lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

anagoge

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

anagoge f.

Bd. 1, Sp. 608
anagoge, -es f. (ἀναγωγή) MLWscript. -goen: MLWl. 59. MLWform.: MLWsing.: nom. -en: MLWl. 59. cf. MLWl. 40. gen. -es: MLWl. 54.69. MLWacc.: -em: MLWl. 61. p. 609,7.48. -en: MLWl. 48.61. p. 609,4. MLWal. MLWabl.: -e: MLWl. 67. p. 609,46. ? -i: p. 609,46. MLWplur. MLWacc.: -as: p. 609,21. 31. -es: MLWl. 56. MLWmetr. ānăgŏg-: MLWl. 53. MLWorig. et MLWsignif.: MLWGerhoh. psalm. 36,38 p. 577,17 -e ... interpretatur sursumductio: ana, sursum, goge, ductio (cf. MLWGloss. I 50,2 St.-S. -en uflih). de re cf. MLWLThK. 2I. p. 465sq. I theol.: A strictius in arte explanandi sacram scripturam sim.: 1 locutio mystica vel aperta ad caelestia vergensauf Himmlisches weisende, anagogische (Gleichnis Rede, Redeweise: MLWAmalar. off. 1,19,16 (ex Beda) -eanagoge, id est sensum ad superiora ducens, locutio est, quae de praemiis futuris et ea, quae in caelis est, vita futura sive mysticis seu apertis sermonibus disputat (cf. MLWHonor. August. sacram. 12 p. 749B). 1,38,7 dicendo ..., quod pertinet ad -enanagogen. MLWHonor. August. gemm. 3,106 quartus pes mensae tabernaculi mosaici explanatus figurate est -eanagoge. MLWibid. MLWal. 2 interpretatio mystica caelestia sim. monstransanagogische Auslegung: MLWSedul. Scot. carm. 2,69,7 mystica ... tropicis -eanagoge floret in arvis. MLWCarm. libr. II 22,5 -enanagogen altus vulgaris est et perfectus Christi ... libellus. MLWNotker. Balb. notat. p. 67,23 -esanagoges ... culmen. p. 72,2 qui multas ... interpretationes, tropologias et -esanagoges sacrarum scripturarum proposuit. cf. p. 609,24. 3 sensus mysticus caelestia significansanagogische Bedeutung: MLWAmalar. off. 4,3,19 in illa (lectione) non deest historia, ... allegoria, ... tropologia, ... -enanagogen (-goenanagoen P3). MLWThegan. Ludow.19 sensum ... in omnibus scripturis spiritalem et moralem nec non et -enanagogen (-emanagogem 4, anagogicum 5) optime noverat. MLWConr. Hirs. dial. 207 -eanagoge, id est superior intellectus. Tract. MLWcod. Mon. (ed. M. Grabmann, Gesch. d. MLWschol. Meth. II. p. 43,38) practica spiritualis intelligentie ... subdividitur ... in -enanagogen, que est de superiorum ductu et intellectione; ducit enim intellectum hominis ad superiora. MLWHonor. August. cant. 1,1 p. 359C in -eanagoge ... similitudo rerum pensatur (cf. p. 359B.D). MLWAbsal. serm. 16 p. 99D observatio ... tropologiae, -esanagoges. MLWal. 4 in iuncturis: secundum (iuxta, per) -enanagogen MLWi. q. mystice ad caelestia sim. vergendo, interpretatione vel significatione mystica caelestia monstrante, mysticeanagogisch, in (nach, mit, durch) anagogische(r) Auslegung(s- methode) oder Bedeutung, mystisch: MLWAldh. virg. I 4 p. 232,20 quadrifaria evangelicae relationis dicta ... quadriformis ecclesiasticae traditionis normulis secundum historiam, allegoriam, tropologiam, -enanagogen digesta. MLWLibri Karol. 1,29 p. 57,12 domus Dei aut secundum allegoriam ecclesia est aut secundum -enanagogen caelestis patria aut secundum tropologiam anima hominis. Walahfr. subv. Ierus. p. 973D per -emanagogem ... animam significat sanctam. MLWNotker. Balb. notat. p. 75,22 quid hystorice quidem factum, sed quomodo moraliter vel iuxta -enanagogen sit faciendum. MLWEkkeh. Uraug. Hieros. 34,3 presagia licet per -enanagogen ad illam, quae sursum est, matrem nostram Hierusalem referantur. MLWEpist. Reinh. 