lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

prolatio minor

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
2 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
1

Eintrag · Lex. musicum Latinum

prolatio minor

Bd. 2, Sp. 919
prolatio minor (prolatio imperfecta) I. Bezeichnung für die Unterteilung einer Note in drei bzw. in zwei Teilwerte II. Bezeichnung für die Unterteilung eines Tenortons durch 3, 6, 12 oder 24 bzw. durch 4, 8 oder 16 Noten im Diskant (in der Orgelmusik) III. Bezeichnung für die Augmentation - Bezeichnung für die Diminution IV. Bezeichnung für die Unterteilung der Semibrevis - Bezeichnung für die Unterteilung der Minima I. term that designates the subdivision of a note into three, or into two partial values II. term that designates the subdivision of a note in the tenor voice by three, six, twelve, or twenty-four, or by four, eight, or sixteen notes in the discant (in organ music) III. term for augmentation - term for diminution IV. term that designates the subdivision of the semibreve - term that designates the subdivision of the minim I Bezeichnung für die Unterteilung einer Note in drei bzw. in zwei Teilwerte term that designates the subdivision of a note into three, or into two partial values A für die Unterteilung der Semibrevis with respect to the subdivision of the semibreve 1 Bestimmung determination [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 41b: Prolatio maior est, quando semibrevis valet tres minimas, id est quando tres minime ponuntur inter duas semibreves vel inter brevem et semibrevem vel inter duas breves ... Prolatio minor est, quando semibrevis valet duas minimas, id est quando due minime ponuntur inter duas semibreves vel inter brevem et semibrevem vel inter duas breves. LmLPetr. Palm. p. 517: Maior prolatio est, quando tres minimae vel valor accipitur pro una perfecta semibrevi. Minor prolatio est, quando duae minimae tantummodo vel valor accipiuntur pro una semibrevi imperfecta. LmLIoh. Mur. lib. 2, 3: duplex est prolatio, scilicet perfecta, que vocatur maior, et imperfecta, que vocatur minor: perfecta sive maior prolatio est, quando semibrevis valet tres minimas, imperfecta sive minor est, quando valet duas (inde LmLGoscalc. 2, 2 p. 122, 12. LmLSemibr. caud. p. 66. LmLAnon. Couss. V p. 142, 7. LmLProsd. exp. 9, 8. LmLProsd. exp. 11, 1. LmLUgol. Urb. 3, 2-8, 2. al. sim. LmLMens. Notularum non p. 140-141. LmLProsd. mens. p. 202b. ad loc.: LmLProsd. exp. 11, 3. al. LmLUgol. Urb. 3, 2-8, 8. al.). LmLAnon. Barcin. I p. 23: Tempus perfectum maioris prolationis continet in se tres semibreves perfectas et quelibet illarum continet in se tres minimas ... Tempus perfectum minoris prolationis continet in se tres semibreves imperfectas et quelibet illarum continet in se duas minimas ... Tempus imperfectum maioris prolationis continet in se duas semibreves perfectas, et quelibet illarum continet in se III minimas ... Tempus imperfectum minoris (ed.: maioris) prolationis continet in se duas semibreves imperfectas, et quelibet illarum continet in se duas minimas. LmLQuat. princ. 4, 1, 23. LmLVers. Iam post 36. al. LmLProp. mens. Quando p. 47: Quando tres minimae ordinantur pro semibreve, tunc est maior prolatio... Quando duae minimae ordinantur pro semibreve, tunc est minor prolatio. LmLAnon. Kellner 5, 26 (sim. LmLAnon. Kellner 6, 6). LmLAnon. Monac. II 126-131. LmLAnon. Vratisl. p. 333a-b. LmLMens. Si ille p. 498, 2-10. LmLMens. Si ille p. 507, 12: Perfecta prolacio est semibrevium perfectarum aggregacio. Imperfecta est semibrevium imperfectarum aggregacio. LmLMens. Circa artem p. 515, 15-16. LmLAnon. Vipiten. 2, 3-6. [s.XV] LmLPetr. Betschk p. 539, 11-18. LmLAnon. London. II 1, 25. LmLAnon. Monac. 