anagoge, -es
f. (ἀναγωγή)
MLW
script. -goen: MLW
l. 59. MLW
form.: MLW
sing.: nom. -en: MLW
l. 59. cf. MLW
l. 40. gen. -es: MLW
l. 54.69. MLW
acc.: -em: MLW
l. 61. p. 609,7.48. -en: MLW
l. 48.61. p. 609,4. MLW
al. MLW
abl.: -e: MLW
l. 67. p. 609,46. ? -i:
p. 609,46. MLW
plur. MLW
acc.: -as:
p. 609,21. 31. -es: MLW
l. 56. MLW
metr. ānăgŏg-: MLW
l. 53. MLW
orig. et MLW
signif.: MLWGerhoh. psalm. 36,38 p. 577,17 -e ... interpretatur sursumductio: ana, sursum, goge, ductio (
cf. MLWGloss. I 50,2 St.-S. -en uflih).
de re cf. MLW
LThK. 2I. p. 465sq. I
theol.: A
strictius in arte explanandi sacram scripturam sim.: 1
locutio mystica vel aperta ad caelestia vergens —
auf Himmlisches weisende, anagogische (Gleichnis Rede, Redeweise: MLWAmalar. off. 1,19,16
(ex Beda) -eanagoge, id est sensum ad superiora ducens, locutio est, quae de praemiis futuris et ea, quae in caelis est, vita futura sive mysticis seu apertis sermonibus disputat (
cf. MLWHonor. August. sacram. 12 p. 749
B). 1,38,7 dicendo ..., quod pertinet ad -enanagogen. MLWHonor. August. gemm. 3,106 quartus
pes mensae tabernaculi mosaici explanatus figurate est -eanagoge. MLW
ibid. MLW
al. 2
interpretatio mystica caelestia sim. monstrans —
anagogische Auslegung: MLWSedul. Scot. carm. 2,69,7 mystica ... tropicis -eanagoge floret in arvis. MLWCarm. libr. II 22,5 -enanagogen altus vulgaris est et perfectus Christi ... libellus. MLWNotker. Balb. notat. p. 67,23 -esanagoges ... culmen. p. 72,2 qui multas ... interpretationes, tropologias et -esanagoges sacrarum scripturarum proposuit.
cf. p. 609,24. 3
sensus mysticus caelestia significans —
anagogische Bedeutung: MLWAmalar. off. 4,3,19 in illa
(lectione) non deest historia, ... allegoria, ... tropologia, ... -enanagogen (-goenanagoen
P3). MLWThegan. Ludow.19 sensum ... in omnibus scripturis spiritalem et moralem nec non et -enanagogen (-emanagogem
4, anagogicum
5) optime noverat. MLWConr. Hirs. dial. 207 -eanagoge, id est superior intellectus. Tract. MLWcod. Mon. (ed.
M. Grabmann, Gesch.
d. MLWschol. Meth. II. p. 43,38) practica spiritualis intelligentie ... subdividitur ... in -enanagogen, que est de superiorum ductu et intellectione; ducit enim intellectum hominis ad superiora. MLWHonor. August. cant. 1,1 p. 359
C in -eanagoge ... similitudo rerum pensatur (
cf. p. 359
B.D). MLWAbsal. serm. 16 p. 99
D observatio ... tropologiae, -esanagoges. MLW
al. 4
in iuncturis: secundum (iuxta, per) -enanagogen MLW
i. q. mystice ad caelestia sim. vergendo, interpretatione vel significatione mystica caelestia monstrante, mystice —
anagogisch, in (nach, mit, durch) anagogische(r) Auslegung(s- methode) oder Bedeutung, mystisch: MLWAldh. virg. I 4 p. 232,20 quadrifaria evangelicae relationis dicta ... quadriformis ecclesiasticae traditionis normulis secundum historiam, allegoriam, tropologiam, -enanagogen digesta. MLWLibri Karol. 1,29 p. 57,12 domus Dei aut secundum allegoriam ecclesia est aut secundum -enanagogen caelestis patria aut secundum tropologiam anima hominis. Walahfr. subv. Ierus. p. 973
D per -emanagogem ... animam significat sanctam. MLWNotker. Balb. notat. p. 75,22 quid hystorice quidem factum, sed quomodo moraliter vel iuxta -enanagogen sit faciendum. MLWEkkeh. Uraug. Hieros. 34,3 presagia licet per -enanagogen ad illam, quae sursum est, matrem nostram Hierusalem referantur. MLWEpist. Reinh. 34 p. 33,14 quam lucide ... facta patriarcharum ... secundum allegoriam, -enanagogen et tropologiam exponeret. MLWWolbero cant. 1 p. 1051
A cum hoc loco meridies iuxta -enanagogen solummodo accipi debeat. MLWCatal. biblioth. Beinw. (ed. P. Lehmann, Erforsch.
