Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 2
- Verweise raus
- 0
anhelo, -avi, -areanhelare. MLWscript.: hanhel-: p. 652,54.72. 653,2. hanel-: p. 652,6.13. anel-: MLWl. 53.58. p. 652,4. 25.40. anehl-: p. 652,33. anehal-: p. 652,33. anchill-: MLWAlcuin. epist. 251 p. 406,36 (var. MLWl.). anell-: MLWLand. Mediol. hist. I 2,21 p. 58,13. alen. (cf. A. Thomas, MLWALMA 5. 1929/30. p. 100): MLWl. 57. p. 652,50. ansel-: MLWl. 69. ?MLWform. MLWind. MLWpraes. -et: MLWl. 58. MLWmetr.: fere ăn- (cf. MLWAldh. ad Acirc. 121 p. 167,23); ān-: p. 652,42. I intrans.: A proprie: 1 strictius: a anguste, spisse, vehementer spirare, suspirare — kurz, häufig, schwer atmen, keuchen (cf. MLWGloss. IV 2,6 St.-S. anelantur fnehant atimizant): MLWLull. epist. 98 p. 219,23 omnibus membrorum conpaginibus quassatis et contritis -ansanhelans fatigatus resto. MLWWaltharius 223 fessus -oanhelo. b spirare — atmen: MLWAntidot. Glasg. p. 113,20 nec alenare vix possunt. MLWWalahfr. carm. 84,12 dumque caduca manet vita, dum flatus anelat (-etanhelet MLWcod.). MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 167,32 suaviter -atanhelat falco sanus. MLWAlbert. M. animal. 1,168 fingens poetice, quod caprae h-ant (p. 492a,14 ἀναπνεῖν) per aures. 12,199 per cannas pulmonum h-ant animalia, quae vere h-ant. MLWal. MLWc. sensu exspirandi: MLWAesculapius 20 p. 26,4 fętide -antesanhelantes. c flare — blasen: MLWOrdo Rom. 31,80 -etanhelet pontifex in modum crucis in fontem. 2 latius: a aestuare — lodern: MLWBonif. epist. 10 p. 9,5 flammam inmensae magnitudinis -antemanhelantem et ... ad superiora ascendentem. b agitari — sich heftig bewegen: MLWRoland. Patav. chron. 8,14 corde reverberante ... et -antibus (ansel- 1.2a) arteriis (cf. MLWl. 40). c laborare — leiden: MLWBeda hist. eccl. 2,1 p. 77,9 lentis quidem, sed tamen continuis febribus -batanhelabat. d cursu exanimari — atemlos laufen: MLWWillib. Bonif. 8 p. 43,11 mundus ... ad praedistinatum -andoanhelando finem festinat. MLWSedul. Scot. carm. 2,70,3 properans October -atanhelat. B translate: 1 studere — sich bemühen, streben: a c. gen. vel dat.: Vita Lamb. Font. 1 (MGMer. V p. 608,7) licet eius mens alterius miliciae plus anelaret. MLWWett. Gall. 2 p. 258,17 lucris caducae huius vitae -areanhelare. MLWfort. MLWadd.: MLWEgbert. fec. rat. 1,734 ut predam rapiat, consuete miluus hanelat (cf. notam MLWed.). b ad: MLWWillib. Bonif. 1 p. 5,4 ad eam (monasterialem vitam) mentis cottidie nisibus -areanhelare. MLWHraban. epist. 29 p. 445,19 (c. sensu exspectandi) ad promissa exequenda avidius -areanhelare. MLWOtto Frising. gest. 2,21 p. 125,13 princeps ... -batanhelabat ... ad accipiendam orbis et Urbis monarchiae coronam. MLWChart. Pruss. II 151 quod ... ferventius ad nostri redemptoris hanelent obsequium. MLWal. c in: MLWAlcuin. epist. 251 p. 406,36 in divitias. MLWBalth. Fridol. 29 in virtutem. d absol.: MLWDipl. Arnulfi 15 in nostra fidelitate pio -bantanhelabant studio. e (acc. c.) inf.: MLWWillib. Bonif. 1 p. 6,10 sacris se coniungere litterarum studiis ancxius -batanhelabat. MLWWett. Gall. 34 p. 276,6 -antesanhelantes ... certi fieri. