acquiro

acquiro (adq-), -quisi(v)i, -quisitum, -ereacquirere. MLWscript.: atq-: p. 123,20. 124,66. adde MLWChart. Sangall. A 69 atquesivi. aqu-: p. 123,53.62sq. MLWal. aqq-: p. 123,8. adq- praevalere videtur usque ad MLWs. X., postea rarescit; aqu- invenitur non ante MLWs. X. MLWform. MLWperf.: adquesi: p. 123,21. adquessivit: MLWMarian. chron. a. Chr. 530. MLWrecomp. -qu(a) e-: stirp. MLWpraes.: MLWLex Alam. 4 MLWcodd. 1. 10.11. v. et p. 123,20. stirp. MLWperf.: MLWact.: MLWl. 70. p. 123,39.65.71. MLWal. MLWpass.: p. 123,25. 124,36. 125,15. adde MLWTrad. Frising. 375 adquesitum. MLWal. I (augendo) parare, comparare, quaerere — (hinzu-) erwerben, (sich) verschaffen: A strictius: 1 obi. res: a gener.: MLWWillib. Bonif. 6 p. 34,2 propriis ... manibus victum vestitumque ... adquesierunt (adqui-adquisierunt MLWvar. l.). MLWLiutg. Greg. 8 volumina sanctarum Scripturarum. MLWTrad. Ratisb. 6 cum rebus corruptibilibus aeterna ... gaudia. MLWAnnal. Xant. MLWa. 869 aerario fraude ad-to. MLWGerh. August. Udalr. I capit. 14 p. 385,15 caput sancti Abundi. MLWThietm. chron. 6,32 regis gratiam et adimplecionem. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 308,41 aecclesiasticas ordinationes datione peccuniae. MLWWilh. Hirs. const. 2,15 p. 1055^C fratribus suis societatem et capitulum nostrum. MLWTheoph. sched. 2,31MLW^in. -eacquire cineres, sal, pulverem cupri. MLWAlbert. M. animal. 1,359 uno occulo clauso ... alter oculus aqquirit spiritum ipsius. saepe. v. et p. 125,11. MLWc. MLWinf.: MLWTrad. Frising. 4 (a. 748/60) ut ad-rent sibi feliciter caelestem patriam possidere. 518. MLWabsol.: MLWHerbord. Ott. 1,26 genus hominum -endiacquirendi studiosum. in imag.: MLWWillib. Bonif. 1 p. 6,9 caeleste ad-ere sibi thesaurum. 8 p. 45,13. recipere — einnehmen: MLWChart. Bund. I MLWapp. p. 383,4 (s. IX.¹) quantum poterit nautor ad-ere. p. 394,19 (de tabernario). b spec. in iure de possessionibus, territoriis, redditibus, privilegiis sim.: MLWLex Sal. Merov. 60,3 p. 342,16 hereditatem ipsius fiscus adquirat (MLWLex Alam. 4 fredum). MLWCapit. reg. Franc. 6 p. 13,42 tam in dote quam in morganegiba ... adquisisse civitates. MLWLex Alam. 53,2 antequam illo mundio aput patrem adquirat (adque-adquerat, atque-atquerat MLWsim. MLWvar. l.). MLWChart. Sangall. A 117 p. 111,2 villare, quod meis propriis adquesi manibus. MLWDipl. Karoli M. 165 p. 223,21 res aliquas proprietatis nostre ..., quas ... missi nostri ... in causa nostra super hominem aliquem ... adquisissent (nota formulam: MLWDipl. Heinr. III. 62 res adquesitas seu iuste adquirendas. Bund. 302 p. 223,27. saepe. v. et MLWl. 36. p. 125,20sq.). MLWTrad. Frising. 320 de meo proprio conlaboratu quicquid ad-ere potui, ad ipsum beneficium ad-vi. MLWCapit. reg. Franc. 64,3 ut ante ... centenarium de proprietate ... iudicium non terminetur aut adquiratur (de re cf. Glitsch, SBLeipz. 69,2. 1917. p. 25.28). 151,2 iustitiam suam. 227,4 p. 115,28 regnum ... vobis patrum labore ad-tum. MLWCod. Lauresh. 3674^a uno anno -tę sunt de pice carr. xxxii. MLWDipl. Ludow. Iun. 3 advocati ... eorum rectitudinem adquirant. MLWDipl. Karoli III. 12 p. 19,12sq. praecepta, quae ... episcopi adquisierunt nec non et offersiones venditionesque fidelium ad-tas vel ... ad-endas. MLWChart. Solod. 5 p. 10,38 abbatiam. MLWThietm. chron. 6,50 comitatum. 