*advocatia (-cia), -ae
f. MLW
script.: avo-: MLWCod. Wang. Trident. 125 p. 286,7. MLWChart. Bern. II 120. MLWChart. Zoll. II 65. MLW
al. atv-: MLWTrad. Falk. p. 40,42. 41,10. MLWChart. Laus. 735 p. 593,18. -occa-: MLWChart. Lamb. Leod. 633. I
munus, summa iurum, potestas advocati —
Amt, Gesamtheit der Rechte, (Verfügungs-)Gewalt eines Vogtes, Vogtei (cf. A. Waas, Vogtei und Bede. I. 1919. O. Brunner, Land und Herrschaft. 1943. p. 355sqq. Th. Mayer, Fürsten und Staat. 1951. MLW
ind. MLW
s. v. ‘
Vogt’
): A
eccl. MLW
i. q. procuratio monasteriorum, episcopatuum, ecclesiarum sim. possessionumque et hominum appertinentium —
Kloster-, Bistums-, Stifts-, Kirchenvogtei (saepe subest notio protectionis vel patrocinii, MLW
e. g. MLW
l. 45.56.61.65.69. p. 267,15.22.28): 1
gener.: MLWDipl. Otton. II. 42 abbas sibique commissa congregatio ... potestatem habeant -asadvocatias monasterii sui, cui velint, dandi cuique velint, tollendi. MLWGesta Camer. 1,99 -asadvocatias aliquantarum villarum quasi pro defensione presumpsit. MLWTrad. Frising. 1471
i factum est ... Ottone ... -amadvocatiam retinente. MLWDipl. Heinr. IV. 99 p. 130,43 ut ... -ciamadvocaciam loci ... administraret. MLWChart. Basil. A I 126 p. 190,18 (privil. papae) ut, qui ... maior fuerit, curam -aeadvocatiae solus teneat. MLWGreg. VII. registr. 7,24 p. 504,10 -amadvocatiam et preficiendi abbatis potestatem et totius rei administrationem. MLWChart. Epternac. 198 p. 326,23 qui
(comes) ex ... imperatoris ... licentia ... usus est -aadvocatia. MLWDipl. Heinr. IV. 489 ut ... advocatus -amadvocatiam a Spirensi episcopo, episcopus vero a regali ... dignitate suscipiat. MLWChart. Turic. 253 legitimam. MLWDipl. Loth. III. 56 ut defensionem et -amadvocatiam ęcclesię ... comiti ... committeremus. MLWActa imp. Stumpf 122 p. 152,1 neque umquam in quartam manum transeat -aadvocatia. MLWChart. Heinr. Leon. 57 p. 82,11 a ... archiepiscopo ... vocatus in -amadvocatiam predii. MLWChart. Austr. sup. II 224 -amadvocatiam ipsius
(monasterii) liberam esse censemus. MLWChart. Rhen. inf. I 428 tutelam et -amadvocatiam, quę vulgo sale dicitur, ... ad maius munimentum suscepit. MLWChart. Bund. 373 feodum -ęadvocatię Curiensis cum ipsa -aadvocatia ... concessit. MLWChart. episc. Hild. I 534 vacante ... -ciaadvocacia super villicacionem. MLWChart. Mog. B 140 -ciamadvocaciam ecclesie in villa ... sive custodiam vel gardyam secundum iuris nuncupacionem. MLWChart. Babenb. 116 p. 152,32 specialem adversus ... claustrum sibi vendicare ... -îamadvocatîam. MLWChart. Tirol. 534 p. 20,38 ecclesia et hospitale ..., conventus et congregatio in -aadvocatia et protectione ... episcopi ... permanere debeant. MLWOtto Sanblas. chron. 21 p. 30,9 trium episcopatuum -aadvocatia cum investitura regalium. MLWChart. Babenb. 195 predium ... cum totali iure -îeadvocatîe, quod foîtrehte dicitur. MLW
ibid.: datus est ... advocatus ... non feodali -îaadvocatîa, sed petitionaria, quod vulgo dicitur betfoitaeîe. MLWChart. Wirt. III 588 p. 42,12 ius -cieadvocacie vel dominii. p. 42,14 ordo Cisterciensis ab omni honere -eadvocatie ... debet perhenniter conservari. MLWChart. Hall. I 168 p. 160,2 molendini. MLWChart. episc. Hild. II 161 infeudatas. MLWHeinr. Lett. chron. 