d. Mittelalt. II. p. 159,5) expositio iiii evangeliorum secundum -enanagogen. MLW
al. B
latius in ratione mysticae vel intellectivae elationis: 1
de vi elationem agente: a
proprietas sursum ducens —
emporführende Eigenschaft: MLWAlbert.
M. cael. hier. 13,7 p. 358
a,27 ‘subintroducere -asanagogas’ (MLW
PG 3,304D ἀναγωγάς), id est proprietates sursum ductivas. b
contemplatio sursum ducens —
emporführende Meditation: MLWAlbert.
M. eccl. hier. 4,3 p. 641
b,11 ‘-eanagoge’ (MLW
PG 3,473B ἀναγωγή), id est contemplatio sursum ductiva ... ritus. c
vita et doctrina sursum ducens —
emporführendes Leben und Lehre: MLWAlbert.
M. eccl. hier. 7,21 p. 803
b,9 ‘-enanagogen’ (MLW
PG 3,568C ἀναγωγήν), id est, secundum vitam et doctrinam sursum ducentem. 2
actio elationis —
Erhebung: MLWAmalar. off. 4,3,14 sanctorum mens non habet maiorem laetitiam quam ut per -enanagogen sublevetur ad caeleste regnum. MLWAlbert.
M. cael. hier. 10,2 p. 300
b,18 ‘-asanagogas’ (MLW
PG 3,273C ἀναγωγάς), id est reductiones in superius. 3
status elationis vel contentio supernorum —
das Erhobensein, Streben nach oben: MLWAlbert.
M. cael. hier. 2,15 p. 70
a,4 ‘in -enanagogen’ (MLW
PG 3,145B ἀνχγωγήν), id est in superiora ducti
(sc. nos). MLWsumm.
theol. II 10,39,2,1,1,2 p. 456
b,31 a qua
(pedestri minoratione) -enanagogen (
Ps. Dion. MLW
PG 3,237C ἀναγωγήν) ex natura habent omnes angeli (
cf. p. 456
a,2 ‘-enanagogen’, hoc est sursum ductionem). MLW
ibid. MLW
al. II
log. MLW
i. q. reductio —
Zurückführung: MLWAlbert.
M. metaph. 6,2,5 p. 394
a,17 ἀναγωγή (
p. 1027b,14 ἀναγωγή) sive supersiliens reductio. 6,2,6 p. 395
b,20 omnia reducuntur per ἀνχγωγὴν ad causam primam. III
medic. MLW
i. q. fluor sanguinis (ad os ascendentis), sanguinis eruptio —
Blutsturz: MLWAesculapius 40 p. 63,39 ut in sanguinis -ianagogi ([-eanagoge MLW
cod. Augiens. 120].
cf. Gariopont. MLW
pass. 3,34 emagoga) et hęmoptoicorum caussis supra scripsimus. MLWMatth. Platear. gloss. p. 371
E per -emanagogem notat sanguinis omnimodum fluxum, tam per superiora quam inferiora secundum diversitatem membrorum. MLWAlphita I p. 276,21 -eanagoge, id est refectio sanguinis sursum per os.
v. et *haemagoga.
Schmidt