Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
adoptivus (-obt-), -a, -um. MLWscript. -ib-: MLWConc. Karol. 19A p. 116,37. I adi.: A arrogando in familiam assumptus — an Kindes Statt angenommen, adoptiert: 1 iur.: MLWLex Raet. Cur. 5,1,2 -umadoptivum fratrem, hoc est, qui ante curiales vel pleve gistis fuerit adfiliatus. 22,5 illum dicitur -umadoptivum, qui patrem habet vivum et ad alium patrem se conmandare voluerit. 22,9 testamentum facere non possunt ... infans ... et -usadoptivus filius. MLWConc. Karol. 19D p. 134,3 -usadoptivus dici non potest nisi is, qui alienus est ab eo, a quo dicitur adoptatus. p. 135,32 -usadoptivus vero dicitur, cum nihil a patre adoptante debetur, sed gratis indulgendo conceditur. MLWChron. Ebersb. I p. 14,35 -usadoptivus filius ... amitae eius. MLWGodesc. Gembl. gest. 53 p. 544,12 dicens se tempore traditionis ... denominatum heredem -umadoptivum. MLWDipl. Karoli M. 316 p. 478,1 (spur. MLWs. XIII.) damus ... potestatem ordinandi et faciendi filios legiptimos ... et filios adopt〈iv〉os. MLWal. de duce a papa adoptato: MLWCosmas chron. 2,30 offerens missus duci ... universalis patris -amadoptivam filiationem. usu laxiore (de alumnis, discipulis MLWsim.): MLWEpist. Aldh. 2 p. 496,16 -umadoptivum prolem ... ditare non recuses (sc. praeceptor). MLWSteph. Edd. Wilfr. 59 p. 254,14 puer regius ... pontifici nostro filius -usadoptivus factus est. MLWHrotsv. Abr. 2,1 o -aadoptiva filia (sc. neptis Abrahae), ... cede meis paternis monitionibus (cf. MLWPafn. 12,1). MLWprim. 505 -isadoptivis studuit fundatrix monasterii conquirere natis, quicquid MLWeqs. MLWAnnal. Quedl. MLWa. 1025 p. 90,32 filiam ... -aeadoptivae sibimet sorori (sc. proavunculi filiae) ... nutriendam transmittunt rex et regina. MLWDipl. Heinr. IV. 388 -usadoptivus ille noster filius Ekbertus marchio quasi ex ipso dilectionis nostrę sinu prosiliens arma corripuit. per MLWcompar.: MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 887 p. 115,17 imperator ... ad hominem sibi quasi -umadoptivum filium eum (filium Bosonis) iniunxit. 2 eccl.: a Dei vel ecclesiae filietatem adeptus — Gnadenkind Gottes oder seiner Kirche: MLWAldh. virg. I 2 -asadoptivas regenerantis gratiae filias. MLWCod. Karol. 10 p. 501,38 ego apostolus Dei Petrus, qui vos -osadoptivos habeo filios. MLWWillib. Bonif. 1 p. 7,10 carnale orbatus patre -umadoptivum nostrae redemptionis secutus est patrem. MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 117,32 aecclesia ... talem adeptans -umadoptivum natum. MLWHraban. univ. 7,3 p. 188C mystice autem -iadoptivi filii intelliguntur esse Christiani, quos MLWeqs. MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 455,16 ille (Christus) filius proprius, isti -iadoptivi, ille natura, isti gratia. MLWTrad. Ratisb. 203 quidam -usadoptivus Dei famulus. MLWWillir. cant. 2,3 p. 12 fecit Christus -osadoptivos sibi fratres, fecit amicos. MLWal. v. et p. 238,27. de haereticorum doctrina (cf. p. 238,68): MLWCod. Karol. 95 p. 637,35 filium Dei -umadoptivum confiteri. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 794 quod ... Christus ... non verus, sed adobtivus filius esset. MLWAlcuin. epist. 204 p. 338,44 Christus ... proprius et -usadoptivus Dei patris filius. MLWAnnal. Xant. MLWa. 794 rex sinodum ... habuit ... de -oadoptivo filio ... Christo. MLWPoeta Saxo 3,104 affirmans Felix praesul, Christus ... quod -usadoptivus sit filius omnipotentis. MLWPontif. Rom.-Germ. p. 98b,28 credis ... filium Dei ... non -umadoptivum nec phantasmaticum. saepe. b sponsoris filius in baptismate vel in sacramento chrismatis factus — Patenkind bei Taufe oder Firmung: MLWAldh. ad Acirc. 1 te ... -aeadoptivae dignitatis vocabula ... sortitum. MLWBonif. epist. 32 viduam, cuius antea filium in baptismo -umadoptivum suscipiebat. B accessorius — zusätzlich: Vita Ludow. Arnst. 2 (MLWASBoll. Oct. XI p. 752D) fluviolum ... molendinis ... et aliis usibus -oadoptivo quodam munere deputatum. C 1 pass. MLWi. q. desideratus — ersehnt (cf. MLWGloss. III 408,58 St.-S. -umadoptivum erwunschet): MLWWalahfr. Wett. 88 venit -umadoptivum redeundi ... tempus. MLWCarm. Bur. B 122,1,3 laus expirat, -oadoptivo carens laudis capite (sc. rege Angliae mortuo). 2 act. MLWi. q. appetens — verlangend: MLWChart. Burgenl. 187 p. 138,23 (a. 1232) pro -aadoptiva voluntate domini Ezelini ... quedam beneficia ... sibi ... vendidi. II subst. masc.: A filius adoptivus — Adoptivsohn: MLWConc. Karol. 19A p. 116,35 dicere ... adobtivum, quem sermo profeticus non formidat dicere servum. MLWThietm. chron. 4,56 inter caeteros Christi -osadoptivos numerantur. MLWMirac. Firm. 2,4 (MLWMGScript. XV p. 807,55) eum nimio affectu ut -umadoptivum amplectebatur. MLWAnnal. Altah. MLWa. 1041 p. 24,18 Stephanus ... rex, avunculus ipsius, ... hunc fęcit -umadoptivum ipsumque regni heredem locavit. B alumnus, cliens — Schützling: Ekkeh. IV. (?) prol. Gall. p. 1095,17 sanctum Udalricum Wiboradae nostrae ... -umadoptivum. MLWArchipoeta 2,25 tuus (sc. archicancellarii) quondam -usadoptivus (sc. archipoeta). C socius, adiutor — Gefährte, Helfer: MLWEcbasis capt. 787 fecit -umadoptivum vulpina astucia pardum.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinadoptivus
Mittellateinisches Wb.
adoptivus (-obt-) , -a, -um . script. -ib-: Conc. Karol. 19 A p. 116,37. I adi. : A arrogando in familiam assumptus — an…
Verweisungsnetz
1 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit adoptivus
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — adoptivus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.