lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

aerarius

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

aerarius

Bd. 1, Sp. 322
aerarius (er-), -a, -um. MLWscript.: herr-: MLWChart. Ital. Ficker 91 p. 135,38. hae-: p. 323,18. (a) err-: p. 323,22.32. MLWmetr. -răr-: p. 323,5. I adi.: A in fabricandis operibus aereis peritus Erz-: MLWLeg. Burgund. const. I 21,2 fabrum -umaerarium (MLWOtto Frising. chron. 2,5 p. 73,35). B ad laudemum pertinens Besitzänderungsgebühr betreffend: MLWChart. Friburg. 209 p. 180,21 (a. 1266) pro iure e-o dicto vulgariter erschaz (214). II subst.: A masc.: 1 (aeri)fusor(Erz-)Gießer: MLWMappae Clavic. 74 qua (cathmia) utuntur e-i. MLWAlbert. M. pol. 4,3e p. 336b,31 ‘-umaerarium’ (p. 1291a,15 χαλκέα), qui scilicet fabricat in aere et ferro ad diversa utensilia civitatis. 2 custos thesauriSchatzmeister: MLWGloss. III 136,46 St.-S. e-us dresekamerare. 184,44 e-us vel archarius drise kamerere. 3 thesaurusSchatz(kammer): MLWTriumph. Remacli 2,38 exhaustus -usaerarius. B fem.: ars aeris fundendiErzgießkunst: MLWAlbert. M. pol. 1,6b ‘-aeaerariae’ (p. 1256a,6 ἡ χαλκουργική), id est arti, quae fundit imagines. C neutr.: 1 thesaurusSchatz(kammer), Schatzhaus: a strictius de aedificio (cf. MLWGloss. I 33,37 St.-S. -umaerarium kaperc vel trisuhus. III 235,60 e-um scazhus. 361,8 e-um sgazcamere): MLWConc. Karol. 56B,66 p. 757,15 qui ... -umaerarium Domini (cf. Vulg. Ios. 6,24), id est templum eius ... expoliandum ... arbitrantur. MLWAnnal. Xant. MLWa. 865 qui -umaerarium sancti Petri in vasis ... exinanivit. Vita Rigob. 3 (MLWMG Mer. VII p. 63,9) commune eis instituisse -umaerarium. MLWibid. p. 64,3 ab -iaerarii clavigero. MLWHrotsv. gest. 495 -iaerarii claustris ... reseratis. MLWThietm. chron. 8,9 quod ... de antiquo ... e-o procederent. MLWWipo gest. 19 p. 38,29 -umaerarium (atrium Z) episcopi despoliavit. MLWCarm. de bello Saxon. 3,9 -aaeraria regia frangunt. MLWCosmas chron. 2,2 p. 83,19 thesauros ab ... ducibus in e-o absconditos evolvit. MLWEpist. Wibald. 436 monachorum perfringens e-a. MLWHelm. chron. 1,36 p. 71,3 argentum in e-um Dei sui conferunt. 2,110 recognovit ei ... de e-o fani equam portionem. MLWOtto Sanblas. chron. 40 p. 61,23 (de Panormo) e-um thesaurorum regum. Pass. Karoli Boni 7 (MLWMGScript. XII p. 622,9) curritur ad portam -iaerarii comitis. MLWal. in imag.: MLWActa imp. Winkelm. I 210 p. 187,40 (a. 1221) illud ... perpetuitatis e-o conservamus. b latius de fisco (cf. MLWWaitz, Verf.-Gesch. VIII. p. 218sq.): MLWChron. Fred. 2,57 p. 82,4 modio ... haerariis publecis dissolvebat (Form. Sangall. I 2 p. 381,8. MLWChart. Lux. I 268 p. 387,22 publico regis ... e-o. MLWRahew. gest. 3,2 p. 160,20. MLWal.). 4,45 p. 144,3 Francorum -isaerariis. Const. I 446,1 e-o augusti. MLWChart. Sangall. A 385 p. 5,16 in ęrrarium regis persolvat c solidos auri (MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 226,11. MLWChart. cell. Paulin. 7 p. 10,31. MLWal.). MLWDipl. Otton. III. 259 in e-o ... imperatoris. MLWDipl. Karoli M. 314 p. 475,3 (spur. MLWc. 1078) nostro sacro e-o. MLWActa imp. Winkelm. I 841 p. 648,36 magistro particularis e-i in castro Neapolis. 917 p. 690,24 e-orum prepositis. saepe. remissius: MLWChron. Fred. 4,81 aeraries Saracinorum. MLWTrad. Frising. 60 in e-um ... virginis Marię depromimus. MLWWiduk. gest. 1,38 p. 55,12 -umaerarium eorum (Avarum) replevi. MLWBerth. Werd. narr. 2 de publico et familiari sumptam err-o ingentem secum abduxerat pecuniam Manegoldus. Auct. Afflig. MLWa. 1162 (MLWMGScript. VI p. 405,23) e-um publicum Mediolani. MLWOliv. epist. 5 p. 303,8 Sarraceni togas non acceperunt ab e-o imperatoris Eraclii. MLWal. 2 laudemum Besitzänderungsgebühr (cf. MLWDt. Rechtswb. II. p. 1294): MLWChart. Friburg. 83 p. 69,34 (a. 1245) duo ... capones pro e-o debent recipi. 198 p. 171,13 pro e-o, quod vulgaliter dicitur erschaze (cf. MLWChart. Wirt. VI 1804 p. 194,21). Baader
3675 Zeichen · 259 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Aerarius

    Goethe-Wörterbuch

    Aerarius Sie kriegen nächstens eine saubre Commission den Aerariis 1) den Wirrkopf zu kämmen B30,10,8 Bechtolsheim 14.11…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Aerarius

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57)

    Aerarius , röm. Bürger, der seiner Rechte verlustig war, die Staatssteuer jedoch bezahlen mußte.

  3. Latein
    aerarius

    Mittellateinisches Wb.

    aerarius (er-) , -a, -um . script. : herr-: Chart. Ital. Ficker 91 p. 135,38. hae-: p. 323,18. (a) err-: p. 323,22.32. m…

Verweisungsnetz

5 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit aerarius

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von aerarius 2 Komponenten

aerar+ius

aerarius setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — aerarius kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „aerarius". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/aerarius/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „aerarius". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/aerarius/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „aerarius". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/aerarius/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_aerarius_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„aerarius"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/aerarius/mlw},
  urldate      = {2026-05-12},
}