25,2 p. 179,1 miles ... abrenuncians ... in terra beate virginis regalem -ciamadvocaciam. MLWChart. episc. Wirz. II 43 p. 73,17 sqq. vendidit ecclesie ... -amadvocatiam medietatis hominum et bonorum ..., -amadvocatiam medietatis ville in Heidenvelt, in Hirzfurthe -amadvocatiam totalem. MLWChart. Merseb. 224 p. 180,15 -ciamadvocaciam katedralis ecclesie nostre, que vulgo tumvoythye dicitur. MLWChart. Tirol. 1004 p. 58,9 -ciamadvocaciam suum beneficium aut feodum seu mundiburdium ... nominare. MLWChart. Turic. 528 uxor ... et pueri ... -amadvocatiam dotis ecclesie ... vendiderunt. MLWChart. Osn. III 219 ultra tres domos. MLWChart. Wirt. VI 1774 p. 169,12 -amadvocatiam sive ius defendendi, quod habui in predio. MLWChron. Hild. 26 p. 859,32 sqq. -ciamadvocaciam ... obediencie ... et aliam -ciamadvocaciam super xii areis ... et -ciamadvocaciam bonorum prepositure. MLWChart. Rhen. inf. II 730 p. 429,13sq. -amadvocatiam ... infra ipsum opidum et extra ... resignamus.
saepe. pertinet ad homines: MLWTrad. Teg. 368 (a. 1189/ 1206) nihil ... a ... Haitfolcho (MLW
sc. defensali) iure defensionis et -ęadvocatię exigat. MLWTrad. Frising. 1789 cui ... mulier contulit ius -eadvocatie in delegatis
(sc. hominibus). MLWTrad. Ratisb. 1036 super homines censuales (MLWChart. Turic. 1225 h. ... a dominio nostre -cieadvocacie extrahere. MLWChart. Basil. B 128 p. 87,4). MLW
al. v. et MLW
l. 8.67. 2
spec.: a -aadvocatia principalis
sim. MLW
i. q. procuratio maior —
Obervogtei: MLWChart. Salisb. II 349 p. 486,34 (a. 1160) principalis ... advocatus, qui ... de beneficio principalis -ęadvocatię ... cenobium ... defendat (p. 487,23.27). III 969 in collatione generalis sive particularis -eadvocatie. IV 83 monasterium, cuius granarii -aadvocatia
(‘
Kastenvogtei’ MLW
ed.) ad nostram ... spectat celsitudinem. b -aadvocatia particularis
sim. MLW
i. q. procuratio minor —
Untervogtei: MLWChart. Eichsf. 299 p. 172,38 (a. 1241) pro omni iure minoris -eadvocatie in Thitforde.
v. et MLW
l. 30. c
praevalet sensus iudicandi: MLWDipl. Loth. III. 73 ipsos
(ministeriales ecclesiae) ... a districto -eadvocatie immunes esse. Const. I 127 p. 181,23 causas ... terminare vel placita -ęadvocatię tenere. MLWDipl. Westph. 237 p. 329,16 controversia, quę versabatur ... de -aadvocatia, quam ... comes tenuit in civitate Monasteriensi MLW
eqs. (MLWChart. episc. Halb. 584 p. 521,6 -amadvocatiam et iudicium totius civitatis. MLWChart. Osn. II 351 p. 272,37. MLWChart. episc. August. 107 p. 116,17 -amadvocatiam ... tam in civitate quam extra). MLWChart. Rhen. med. II 247 p. 287,1 -amadvocatiam, que dicitur dincvoidie. MLWChart. Berg. Magd. 71 p. 50,16 nomine -eadvocatie ... intelligitur comprehendi ... ius, quod ad burcgravium pertinet in raptu, in effusione sanguinis MLW
eqs. MLWHeinr. Lett. chron. 11,4 missus est ... miles ... ad procurandum officium -cieadvocacie in iure seculari. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 19 predium et -ciamadvocaciam sive temporale iudicium ... donavimus. MLWChart. Drubic. 24 civibus ... -amadvocatiam porreximus ... super bona, quod nullum -eadvocatie patientur dominium, nisi si in iudicium fieret. MLW
al. B
publ. MLW
i. q. procuratio territoriorum, civitatum, possessionum hominumque ad imperatorem, regem, principes, dominos saeculares sim. pertinentium —
Reichs-, Land-, Stadtvogtei: Const. I 90 p. 141,29 (a. 1111) ne quis episcoporum ... regalia invadant, id est civitates ..., -asadvocatias regni (MLWChart. Babenb.13 p. 18,38 -amadvocatiam gerebat super bonis r.