7,25 mansos. MLWDipl. Heinr. III. 143 monetas vel thelonea, quę ... a nostris predecessoribus adquęsiverat. MLWChart. Rhen. inf. IV 610 curtim ... contra domnum Liupponem. Const. I 289,24 ius. MLWChart. civ. Hild. 209,7 si quis lesus fuerit ..., primam querimoniam -vitacquisivit. MLWChart. Ulm. 73 p. 94,4 quicquid ... cum baculo iudiciario -ituracquiritur. MLWChart. Westph. IV 1599 gheldam (i. ‘Gildebrief’). saepissime. v. et p. 125,42.58.60.126,14.51.63. cum sensu exigendi: MLWChart. civ. Spir. 4 p. 4,14 (a. 946) salis ... ac picis denarium ..., que ... ab extraneis ... diligenter sunt -endaacquirenda. MLWfort. vigente MLWpraep.: MLWTrad. Frising. 11 (a. 758) quicquid ... visi fuerimus habere vel exinde ... ad-ere potuimus (MLWForm. imp. 51 p. 324,37. MLWal.). MLWDipl. Karoli III. 44 p. 73,7sq. res, quoscumque ... possedit aut postea ... ad-vit ac deinceps ... ad-ere potuerit. MLWAnnal. Magd. MLWa. 1037 p. 171,4 si quid in proprietate ecclesiae ... invenerit vel ... aquisiverit. MLWal. 2 obi. anim.: a coniugem MLWi. q. copulare — verbinden: MLWLeg. Wisig. 3,2,8 ingenuum sibi maritum. MLWCapit. reg. Franc. 252,38 uxor legibus ad-ta. MLWAnnal. Hild. MLWa. 951 Otto rex ad-vit sibi ad societatem Adalheidam reginam (cf. MLWAnnal. Quedl. MLWa. 951 connubiali sibi vinculo sociandam ad-vit). MLWal. b progeniem MLWi. q. gignere — erhalten: MLWThietm. chron. 4,39 ex ea ... Liudgerdam -vitacquisivit filiam. 6,31 in sobole -endaacquirenda nulla spes. MLWChart. Carniol. II 1 p. 1,10 pueros ..., quos aq-vit et adhuc -etacquiret cum uxore sua. MLWChart. Tirol. notar. I 780 p. 400,39 si ... heredes aquireret apud ... uxorem suam. MLWal. c servos sim. MLWi. q. proprium facere — sich zu eigen machen:MLW Trad. Patav. 45 (a. 796/800) ante missos regis adquesivit filios suos. MLWCapit. reg. Franc. 98,8 lege servos suos vel adquirat vel amittat. MLWLex Frision. 11,2 me tibi sacramento tuo ad servitutem adquire. MLWTrad. Ratisb. 93 ancillulam meis videlicet laboribus -tamacquisitam. MLWTrad. Brixin. 45 mancipia. MLWal. d paganos sim. MLWi. q. convertere — bekehren: MLWEpist. Bonif. 13 p. 20,17 quantos labore proprio adquęsieris (adqui-adquisieris 2). MLWWillib. Bonif. 5 p. 24,11 Domino populum. MLWEigil Sturm. 15MLW^in. multitudinem hominum ... docendo et baptizando. MLWChart. archiep. Magd. 62 p. 89,21 Sclavorum plebs Deo noviter -taacquisita. MLWChart. Hamb. 28 p. 39,5 quicquid ... hominum sive locorum ad religionem christianam adquiri potest. MLWal. e amicos, patronos sim. MLWi. q. conciliare — gewinnen: MLWTrad. Frising. 23 (a. 765) de rebus transitoriis, quem Domini pietas ... adquisierit patronum, adquirere debet, qui ... apud Dominum intercedat. MLWAnnal. Mett. MLWa. 785 p. 73,16 rebellibus ad-tis. MLWRimb. Anscar. 32 quos ... donationibus sibi familiares adquisierat. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 882 p. 108,39 imperatorem patrem in baptismate ad-vit. MLWChart. Eichsf. 590 cum ... me -veritacquisiverit in castrensem. MLWal. sensu hostili: MLWThietm. chron. 4,12 p. 144,30 ut ... Saxones tibi hostem ... -as. de Deo MLWi. q. placare — versöhnen: MLWAeg. Aur. gest. 2,68 p. 67,7 rex celestis elemosinis ... -endusacquirendus. B latius: 1 incurrere — sich zuziehen: MLWCod. Lauresh. 10 p. 287,33 iram Dei. 2 vindicare — beanspruchen: MLWChart. Fuld. A 471,1 (c. 826) Herimuot ..., qui illam capturam nunc -itacquirit. MLWCod. Odalb. 25 quod amplius in placitis ... hoc ad-ere noluissent. MLWTrad. Brixin. 182 Acilinus ... -tusacquisitus est in tercio placito ..., Liuzi et Ursus ... -tiacquisiti sunt in primo placito, Bertholdi ... patrimonium ... -tumacquisitum est. MLWibid. MLWal. 