est aliqua in summa particula. MLWAnselm. Hav. dial. 2,22 p. 1198
B nolis vel unum iota vel unum -emapecem addere vel demere vel ... mutare. MLW
al. MLW
c. emphasi de exiguitate: MLWLiber diurn. 83 p. 91,17 sancta ... universalia concilia ... usque ad unum -emapecem inmutilata servare. MLWSteph. Edd. Wilfr. 57 ne unius quidem litterae -emapecem ... condempnabo. MLWConc. Karol. 21 p. 189,10 ne unus quidem -xapex intermittatur. MLW
al. B
gramma —
Buchstabe: MLWAethicus Ister 73 suos ... -esapeces in medium positos. MLWForm. extrav. II 12 scedulam ... Grecis -busapicibus ... insignitam. MLWAgius comput. 8,8 maior -xapex huius cycli primordia monstrat. MLWChart. Rhen. med. I 235 p. 292,18 -esapeces huic cartae ... insertos eradere. MLWEgbert. fec. rat. 1,980 dediscunt -esapeces, quos turpis inertia vexat. MLWEkkeh. IV. bened. I 6,13 sevus -xapex (gloss.: littera occidens;
cf. Vulg. II Cor. 3,6) legis mitescat nomine regis. MLWcas. 28
(de litteris initialibus) in -busapicibus l et c longi ewangelii primis videre est. MLWGesta Camer. 1,89 p. 437,26
(in lusu litterarum) primum faciunt -emqueapicemque secundum
(sc. nominis) octavumque decem bis ducti. MLWLamb. Hersf. Lull. 19 p. 333,3 privilegii ... cassos ... -esapeces. MLWGozech. epist. 1 male tornatos -esapeces. MLWChart. Oelsn. 9 p. 17,17 lapides -busapicibus mei nominis insculptos.
saepe. proverb.: MLWAnselm. Hav. dial. 2,14 p. 1183
C lupus positus ... ad discendos -esapeces ... semper clamavit agnum.
signum abaci —
Abakusfigur: MLWPs. Boeth. geom. p. 397,2 habeant ... diverse formatos -esapeces vel caracteres.
ductus —
Schriftzug: MLWAldh. virg. I 21 p. 251,21 flexis litterarum -busapicibus in quadrata parietis pagina caraxatis. C
verbum —
Wort: MLWAldh. ad Acirc. 6 Simfosius ... enigmatum propositiones ... ludibundis -busapicibus legitur cecinisse. MLWSmar. carm. 1,13,5 -esapeces coniunctio nectit. MLW
fort. de versibus: MLWCarm. Cent. 24,14 hos -esapeces relege. 72,16. 81,23. MLW
ibid. MLW
al. D
scriptio —
(Nieder-) Schrift: MLWHugeb. Willib. praef. p. 87,24 istas ... litterarum -esapeces non ... disputare inchoo (MLWCosmas chron. 10 p. 22,9. MLW
al.). MLWVita Libor. 5 certa de eius meritis -umapicum monimenta. MLWChart. Babenb. 182 p. 248,8 (a. 1212) certis ... -busapicibus annotari. MLWChart. Raitenh. 232 ad monimentum futurorum -busapicibus tradere. MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 233 nisi sigilletur
actio temporalis -eapece firmitatis. MLWChart. Welt. 21 p. 130,28 ea sigillatis -busapicibus perhennare. Chart. Castell. 17 (MLWMon. Boica XXIV p. 329,28) litterali -eapece necnon testium subscriptione ... roborari.
saepe. E
epistola, charta —
Brief, Urkunde (MLW
plur. fere sensu MLW
sing.; MLW
form. MLW
sing.: p. 742,13): 1
publ. (fere de scriptis imperatorum, regum, paparum; persaepe in diplomatibus aevi Karolini): MLWForm. Marculfi 2,46 hos (has
B) -esapeces (-isapecis
A 2.3) vilitatis nostrae ([MLW
sc. papae].