comes). MLWChart. Salisb. III 645
a p. 147,39 -eadvocatie fori ... cessit
dux. MLWChron. Mont. Ser. MLWa. 1204 Heinricus palatinus ... -ciamadvocaciam Goslariensem ab eo
(rege) promeruit. MLWActa imp. Winkelm. I 207 p. 185,11 -amadvocatiam, quam a marchione possident per totam marchiam. MLWChart. Ulm. 87 comiti ... -amadvocatiam in Ulma et iudicium in Piersse ... contulimus. MLWChart. Sangall. A 976 p. 173,28sq. ius -eadvocatie seu ipsam -amadvocatiam, que ... dicitur vogteie, oppidi de Wangen ... obligavit. Dipl. coll. 821 (MLWMon. Boica XXX 1 p. 366,18sq.) -amadvocatiam civitatis nostre in Augusta, castrum nostrum Swabek cum omni -aadvocatia, quam aput Stratam super homines et bona omnium ecclesiarum, civitatis et dyocesis habemus, ... obligamus. MLWChart. Osn. III 441 liberum bannum sive -amadvocatiam duarum domorum. Const. III 167,2 Beronensem. MLW
al. pertinet ad homines: MLWChart. Turic. 1281 (a. 1264) ius -eadvocatie et consuetudinis, quod in Ul(ricum) hominem libere conditionis dictum ... et in rebus ipsius mobilibus et inmobilibus habemus, ... sororibus libere damus. MLWChart. Wirt. VII 2576 (dipl.) quosdam ... homines censuales ..., qui nobis et imperio ratione -eadvocatie seu dominii sunt subiecti, qui ... gnoz appellantur.
v. et p. 269,35. II
protectio, patrocinium, tutela advocati —
Schutz, Schutzherrschaft eines Vogtes, (Schirm-) Vogtei (notione administrationis evanida): A
proprie: MLWDipl. Otton. I. 391 (spur.?) locus sub mundiburdio et -aadvocatia antecessorum nostrorum ... semper constitutus erat (MLWChart. Basil. A I 167 p. 246,20 sub nostra [MLW
sc. regis] ... tutela et -aadvocatia). MLWChart. Austr. sup. II 152 p. 224,15 ipsius
(episcopi) -aeadvocatiae ac tuitioni monasterium ... commendare (
item de monasterio Cisterciensium: MLWChart. Salem. 6 p. 12,19 [dipl.]). MLWChart. Babenb. 153 iure -eadvocatie ... omnium prediorum Admuntensis ecclesie tutores sumus
(sc. dux). MLWActa imp. Winkelm. I 174 Herdensi ecclesie, que ... nostram regalem respicit -amadvocatiam ..., securitatem ... procurare. MLWChart. Babenb. 339 p. 181,36 ut
possessiones monasterii ... sub solius principis terre persistant et defendantur -aadvocatia. MLW
al. B
translate: MLWGesta Camer. 1,10 causam ... proclamans abbatis -amadvocatiam imploravit. MLW
ibid.: iudicio se repraesentans -amadvocatiam Dei et sancti Vedasti sibi profuturam assumpsit. III
districtus potestatis advocati —
(Herrschafts-) Bereich, Bezirk eines Vogtes, Vogtei (significari possunt etiam homines districtus: MLW
l. 28.30): MLWChart. select. Waitz 9 p. 21,34sq. (c. 1070) quicumque super bonum -arumadvocatiarum suarum tale exercet officium, si fuerit de ipsius -aadvocatia vel familia MLW
eqs. (MLWGisleb. Mont. chron. 170 p. 254,12 quod ... sequax esse posset [MLW
sc. in iudicio] ministerialis, scilicet de principis -aadvocatia vel propria
f.). MLWChart. Westph. I 170 predium ... in pago Ossenthorp, in -aadvocatia Heinrici comitis. MLWDipl. Heinr. IV. 476 p. 649,33 infra -ciamadvocaciam suam. MLWDipl. Karoli