3 assequi — erlangen, erreichen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 169,7 in mansuefactione ... -endaacquirenda sine capello procedendum erit. MLWWilh. Rubruqu. itin. p. 255,13 fecerunt flectere genua cum clerico ..., a nobis non -sieruntacquisierunt. 4 de ludo: a vincere — gewinnen: MLWRuodlieb IX 65 qui ludum ... -atacquirat. b victorem evadere — als Gewinner hervorgehen: MLWCaes. Heist. mirac. I 5,34 p. 318,17 tesseres iactavit et -vitacquisivit. 5 medial. MLWi. q. contingere — zufallen, zukommen: MLWLex Sal. Merov. decr. Child. 2,2 facultatem eorum parentibus ... adquiratur. MLWEinh. Karol. 22 p. 26,26 unde formae auctoritas ac dignitas tam stanti quam sedenti plurima ad-batur. II per vim parare, armis quaerere, capere, comprehendere — gewaltsam, mit Waffengewalt erwerben, erbeuten, ergreifen, fangen: A obi. res: MLWLiber hist. Franc. 26 p. 284,24 adquesita maxima parte Hispaniae. MLWTrad. Frising. 127^a Baiuariam. MLWRimb. Anscar. 30 p. 62,9 quicquid ex spoliis Danorum ... in auro et armis ad-vimus. MLWThietm. chron. 1,10 urbem. MLWDipl. Heinr. III. 277 donavimus ... decimationem totius regionis ... gladio ab hostibus ad-tae. MLWRicher. Senon. gest. 4,7 p. 303,20 carrucam ... civitatis. MLWWilh. Rubruqu. itin. p. 381,7 -veruntacquisiverunt super Alanos haubergiones. saepe. in rhythmimachia: MLWPs. Odo Clun. rhythmimach. p. 288^b per rapinam aliquem adquire, quem ponas in locum eius, qui tibi desit. MLWHerm. Augiens. rhythmimach. p. 13,4 ad armonicam necesse est -ereacquirere unum per predam, ut ... xii. sit -tusacquisitus. B obi. anim.: MLWDipl. Karoli M. 187 p. 251,26 illum ... Pipinus ... cum nostro exercitu hostiliter ad-vit. MLWDipl. Heinr. II. 501^a eum, qui homicidii ... reus est, ... -ereacquirere (item de arrestatione: 507^a p. 649,37). MLWAdemar. hist. 3,18 (de liberatione) Pipinum nepotem suum adquirens. MLWAnnal. Altah. MLWa. 748 Hiltrudam ... cum Thassilone ... -vitacquisivit. MLWChart. Osn. I 206 p. 179,31 (de piscatione) portiunculam, si -iacquiri possunt, piscium inde persolvat. MLWCaes. Heist. mirac. I 11,19 p. 288,1 dextrarios. MLWal. III arcessere, accire — herbeiholen, hinzuziehen: A gener.: MLWHincm. epist. I 160^a,10 p. 127,5 episcopi, qui ... super alios principes de prima Germaniae provintia ad-ti sunt. MLWGerh. August. Udalr. I p. 387,34 ad-tis (acq-acquiritis 1) ... architectis. MLWChart. Gottwic. 20 Berhtoldum ... priorem sibi ... -sieruntacquisierunt. MLWChart. Wirt. III 864 laborat ... ad homines aquirendos. al. in imag. MLWi. q. ad se vocare — zu sich rufen: MLWEpist. Dominic. 63 p. 91,26 parentum nostrorum reminiscenciam, quos omnipotens -vitacquisivit. B spec. in iure: MLWLex Baiuv. 17,4 ad testificationem per vim illum mortuum ad-vit (atq-atquisivit, acq-acquiro, adque-adquero MLWvar. l.). MLWTrad. Weiss. app. I 305 p. 303,30 causa defendendi ... vocatum -antacquirant. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 285,12 induciae ... pro -endisacquirendis testibus et defensoribus necessariae. IV inquirere — untersuchen: MLWForm. Augiens. B 40 causam per vicinos eorum diligenter ad-vimus (MLWCapit. reg. Franc. 112,3 si qualibet MLWc. ... contigisset adquirere, cum omni caritate ... requiratur. 183,3,51 p. 431,9 [quaerere MLWvar. l.]. MLWTrad. Patav. 50 dum residissent missi ... adquirendas MLWc.). MLWEpist. Hann. 5 p. 22,27 ab hac (re) investiganda, ab hac -endaacquirenda (inq-inquirenda MLWci. Sudendorf) ... desistere.