abbatia

abbatia (-cia), -ae f. MLWscript.: aba-: MLWChart. Bund. 96 p. 79,6 (a. 920). MLWSigeh. Maxim. 12 (11). MLWal. abaziam: p. 12,37. abp-: MLWGerh. August. Udalr. I 25 (quater). -teia: MLWNotker. Balb. gest. 1,2 (-tiam MLWvar. l.). v. et p. 12,6. -thia: p. 12,63. MLWmetr.: MLWHerm. Augiens. vit. 636 abbatĭas. de origine et usu cf. Blume, Abbatia. 1914. I officium abbatis (abbatissae) — Amt eines Abtes (einer Äbtissin): A in monasteriis: MLWDipl. Merov. I 93 p. 83,36 honnus abbatis (honos abbatiue legit Havet, cf. Blume, op. cit. p. 15²) secundum ordine sancto ... regere (MLWDipl. Pipp. 2 p. 4,30 honus -aeabbatiae recipiunt). MLWCapit. reg. Franc. 136,3 ut in episcopatibus et -isabbatiis ecclesiasticus ordo teneatur. 293,10 p. 400,36 -aabbatia, quae paternitas Latino nomine dicitur (MLWsim. 299,11). MLWFolcuin. Bert. 98 p. 625,3 -amabbatiam optinuit regia donatione. MLWThietm. chron. 4,43 Cesar ... -ciamabbaciam ... germanae ... virga a longe commisit aurea. MLWWipo gest. 8 p. 31,6 pro ... -aabbatia nullam pecuniam ... accipere. MLWEpist. Teg. I 129 -aabbatia depositus. MLWGreg. VII. registr. 2,17 meliorem ex -ęabbatię honore ... eiecisti. Chron. Hild 13 p. 852,34 in quo (monasterio) et -amabbatiam et congregationem monachorum instituit. MLWCosmas chron. MLWapp. 1,1 p. 244,25 ad -eabbatie investituram ... promoveri. MLWWibald. epist. 150 p. 232,31 infulis -aeabbatiae ornatus. MLWAlex. IV. registr. 498 p. 459,35 eundem W. -aabbatia ... monasterii ... spoliavit. saepe. strictius MLWi. q. spatium officii abbatis — Amtszeit eines Abtes: MLWChart. Babenb. 42 p. 58,17 (a. 1171) -ęabbatię xiii. anno. Catal. Sangall. (MLWMGScript. II p. 38,46) anno xiv. -eabbatie sue hiems asperrima fuit. B in ecclesiis: MLWVita Desid. Cad. 1 p. 563,19 archidiaconatus officium ... et -aeabbatiae regalis basilicae ... administravit. 2 p. 564,13 -amabbatiam palatini oratorii ... gessit. 20 p. 579,2. MLWGreg. VII. registr. 3,17 p. 280,19 omnia ... canonici ... possideant -amqueabbatiamque suam ... Ioschelinus ... teneat. Fund. Lunar. (MLWMGScript. XV p. 982,11) Uda in -amabbatiam successit. MLWGisleb. Mont. chron. 3 p. 4,20 feoda ..., scilicet -amabbatiam, advocatiam Montensis ecclesie et iusticiam comitatus ... susceperunt (8 p. 12,10. 14 p. 20,27). strictius MLWi. q. abbatis potestas praebendas donandi — Recht des Abts auf Vergabung von Pfründen: MLWGisleb. Mont. chron. 18 p. 31,25 prepositus ... -amabbatiam, id est donum prebendarum, ... a domino comite tenet. II universi abbates (sc. cuiusdam provinciae) — Gesamtheit der Äbte (einer Provinz): MLWEpist. Bonif. 81 p. 181,8 Bonifatio ... Aelbuualdus ... et tota -aabbatia cum omni congregationi servorum Dei in nostra provincia ... salutem. III institutio ecclesiastica sub regimine abbatis (abbatissae) exsistens — kirchliche Anstalt unter einem Abt (einer Äbtissin): A monasterium — Abtei, Kloster (ordinis fere MLWs. Benedicti; ordinis Cisterciensium v. p. 9,14sq.): 1 gener.: MLWConc. Karol. 22^A precipiatis vestro chorepiscopo, ut illuc veniat, ac ... de illa vestra -aabbatia illos proceres monachos ... deferte. MLWCapit. reg. Franc. 300,10 ad missos, qui ... -amabbatiam MLWs. Columbae revocarent. MLWChart. Bund. 70 p. 61,28 -amabbatiam ... sub ... emunitatis defensione ... suscipere. Const. I 8,2 ut nulla -aabbatia, que per se electionem habet, ad monasterium ... possit donari. MLWTrad. Patav. 