34 p. 33,14 quam lucide ... facta patriarcharum ... secundum allegoriam, -enanagogen et tropologiam exponeret. MLWWolbero cant. 1 p. 1051A cum hoc loco meridies iuxta -enanagogen solummodo accipi debeat. MLWCatal. biblioth. Beinw. (ed. P. Lehmann, Erforsch. d. Mittelalt. II. p. 159,5) expositio iiii evangeliorum secundum -enanagogen. MLWal. B latius in ratione mysticae vel intellectivae elationis: 1 de vi elationem agente: a proprietas sursum ducens emporführende Eigenschaft: MLWAlbert. M. cael. hier. 13,7 p. 358a,27 ‘subintroducere -asanagogas’ (MLWPG 3,304D ἀναγωγάς), id est proprietates sursum ductivas. b contemplatio sursum ducensemporführende Meditation: MLWAlbert. M. eccl. hier. 4,3 p. 641b,11 ‘-eanagoge’ (MLWPG 3,473B ἀναγωγή), id est contemplatio sursum ductiva ... ritus. c vita et doctrina sursum ducens emporführendes Leben und Lehre: MLWAlbert. M. eccl. hier. 7,21 p. 803b,9 ‘-enanagogen’ (MLWPG 3,568C ἀναγωγήν), id est, secundum vitam et doctrinam sursum ducentem. 2 actio elationis Erhebung: MLWAmalar. off. 4,3,14 sanctorum mens non habet maiorem laetitiam quam ut per -enanagogen sublevetur ad caeleste regnum. MLWAlbert. M. cael. hier. 10,2 p. 300b,18 ‘-asanagogas’ (MLWPG 3,273C ἀναγωγάς), id est reductiones in superius. 3 status elationis vel contentio supernorumdas Erhobensein, Streben nach oben: MLWAlbert. M. cael. hier. 2,15 p. 70a,4 ‘in -enanagogen’ (MLWPG 3,145B ἀνχγωγήν), id est in superiora ducti (sc. nos). MLWsumm. theol. II 10,39,2,1,1,2 p. 456b,31 a qua (pedestri minoratione) -enanagogen (Ps. Dion. MLWPG 3,237C ἀναγωγήν) ex natura habent omnes angeli (cf. p. 456a,2 ‘-enanagogen’, hoc est sursum ductionem). MLWibid. MLWal. II log. MLWi. q. reductioZurückführung: MLWAlbert. M. metaph. 6,2,5 p. 394a,17 ἀναγωγή (p. 1027b,14 ἀναγωγή) sive supersiliens reductio. 6,2,6 p. 395b,20 omnia reducuntur per ἀνχγωγὴν ad causam primam. III medic. MLWi. q. fluor sanguinis (ad os ascendentis), sanguinis eruptioBlutsturz: MLWAesculapius 40 p. 63,39 ut in sanguinis -ianagogi ([-eanagoge MLWcod. Augiens. 120]. cf. Gariopont. MLWpass. 3,34 emagoga) et hęmoptoicorum caussis supra scripsimus. MLWMatth. Platear. gloss. p. 371E per -emanagogem notat sanguinis omnimodum fluxum, tam per superiora quam inferiora secundum diversitatem membrorum. MLWAlphita I p. 276,21 -eanagoge, id est refectio sanguinis sursum per os. v. et *haemagoga. Schmidt
5632 Zeichen · 305 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Anagoge

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Anagoge (griech., »Hinausführung«), in der Rhetorik die Rede- und Auslegungsweise, bei der man in dem buchstäblichen Sin…

  2. Latein
    anagogef.

    Mittellateinisches Wb.

    anagoge , -es f. ( ἀναγωγή) script. -goen: l. 59. form. : sing. : nom. -en: l. 59. cf. l. 40. gen. -es: l. 54.69. acc. :…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit anagoge

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — anagoge kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „anagoge". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/anagoge/mlw?formid=A03549
MLA
Cotta, Marcel. „anagoge". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/anagoge/mlw?formid=A03549. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „anagoge". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/anagoge/mlw?formid=A03549.
BibTeX
@misc{lautwandel_anagoge_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„anagoge"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/anagoge/mlw?formid=A03549},
  urldate      = {2026-05-12},
}