alligo

alligo (adl-), -avi, -atum, -arealligare. MLWscript.: ali-: MLWl. 71. p. 479,6.40.46. -leg- (var. MLWl.): p. 479,47. adde MLWPirmin. scar. 28^a p. 66,2 MLWcod. A. MLWform. -ens: p. 479,33. I proprie: A strictius: 1 adnectere, astringere — an-, festbinden, befestigen: MLWSermo de sacril. 19 qui caracteria in carta ... hominibus ... ad collum aligat. MLWWalth. Spir. Christoph. I 25 virum ad ligneam statuam. MLWCarm. Cantabr. 5,9^a,5 inferni confregit vectem -andoalligando principem (cf. Vulg. apoc. 20,3). MLWChron. Merseb. praef. p. 165,7 oram dalmaticae ... hastae -vitalligavit. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 3,33 in corrigia ... debet -arialligari pila. MLWAnnal. Erf. praed. MLWa. 1248 p. 104,10 quod ... imperator ... pontificem ... caude caballi -arialligari preceperit. MLWCatal. biblioth. Ruf 23 p. 77,27 chronica aligata est arte calculatoria (item de libris: MLWMart. Opp. chron. p. 397,36 ut ... decretalibus ... possit -arialligari opusculum). MLWAlbert. M. animal.6,108 rectoribus ovium campanas -antalligant. saepe. MLWc. sensu imponendi: MLWAntidot. Bamb. MLWapp. p. 37,26 si ad collum sive de brachio de fenicio -verisalligaveris, optime facit. MLWHraban. epist. 42 p. 486,39 utile medicamentum sic -arealligare. medial. MLWi. q. coniunctum esse — verbunden sein: MLWAlbert. M. animal. 1,475 zirbus -aturalligatur stomacho. 2 circumligare, involvere — verbinden, umwickeln: MLWBeda hist. eccl. 4,22 p. 250,2 vulnera ... ipse -vitalligavit. 5,6 p. 291,25 dissolutam mihi emicranii iuncturam conponere atque -arealligare. 3 colligare — (zusammen) binden: MLWRegistr. abb. Werd. 2,3 p. 17,21 (c. 900) ad quinque acervos manipulos -arealligare. B latius: 1 saepire — umgeben, abschließen:MLW Ligurinus 6,15 hos ... populos ... Vistula praecingens torrentibus -atalligat undis. 2 sustinere — halten: MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 8 polum ... -atalligat axis. 3 refl. MLWi. q. se adiungere, assequi — sich anheften, erreichen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 106,12 quousque -buntalligabunt se grui falcones. 4 temperare, commiscere — legieren, (ver) binden: MLWActa imp. Winkelm. I 1003 p. 766,5sq. (a. 1278 ?) es vetus non debet ingranari, quod sine ingranatura potest -arialligari; item ... gacza de ere -taalligata cum argento debet minuere uncias ii. 5 impraegnare — schwängern: MLWThietm. chron. 1,25 quae eadem nocte a viro -taalligata suo. II in imag. et transl.: A capere, vincire, tenere — fesseln, binden, bannen: MLWCarm. Bur. B 77,16,4 (de pulchritudine) hec omnium mentem -bantalligabant. MLWeccl.: MLWArbeo Corb. 4MLW^ex. vir Dei oratione -ensalligens reum. MLWChart. Naumb. 150 (a. 1140) invasorem ... anathematis vinculo ... -oalligo (154). MLWActa imp. Winkelm. I 207 p. 185,4 potestatem ... homines pena sui banni -andialligandi. B obligare — verpflichten, belasten: MLWLeg. Wisig. 2,1,7 ut pro fide regia conservanda iuramenti se vinculo -etalliget (3,1,5 p. 128,13 si ... sponsus scripture alicuius vel sacramenti v. ... -eturalligetur. 12,3,11 cautionis v. MLWal.). MLWLex Raet. Cur. 3,17,3 maritus viduae ... sciat se suas res -tasalligatas (aligatus MLWvar. l.) habere (cf. Cod. Theod. 3,17,4 bona obligata). MLWChart. Heinr. Leon. 67 p. 100,12 (spur.) nullis omnino prestationibus vel ... oneribus ... astringi posse vel -arialligari. C (scriptis) detinere, figere — (geschrieben) festhalten, niederlegen, aufzeichnen:MLW Form. Marculfi 2,14 facta scribturarum series -arealligare (adli-adligo A 3, ali-aligo B). MLWForm. Turon. 17 scripturarum ... titulis -arialligari (ale-alegari B). MLWLup. Ferr. epist. 122 quod nunc litteris -oalligo, meum est iudicium (MLWChart. Turic. XII 586^a. MLWChart. Brixin. 115). MLWSigeh. Maxim. 1 praef. quo ... miracula ... stilo -emalligem. MLWChart. Sangall. A 650 vinculo conscriptionis -arealligare. MLWal. D firmare, stabilire — festlegen, bestimmen: MLWForm. Wisig. 14 p. 581,10 distrahentium definitio licet fidei vinculis ad-eturadligetur (MLWLeg. Wisig. 2,1,28 iniustitiam ... decretorum v. ad-tamalligatam). MLWLeg. Wisig. 2,4,7 p. 100,26 quod testimonio eorum extiterit -tumalligatum, valebit perpetuo ... inconvulsum. 2,5,18 aliut per occultum -atalligat testem (postea: conligare). MLWal. MLWNivard. Ysengr. 3,187 -atalligat ac solvit leges secura potestas. MLWChart. Nuremb. 475 quare fratres ... a predicacione verbi Dei, cum non sit -tumalligatum, ... repellatis. E associare, assignare — zugesellen, anschließen: Epist. Ebr. 12 (QuellF orschItArch. 20 p. 39) non enim sine vestre pietatis assensu illum nobis -bimusalligabimus aut tenebimus. partic. perf. pass. MLWi. q. (nexu quodam) pertinens — (durch Bindung) zugehörig: Arno ad Ital. (MLWMGEpist. IV p. 498,8) nobis -tusalligatus fuit. MLWGerhoh. Sim. p. 252,40 obiciunt quidam ... clericos ... quibusdam titulis fuisse assignatos, quibus tamen nec ipsi erant regulariter -tialligati. MLWDipl. Loth. III. 123 ita enim illius apostoli ... ęcclesię -tialligati sumus, quod MLWeqs. MLWChart. archiep. Magd. 372 p. 488,32 quem nullo iure beneficii in his bonis sibi -tumalligatum habeat. MLWChart. Merseb. 268 eodem iure ..., quo nobis amodo fuit astricta, ecclesie Merseburgensi sit deinceps -taalligata. MLWCod. Wang. Trident. 206 p. 408,2 sub eorum iurisdiccione esse astrictus vel -tusalligatus. F implicare — beteiligen, verwickeln: Ord. iud. Dei A 26 p. 629,38 quaecumque in isto furto fuerit -tusalligatus, aut sapit aut conscius est. G tradere — vermachen (fort. per confus.; cf. supra p. 471,3sqq.): MLWTrad. Ratisb. 153 (a. 889/91) proprietatem ... contradidit atque -vitalligavit in manum ... episcopi. MLWGesta Camer. 1,26 p. 411,8 (chart.) suum strumentum -arealligare. v. et 1. allego.