activus

activus, -a, -um. 1 agens, operans — tätig, wirksam: a opp. passivus (fere MLWphilos. et MLWnatur.): MLWUrso qual. 10 caliditas et frigiditas sunt -aeactivae ..., siccitas et humiditas sunt passivae. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 11,29 aves ... contrarietatem habent aque in duabus qualitatibus, una -aactiva et una passiva. MLWAlbert. M. veget. 1,87 in plantis ... erit generans -umactivum et generans passivum. 2,7 virtutem -amactivam generationis. MLWanimal. 15,41 potentia -aactiva est, quae facit in aliud. b opp. contemplativus, speculativus (fere de conversatione): MLWWillib. Bonif. 1 p. 6,3 tolerabiliorem esse infantiae -amactivam quamque vitam monasterialis militiae contemplativam (Gundr. ad Ermenr. [MGScript. XV p. 154,27] in -aactiva et periculosa v. [MLWopp. theorica]. MLWHonor. August. spec. p. 822^C -aactiva v. est, quod ... Christo in pauperibus ... servitis. MLWBerth. Ratisb. serm. 8 p. 44,8 v. exteriorem, quam dicimus -amactivam, ut est praedicare MLWeqs. p. 45,21sqq. MLWAlbert. M. pol. 7,2^f p. 627^a,16 politica et -aactiva v. [p. 1324^a,27 πρακτικός]. saepe). MLWAlcuin. epist. 213 p. 355,40 duae virtutes ... una -aactiva, altera contemplativa. MLWEpist. Worm. I 36 p. 66,29 inquirentis -aactiva sollicitudo (antea: practicę Marthę). MLWArno Reichersb. apol. p. 168,27 obedientia -aeactivae conversationis Christi. MLWAlbert. M. metaph. 11,3,4 p. 682^b,8 intellectus ... universalium est quidem speculativus et non -usactivus MLWeqs. MLWmath.: MLWAnon. ad Ragimb. p. 536,19 regula, quae quasi -aactiva informatur a speculativa. 2 agibilis — was getan werden kann, tunlich (opp. factivus; cf. MLWgr. πρακτικός : ποιητικός): MLWAlbert. M. cael. hier. 15,6 p. 224^b,5sqq. (de facultatibus angelorum) significare ‘factivum’ ipsorum ‘et operativum et -umactivum’ (MLWPG 3,332^C τὸ ποιητικὸν καὶ ἐνεργητικὸν καὶ δραστήριον) ...; -umactivum vero est referens ad opera virtutum, quibus non est aliquid factum MLWeqs. MLWpol. 3,10^b p. 300^a,14 in quacumque arte, scilicet -aactiva vel factiva (cf. 1, 2^g).