M. 261 (spur. MLWs. XII.
1) ut
advocati in sua -aadvocatia placita non habeant ... preter tria. MLWTrad. Falk. p. 4,24 -aadvocatia ad Aibilingen. p. 41,19sq. bona, quę ... tradidi: ... media karitativa -aadvocatia penes Niwinburch, media -aadvocatia in Bisinberch super barrochiam. MLWChart. Rhen. med. II 58 p. 99,18 -eadvocatie terminis. MLWFund. Grat. Dei 8 ut advocatus ... -amadvocatiam non intret. Const. II 425,8 de occiso homine mortuam manum habeat ille, cuius servus vel de cuius -aadvocatia fuerit. MLWChart. Wirt. III 948 in sua -aadvocatia et iurisdictione. MLWChart. Salisb. III 1010 in -isadvocatiis nostris seu comiciis aut districtibus ... exactionem ... accipere. MLWChart. civ. Hild. 218 in -aadvocatia nove platee. MLWChart. civ. Halb. 133 quando in -aadvocatia nostra vinum venditur.
saepe. v. et p. 265,60. fortasse huc spectat: MLWChart. Brunsv. I 3 (a. 1231) actum est ... presidente in -aadvocatia nostra Henrico. IV
tributum advocato solvendum —
Vogtsteuer, Vogteiabgabe:MLW Chart. Rhen. inf. I 273 (dipl. MLWa. 1112) curiam ... cum omnibus appendiciis suis, scilicet mancipiis, -aadvocatia, agris ... confirmamus. MLWRegistr. Dal. p. 399,11 Bruninc et alie domus ibidem solvunt -ciamadvocaciam. MLWChart. Hall. I 183 possessores ... ab omni civili iure sive -ciaadvocacia vel exactione dicimus absolutos (MLWChart. Sangall. A III MLWapp. 24 p. 704,37 bona ... absoluta ... a stüris, -isadvocatiis et aliis quibuscumque collectis. MLWChart. Turic. 1225). MLWChart. Gosl. I 485 terciam partem decime et sextam partem -cieadvocacie. MLWChart. Salisb. III 863 p. 407,28 remittens eis -amadvocatiam, id est procurationes ex ea ... debitas promittens. MLWChart. episc. Hild. II 410 nullam petitionem ... preter triticum -eadvocatie. MLWTrad. Frising. 1798
a persolvant v denarios ... absque omni -aadvocatia. MLWChart. Argent. I 305 ius -eadvocatie sive quodcumque aliud servitium ... remisimus. MLWChart. Anhalt. II 299 hominibus nostre -ciradvocacir in Vrose ... pertinentibus solucionem debite -cieadvocacie dedimus ad solvendum. MLWChart. Merseb. 435 villam ... cum ... reditibus, -isadvocatiis et iudiciis et universis iuribus ... resignavimus. MLWRegistr. Baiuv. A p. 196,7.
al. ususfructus, utilitas advocati —
Nutzung(srecht) eines Vogtes: MLWChart. Gosl. II 133 p. 194,4 (a. 1267) -amadvocatiam vel ahcwart in silvam ... sibi ... usurpare.
v. et *advocadria,
*advocaria,
*advoeria.
Schneider