92 -arumabbatiarum familię. MLWDipl. Heinr. II. 34 p. 38,26 confirmavimus quandam -amabbatiam ancillarum Dei. 64 p. 79,31 episcopii caput et nomen in -amabbatiam ... commutatum. MLWThangm. Bernw. 31 episcopus ... -amabbatiam Hildewardensis aecclesiae sibi ... traditam ... adire disponebat. MLWThietm. chron. 2,42 -ciamabbaciam mundiburdio ... archiepiscopi subdit. MLWGesta Camer. 3,6 nullum ... -asabbatias praeter imperatorem aut episcopum largiri ... fas est. MLWGreg. VII. registr. 2,55^a,7 p. 203,8 papae soli licet ... de canonica -amabbatiam facere. MLWChart. Mog. A 488 p. 392,23 locum Stein ... dignitate ac nomine -eabbatie initiavi. MLWChart. Lamb. Leod. 48 p. 82,3 ut ibidem -amabbatiam sui ordinis constitueret (sc. Bernardus Clarev.). MLWChart. Babenb. 29 p. 43,27 -amabbatiam (sc. Scotorum) ... fundavimus. MLWChart. Solod.265 p. 151,6 in prediis -eabbatie. MLWThietm. peregr. 1,16 ecclesia, ubi erat honesta -aabbatia nigri ordinis. MLWChart. Argent. I 548 p. 416,5 monasterium ... unimus monasterio sive -eabbatie in Altorf subicientes idem monasterium ... -eabbatie in Altorf. MLWChron. Albr. MLWa. 850 p. 735,24 sex -ciasabbacias episcopales sive mitratas fundavit. saepe. v. et MLWl. 35.37. 2 spec.: a monasterium ad regem vel regnum ipsum pertinens — Königs-, Reichskloster, Reichsabtei (cf. Th. Mayer, Fürsten u. Staat. 1950. p. 42sqq.): MLWNotker. Balb. gest. 1,13 nulli episcoporum -teiamabbateiam (-tiamabbatiam 2) vel aecclesias ad ius regium pertinentes ... permisit. MLWDipl. Otton. I. 280 p. 397,1 monachi in regalibus et publicis -isabbatiis (MLWChart. Basil. A I 112 p. 172,25 ecclesia olim fuit r. -aabbatia. MLWChart. episc. Hild. I 264 p. 243,20). MLWDipl. Otton. II. 143 p. 160,35 nostre proprietatis -amabbatiam. 192 p. 219,41 principalis et regia ... -aabbatia. MLWDipl. Otton. III. 276 p. 696,23 imperialis -ęabbatię, monasterii ... Pharphensis, ... regimen (MLWDipl. Heinr. II. 483 p. 617,30 -ciisabbaciis MLWi. sancti Benedicti de Monte Casino et sancti Vincencii). 318 p. 744,33 honore ac dignitate liberalis -eabbatie. MLWThietm. chron. 3,1 liberam fecit -ciamabbaciam (MLWDipl. Heinr. III. 56 p. 73,34 sit vero -aabbatia illius monasterii MLWl. ... et ... secura. MLWChart. Bund. 256 p. 192,14. MLWal.). 3,10 -ciaabbacia ... liberaliter facta. MLWTrad. Frising. 1422 p. 278,27 de -isabbatiis legitima libertate uti debentibus (MLWChart. Wirt. II 340 p. 66,10 ut eandem libertatis legem habeat quam obtima -aabbatia Vuldensis et Augensis). MLWal. b monasterium ditioni pontificis Romani subditum — dem Papst unterstelltes Kloster (cf. Mitteis, Staat d. hohen Mittelalt. 1953. p. 199): MLWGreg. VII. registr.9,29^a p. 615,4 ut ... -amabbatiam a te (papa) suscipiat ...; que semper mansit libera, cuilibet ... nisi ... tibi subiaceat (MLWDipl. Loth. III. 83 p. 129,30 -aabbatia ..., sicut MLWl. instituta est, ... soli ... Romanę ecclesię suum famulatum recognoscat). B ecclesia clericorum vel canonicarum — (Stifts-) Abtei, Stift (de ordine Praemonstratensium v. MLWl. 41. p. 13,6): MLWLeg. Lang. p. 222,6 exceptis canonicis -isabbatiis, quae ad palatium pertinent (MLWDipl. Otton. II. 95 p. 109,39 -asabbatias tam MLWc. quam monachicas). MLWChart. Rhen. inf. I 85 res ..., quas de -aabbatia beati Suidberti ... visus est possidere. MLWDipl. Otton. II. 99 p. 113,24 -amabbatiam quondam cum monachis, modo vero cum canonicis provisam. MLWDipl. Heinr. II. 196 p. 230,28 quandam nostri iuris capellam sive abaziam. MLWChron. Hild. 4 p. 851,19 -asabbatias, Salegenstad monachorum et Asnede virginum, coadunavit. MLWChart. Basil. A I 32 p. 61,22 ut hae duae -aeabbatiae in ... aequali essent conversatione. Fund. Niniv. (MLWMGScript. XXV p. 552,32) canonicus ... persuasit, ut intenderet -eabbatie Premonstratensis ordinis fundande (MLWAeg. Aur. gest. 3,16 p. 92,48). MLWal. IV res temporales monasterii — Besitz eines Klosters: A bona universa monasterii — Gesamtbesitz eines Klosters, Abtei-, Klostergut: MLWFroth. epist. 21 monachis portionem de -aabbatia dedit. MLWHincm. annal. MLWa. 866 p. 84,39 de -aabbatia Sancti Vedasti ... caput cum electioribus villis sibi retinens cetera ... dividit (MLWDipl. Karoli III. 185 p. 310,2). MLWHadr. II. epist. 1 p. 696,35 habeatque regina ... -asabbatias, ... de quarum sumptibus ... possit habere stipendia. MLWDipl. Karoli III. 129 p. 206,37 res, possessiones et -aeabbatiae ... ecclesiae ... delegatae. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 879 p. 93,29 episcopatus et -asabbatias et comitatus ad servitium delegavit. MLWFolcuin. Lob. 15 ut medietas -aeabbatiae fratribus ... deserviret. MLWEpist. Teg. I 88 locum ... de -aabbatia nostri monasterii. MLWWipo gest. 11 Campidonensem -amabbatiam ... in beneficium accepit. MLWChart. Bund. 249 p. 188,39 -amabbatiam cum alio allodio. MLWGesta Tull. 24 adquisivit -amabbatiam de Offonis villa. saepe. v. et p. 13,11. strictius MLWi. q. ambitus bonorum monasteriiBereich des Klostergutes: MLWDipl. Otton. I. 34 p. 120,14 res et potestates, quas monachi per totam -amabbatiam iure debent habere. MLWDipl. Otton. II. 290 per omnem -amabbatiam ... advocatos ... disponere. MLWDipl. Otton. I. 82 p. 163,24 (spur. MLWs. XI.²) per gyrum ... -thięabbathię. Fund. Boson. 5 (MLWMGScript. XV p. 980,24) defensor ter in anno per -amabbatiam equitaret. MLWDipl. Heinr. III. 372^a p. 510,16 (spur. MLWc. 1139). B bona monasterii potestati abbatis subdita — Klostergut zur Verfügung des Abtes, Abtsgut (cf. MLWPöschl, Bischofsgut. II. p. 22): MLWDipl. Karoli III. 145 p. 233,20 Buculiacum, quam domo infirmorum ex rebus -cieabbacie ... contulit. MLWGisleb. Mont. chron. 14 p. 21,7 ut ad -amabbatiam proprie pertineret tercia pars ... allodiorum. 14 p. 22,21 de bonis, que ad partem -eabbatie pertinebant, ... quosdam feodavit. MLWibid. MLWal. V aedificium (-a) monasterii — Klostergebäude: Conc. Karol. MLWapp. 10 p. 856,37 portas -aeabbatiae. MLWChron. Thietm. 5,22 -ciamabbaciam ... reparavit. MLWChart. Bund. 356 p. 267,3 datum in -aabbatia Dysertinensi. MLWChart. Solod. 265 p. 150,36 inter curtem ... et -amabbatiam nemus. MLWBurch. Ursb. chron. p. 94,2 in prediis ... extra -amabbatiam et grangias statutis. MLWal. VI usu dilatato: A nomen loci, ubi quondam monasterium erat — nach einem früheren Kloster benannte Örtlichkeit (cf. MLWPöschl, Bischofsgut. III 1. p. 5¹): MLWDipl. Heinr. II. 408 p. 523,35 quendam nostri iuris locum ..., qui a quibusdam -aabbatia nuncupatur ..., sive -aabbatia sive alio quolibet modo praedium sit. B theol. de caelo, inferis: v. p. 10,55. Heßler