2, 39: Prolacio autem perfecta, secundum alios maior dicta, est aggregacio semibrevium minimarumque figurarum secundum numerum ternarium minimarum ordinata. Inperfecta vero prolacio sive minor est aggregacio semibrevium minimarumque figurarum secundum numerum binarium minimarum ordinata. LmLAnon. Mell. 5, 2-8. [] LmLIoh. Tinct. diff. 191: Prolatio maior est, dum in aliquo cantu tres minime pro una semibrevi numerantur. Prolatio minor est, dum in aliquo cantu due tantum minime pro una semibrevi numerantur. LmLIoh. Tinct. val. 5, 3. LmLFr. Gafur. extr. 9, 7, 16. LmLAnon. Tegerns. II 13-14. LmLIoh. Hoth. mens. II 4, 13-15. LmLAdam Fuld. 3, 5: Est autem prolatio bipartita; aut est trium contra unam, et maior appellatur; aut duarum contra unam, et dicitur minor; sed agit solum in semibreves et minimas. LmLAnon. Salisb. 6, 1: Prolatio est duplex, scilicet maior et minor. Prolatio maior est trium minimarum contra unam semibrevem positio. Vel sic: maior prolatio est, quando una semibrevis mensuratur tribus minimis ... Sed minor prolatio est, quando una semibrevis mensuratur duabus minimis. Vel sic: est duarum minimarum contra unam semibrevem positio ... Sed tamen secundum aliquos prolatio dividitur in prolationem perfectam et imperfectam, quae divisio est sinonima primae divisioni. LmLGuill. Pod. 7, 10: si vero semibrevis tres minimas in se habeat, prolatio perfecta dicitur. Et quoniam perfecta imperfectam sicut numerus ternarius binarium in se continet, hinc vulgo nec improprie quidem prolatio ipsa maior appellatur. LmLGuill. Pod. 7, 11: si autem semibrevis duas dumtaxat habeat minimas, tunc prolatio appellatur imperfecta per respectum ad numerum binarium, et per respectum ipsius speciei numeralis ad numerum ternarium prolatio minor, prout in vulgus cantorum ventum est, recte atque bene dicitur. LmLAnon. Couss. I p. 435b. LmLMens. Cum animadv. 12-14. 2 Gebrauch usage a allgemein general [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 41b. al. LmLMens. Duplex p. 161. LmLTrad. Phil. I f. 62rG, 40. LmLPetr. Palm. p. 517: Qui quidem modi seu maneries, prout cuilibet competit, ordinantur sub modo perfecto et imperfecto et sub tempore perfecto et imperfecto et sub prolatione maiori et minori. al. LmLIoh. Mur. lib. 3, 29: Et dicunt (sc. quidam cantores) ibi mutari qualitatem; capiunt enim ibi brevem perfectam minoris prolationis ac si esset brevis imperfecta maioris prolationis, et e contrario brevem imperfectam maioris prolationis ac si esset brevis perfecta minoris prolationis (inde LmLGoscalc. 3, 3 p. 160, 32. LmLAnon. Couss. V p. 234, 2-3. LmLProsd. exp. 33, 1. LmLProsd. exp. 34, 2. LmLUgol. Urb. 3, 3-19, 2. ad loc.: LmLProsd. exp. 33, 5. LmLProsd. exp. 34, 5. al. LmLUgol. Urb. 3, 3-19, 3. al.). al. LmLMens. Primo punctus p. 37. LmLPs.-Mur. motet. p. 88a-b. LmLAnon. Barcin. I p. 23: Magistri moderni ... ponunt IIIIor esse modos prolationis: duos de tempore perfecto et duos de tempore imperfecto. Primus modus est de tempore perfecto maioris prolationis; secundus est de tempore perfecto minoris prolationis; tertius est de tempore imperfecto maioris prolationis; quartus de tempore imperfecto minoris (ed.: maioris) prolationis. LmLQuat. princ. 4, 1, 23. al. LmLIoh. Boen ars 1, 10, 34: minima non imperficit nisi in prolatione maiori. al. LmLVers. Iam post 138. al. LmLGoscalc. 2, 2 p. 122, 19. al. LmLMens. Item notandum p. 415a-b. al. LmLTract. figur. 2 p. 70, 6. al. LmLIoh. Pipudi p. 41-45. LmLProp. mens. Nota quod I 1, 2: quando semibrevis est perfecta, prolacio est perfecta. LmLAnon. Mediol. 