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 883 p. 109,29. MLWLiutpr. leg. praef. Ottones ... imperatores ... Liudprandus ... valere, prosperari, triumphare -atanhelat, desiderat, optat. MLWThietm. chron. 8,14. MLWChart. Brixin. 162. MLWal. f ut: MLWWolfhard. Waldb. 3,2 (1) coepit puella caeca ... totis -areanhelare precordiis, ut ad sacrarium venire mereretur. 2 flagrare — entbrannt sein: Vita Audoini 10 (MGMer. V p. 559,26) cum semper eius mens ... in caelestibus anelaret. MLWTransl. Patroclip. 280b principes avaritiae aestibus -antanhelant. MLWCarm. Bur. B 109,2,3 Delium flagrantem, procantem, -antemanhelantem Daphne respuit. exardescere — entbrennen: MLWWett. Gall. 29 cum ... multi propter desiderium visus eius -assentanhelassent. 3 sollicitari, anxiari — besorgt, angstvoll sein: Bobol. Germ. 7 (MGMer. V p. 36,2) -areanhelare coepit de tam plurima multitudine, si ... inveniri possent loca uberrima. MLWChron. Pol. 1,26 noli miserum clericellum pre timore diutius -areanhelare (anehl-anehlare, anehal-anehalare MLWvar. l.). 4 supplicare — flehen: MLWErmenr. Har. 4 ad Deum -ansanhelans. MLWVita Liutb. 36 quibus ... orationibus -batanhelabat. II trans.: A proprie: 1 de spiritu MLWi. q. attrahere — einatmen:MLW Aesculapius 20 p. 26,1 orthopnoia enim anhelitus rectus, ut quantum proiicit foris, tantum -etanhelet. 2 (ore) proferre — (mit dem Munde) hervorbringen: MLWArbeo Emm. 18 cuius quamvis modica vox ... anelabat Daviticum carmen. B translate: 1 desiderare, appetere — ersehnen, erstreben: MLWAbbo Sangerm. bell. 3,76 aregidiam ... verbi -esanheles. MLWDipl. Heinr. IV. 103 p. 136,28 nostra tenera aetas virile robur -ansanhelans. MLWTheoph. sched. 3 praef. p. 147,13 quam (caelestem curiam) ... totis visceribus -batanhelabat. Chronogr. Corb. p. 62,4 cordis elucubrationem. MLWal. MLWc. sensu consequendi: MLWChron. Salern. 117 p. 129,35 nemo potest gaudia patrie celestis anelare, nisi si Christum ... imitat. 2 exhibere — ausüben: MLWChron. Laet. 9 p. 497,36 multas consuetudines difficiles et molestas alenabat (alevabat MLWcodd.) villicus.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinanhelo
Mittellateinisches Wb.
anhelo , -avi , -are anhelare . script. : hanhel-: p. 652,54.72. 653,2. hanel-: p. 652,6.13. anel-: l. 53.58. p. 652,4. …
Verweisungsnetz
3 Knoten, 2 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 2
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit anhelo
1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
anhelo‑ als Erstglied (1 von 1)
anhelosus
MLW
anhelosus (anel-) , -i m. anhelator — Asthmatiker : Antidot . Augiens. p. 48,1 artyria purgat antidotum anelosis. Humperdinck
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „anhelo". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/anhelo/mlw?formid=A03854
- MLA
-
Cotta, Marcel. „anhelo". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/anhelo/mlw?formid=A03854. Abgerufen 18. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „anhelo". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/anhelo/mlw?formid=A03854.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_anhelo_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„anhelo"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/anhelo/mlw?formid=A03854}, urldate = {2026-05-18}, }