cf. MLWsuppl. 4 hos appices [has -esapeces
A 3] parvitatis meae). MLWEpist. Bonif. 105 p. 230,24 per hunc ... baiulum harum -umapicum reverentiae vestrae. MLWCod. Karol. 59 p. 585,9 in ipsas vestras
(sc. Karoli Magni) mellifluas -esapeces. MLWCapit. reg. Franc. 294 p. 422,28 per hos (has
1) nostrae
(sc. episcopi) humanitatis -esapeces. MLWMilo Amand. 2 (MGMer. V p. 456,11; epist. papae) cum has synodales -esapeces nostras. MLWDipl. Ludow. Germ. 88 p. 127,6 has -esapeces serenita tis nostrae (MLWDipl. Otton. I. 379 hos -esapeces. MLWDipl. Heinr. II. 12). MLWDipl. Karoli III. 124 p. 198,41 hos privilegii -esapeces. MLWDipl. Arnulfi 60 hos praesentes regalitatis nostrae -esapeces. MLWDipl. Zwent. 10 eminentię nostrę ... -esapeces. MLWDipl. Conr. II. 65 p. 80,3
(e dipl. Guidonis 11 p. 29,22) has nostre auctoritatis -esapeces ..., per quos MLW
eqs. MLWDipl. Heinr. III. 203 p. 266,1 contra hos nostros regales -esapeces. MLWRanger. Anselm. 114 Teutonicos -esapeces iussaque nota facit. MLWChart. Heinr. Leon. 19
[] p. 28,14 -esapeces concedimus cum sigilli nostri impressione. MLWChart. Ital. Ficker 127 p. 169,32 senatus
Romani -esapeces ... fieri iussimus. MLWChron. Reinh. MLWa. 1215 p. 588,19 papa ... ad cunctas orbis partes dirigit -esapeces preceptivos. Chart. Frauens. 15 (ed. W. Küther, MLWUB Frauensee. 1961. p. 8,6) subscriptis ... -busapicibus ... volumus
(sc. abbas), ut innotescat MLW
eqs. MLWActa imp. Winkelm. I 359 spetiales nostri culminis -esapeces.
saepe. 2
usu communi: MLWEpist. var. I 2 -esapeces hae minime in uno retinentur loco. MLWLibri Karol. 1,6 p. 21,5 Hieronimus ...
papam Damasum humillimis -busapicibus, ut -esapeces accipiat, deprecatur. MLWAlcuin. epist. 32 p. 74,9 hos (has MLW
cod.) ... legentes -esapeces. 111 p. 159,27 ammonitorios (-asammonitorias
H) ... -esapeces. MLWForm. Morb. 23 istum -emapecem ... remeare faciatis. MLWForm. Senon. I 37 abicis nostros vobis direximus. MLWEpist. Einh. 69 per vestras -esapeces ... remandare. MLWGodesc. Saxo epist. p. 50,2 exiguitas mea semel lustravit -esapeces.
saepe. F
scriptura —
Schrift, Werk (praecipue de libris sanctis; semper plur., fere sensu sing.): MLWAldh. virg. I 35 p. 277,5 ad sacratissimos evangeliorum -esapeces. 49 p. 303,9 a nostris litterarum scedulis et -umapicum pittaciolis excludatur. MLWWalahfr. Wett. epil. 4 extortos -esapeces protege. MLWOrdo Rom. 35,1 dum infans ... sacris -busapicibus fuerit edoctus. MLWEcbasis capt. 984 -esapeces, quos scribit virgo Iohannes. Theod. Tuit. revel. (MLWMG Script. XIV p. 569,51) quorum
(sanctorum) nomina ... scedulis et -busapicibus ... annotari.
saepe. G
ars —
Kunst: MLWAethicus Ister 79 p. 59,15
(de Athenis) doctrix liberalium forma -umapicum.
Baader