8, 9. al. LmLMens. Sciendum est 1, 1: Sciendum est, quod quatuor sunt tempora discantus, scilicet tempus perfectum maioris prolationis, tempus perfectum minoris prolationis, tempus inperfectum maioris prolationis et tempus inperfectum minoris prolationis. LmLMens. Sciendum est 2, 1: Tempus perfectum maioris prolationis valet tres semibreves, et unaquaque semibrevis valet tres minimas, sunt ergo novem minime pro tempore, et istud tempus dicitur nonarius eo, quod a novem minimis comprehenditur. eqs. al. LmLSemibr. caud. p. 65. al. LmLAnon. Couss. V p. 146, 9. al. LmLAnon. Seay p. 43: Si vis cognoscere, quando est (sc. [] nota) maioris prolationis, respice, quod minimae ordinentur ternae. al. LmLMens. Cum de p. 75. LmLAnon. Kellner 2, 19. al. LmLAnon. Monac. II 135. al. LmLAnon. Vratisl. p. 332b. al. LmLMens. Si ille p. 492, 5. al. LmLMens. Circa artem p. 514, 5. al. [s.XV] LmLProsd. exp. 55, 8. al. LmLProsd. mens. p. 215a. al. LmLUgol. Urb. 3, 2-4, 20. passim LmLGeorg. Ans. 3, 173: At prolationis minoris et imperfecta fit semibrevis tertia sue mensure defecta. LmLGeorg. Ans. 3, 190: minima vacua, parte tertia sue mensure deperdita, imperfecte prolationis minoris fit, et tres ex his mensure duarum plenarum pares fiant. LmLGeorg. Ans. 3, 225: Semibrevi vero maioris prolationis mensura pares fiunt minime tres posite separatim et subsequenter. al. LmLPetr. Betschk p. 539, 21: Si vero discantum per semiminimas voluerit habere, tunc tam in maiori prolacione quam in minori minima debet dividi in duas semiminimas. al. LmLAnon. Couss. XII 4, 16. al. LmLAnon. London. II 1, 19. al. LmLAnon. Monac. 4, 13: Volens autem scire, an cantus sit maioris vel minoris prolacionis, videat solum, an in circulo vel in semicirculo ponatur punctus vel non. al. LmLAnon. Mell. 7, 21. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60. al. LmLIoh. Tinct. diff. 198. al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 5, 7. al. LmLIoh. Tinct. imp. 1, 3, 24. al. LmLIoh. Tinct. val. 5, 2. al. LmLIoh. Tinct. not. 1, 6, 2. al. LmLFr. Gafur. extr. 11, 1, 25: Semibrevis autem in prolatione maiori seu in modo perfecto valet tres minimas ... In modo vero imperfecto duas sive in prolatione minori. LmLFr. Gafur. extr. 11, 6, 8. al. LmLCompos. Cum igitur 1, 4. al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 21, 4: nonnulli sunt quamlibet notam plani cantus duas semibreves prolationis minoris efficientes. al. LmLIoh. Tinct. alt. 1, 28. al. LmLIoh. Tinct. punct. 2, 7. al. LmLBart. Ram. 3, 1, 2 p. 82. al. LmLIoh. Hoth. fig. 1, 13-14. LmLNicol. Burt. 3, 1, 15. al. LmLGuil. mon. 3 p. 21. al. LmLAdam Fuld. 3, 3. al. LmLGuill. Pod. 7, 15. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 9: Sunt et qui ternariam ac perfectam huiusmodi prolationem appellant maiorem minoremque binariam. al. LmLFlor. Fax. 3, 4, 1. al. LmLAnon. Couss. I p. 435a. al. LmLAnt. Lucc. 5, 74. al. LmLProp. mens. Nota quod II 2, 3-5 descr. LmLProp. mens. Item nota 2-3. LmLAnon. La Fage III p. 243. LmLMens. Cum animadv. 32. al. LmLContr. Cum notum 4 p. 304. al. LmLContr. Notandum est p. 47. LmLContr. Prima regula 43: sincopa non debet dari ultra notam perfectam sicut semibrevis in prolatione maiori. b übertragen auf den Notenwert der Semibrevis by analogy for the value of the semibreve [s.XV] LmLNic. Weyts p. 263a: Semibrevis sive prolatio est duplex, scilicet maior et minor, perfecta et imperfecta. Semibrevis sive prolatio perfecta est, quando semibrevis valet tres minimas. Semibrevis sive prolatio imperfecta, quod idem est, illa, que tantum valet duas minimas. LmLGuil. mon. 7 p. 47: signum modi perfecti et temporis perfecti et semibrevis imperfectae, hoc est prolationis imperfectae. eqs. B generell general [s.XIV] LmLProp. mens. Quat. 5: Ternaria vocatur prolatio maior. Binaria maneries vocatur prolatio minor. [s.XV] LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 59: <N>ota mensuralis est signum maioris minime (ms. lectio incerta, ex errore pro vel minoris?; ed.: nomine) prolacionis, quo aut quibus quantitativa habitudo longitudinum (ms.; ed.: longitudinem) ac brevitatum (ms.; ed.: brevitatem) cuiuslibet cantus commensuratur. v. maneria 3, col. 401 C für die Unterteilung der Minima with respect to the subdivision of the minim [s.XV] LmLGeorg. Ans. 3, 174-175. LmLAnon. Couss. XII 2, 10: semiminima ... id est medietas minimae, ergo in prolatione imperfecta. LmLAnon. Mell. 6, 14: Hec (sc. minima) in prolacione maiori valet tres semiminimas, in prolacione vero minori valet duas semiminimas. LmLAnon. Mell. 6, 19. LmLAnon. Mell. 6, 21. (?)[] II Bezeichnung für die Unterteilung eines Tenortons durch 3, 6, 12 oder 24 bzw. durch 4, 8 oder 16 Noten im Diskant (in der Orgelmusik) term that designates the subdivision of a note in the tenor voice by three, six, twelve, or twenty-four, or by four, eight, or sixteen notes in the discant (in organ music) [s.XV] LmLTact. Opusculum 18: He mensure tres, scilicet 4, 8, 16 notarum, dicuntur prolacio minor [quia minus est] aput mensuristas ... Et dicitur prolacio minor, quia minus continet in numeris quam maior, ut patet in illis mensuris 16 notarum comparando ad 24 notarum ... Similiter 4 comparando ad 6 et 8 ad 12. LmLTact. Opusculum 22: Ex his tactibus minoris prolacionis formatur maior prolacio. LmLTact. Opusculum 36: Hec (sc. maior) iterum prolacio combinatur inter tres mensuras, quia primo posui tactus trium notarum in longis et 6 <notarum> in minimis, ut patet. Quorum tactuum duo ac duo coniuncti faciunt 6 notarum in longis <et> 12 in minimis. Quorum iterum prius predictorum duo ac duo coniuncti faciunt 12 notarum in longis et 24 in minimis. LmLTact. Opusculum 42. LmLTact. Concordanciarum p. 171, 18: Istud exemplum est VIII notarum de maiori prolacione, et potest fieri VIII notarum de minori prolacione, nisi virgulando omnes notas. (?) III Bezeichnung für die Augmentation - Bezeichnung für die Diminution term for augmentation - term for diminution [s.XV] LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 22: Item in prolatione minori pronuntiatur maxima sicut longa, longa sicut brevis, brevis sicut semibrevis et semibrevis sicut minima etc. In maiori autem prolatione pronuntiatur minima sicut semibrevis, semibrevis sicut brevis, brevis ut longa. IV Bezeichnung für die Unterteilung der Semibrevis - Bezeichnung für die Unterteilung der Minima term that designates the subdivision of the semibreve - term that designates the subdivision of the minim [s.XV] LmLNicol. Burt. 3, 1, 16: Prolatio autem minor (ex errore, ut videtur, pro maior) semibrevem habebit; sed maior (ex errore, ut videtur, pro minor) minimam. LmLFr. Gafur. pract. 2, 9: Placuit tamen antiquorum nonnullis prolationis huiusmodi consyderationem et semibrevibus et minimis ascribere: maiorem namque prolationem semibrevibus divisibilibus in minimas, minorem minimis in semiminimas; nam et minimam tris in partes aequas figurabiles describebant, ut monstrat Anselmus, qua re eam, quae semibrevibus inesset, maiorem dicebant prolationem, minorem vero minimis ascripserunt.
14088 Zeichen · 583 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    prolatio minor

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    prolatio minor -

Verweisungsnetz

4 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit prolatiominor

3 Bildungen · 2 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von prolatiominor 2 Komponenten

prolatio+minor

prolatiominor setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

prolatiominor‑ als Erstglied (2 von 2)

prolatiominor als Zweitglied (1 von 1)

semiprolatio minor

LmL

semiprolatio·minor

semiprolatio minor sive semimaior - semiminor Bezeichnung für die Unterteilung der Minima in vier bzw. in drei Teilwerte — term that designa…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „prolatiominor". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/prolatiominor/lml?formid=P00307
MLA
Cotta, Marcel. „prolatiominor". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/prolatiominor/lml?formid=P00307. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „prolatiominor". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/prolatiominor/lml?formid=P00307.
BibTeX
@misc{lautwandel_prolatiominor_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„prolatiominor"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/prolatiominor/lml?formid=P00307},
  urldate      = {2026-05-19},
}