insinuo

1. insinuo, -avi, -atum, -are.script. -syn-: MLWl. 71. adde MLWLiber revel. Rich. 169 p. 192,8.usu refl.: MLWl. 46; mediopass.: MLWl. 30. I praevalente notione (in sinu) ponendi: A corpor.: 1 inicere – hineinlegen: MLWWalahfr. carm. 87,4 mole sub hac terrae Bernaldi praesulis almi membra iacent tumulis -tainsinuata suis.mediopass. i. q. con-, adiungi – sich anpassen, an-, einfügen: MLWFrutolf. ton. p. 121 differentia sexta ... ipso ... sono vocis ... melius -aturinsinuatur. 2 (in actis vel gestis) inserere – in Amtsbücher eintragen: MLWChart. Ticin. 309 p. 11,16 (a. 1268) ut exemplarem (sc. notarius) et -reminsinuarem et authenticarem ... concessionem. p. 13,32 hoc exemplum ab authentico ... exemplavi (sc. notarius), autorizavi, -viinsinuavi. 3 diffundere – ausbreiten: MLWAesculapius 3 p. 5,4 ruborem per membra paulatim -atinsinuat (sc. accessio epilepsiae). 4 iacere – werfen: MLWWalahfr. hort. 50 tota (sc. areola) minutatim rastris contunditur uncis, et pinguis fermenta fimi super -anturinsinuantur. 5 concedere – übergeben, überlassen: MLWChart. scrin. Col. A I p. 218 nr. 6 (c. 1135/52) in eodem loco Wilhelmus acquisivit partem terrę, quam ei -vitinsinuavit Fordolfus. 6 reperire – wiederfinden: MLWMirac. Mod. 10 p. 314^a,24 ex omnibus illis (sc. nummis) unum beato Modoaldo vovit (sc. quidam), ut sua ope omnes (sc. nummos) dignaretur -areinsinuare. 7 refl. i. q. se committere – sich anvertrauen: MLWConsuet. Marb. 43 lotus ad vesperam revertatur (sc. poenitens) ..., spei et consortio sanctorum se -areinsinuare presumat. B incorpor.: 1 intimare, reddere, promere, narrare, nuntiare – mitteilen, anvertrauen, kundtun, verkünden, erzählen, berichten: a in univ.: α usu communi: MLWIonas Bob. Columb. 1,24 p. 207,19 quod (sc. litem inter Theudebertum et Theudericum) Chlotharius beato Columbano -areinsinuare procurat consulens, ut si eqs. MLWLeg. Wisig. 2,5,13 si litteras nescierit (sc. moriens), ... volumtatem (sc. suam) servis -etinsinuet, quorum eqs. MLWCapit. reg. Franc. 150,4 ubicumque ... aliquod vobis ... apparuerit obstaculum, nostrae dinoscentiae id ... -areinsinuare non differatis. MLWRegino syn. caus. 1 inquis. 55 si orationem Dominicam ... omnibus suis parochianis -tuminsinuatum habeat (sc. presbyter). MLWChart. Babenb. 409 p. 257,30 abbas ... querulose -vitinsinuavit monasterium suum ... per nos (sc. ducem) ... aggravari. MLWConr. Saxo spec. p. 150,21 laudes dulcissimae Virginis -anturinsinuantur. persaepe.edicere, pronuntiare – (öffentlich) bekannt machen, verkündigen: MLWConc. Karol. A 6^A p. 47,31 ut episcopi ... praecepta sinodi servare -andoinsinuando praecipiant; et unusquisque episcopus, si quid in sua diocesi corrigere ... nequiverit, id ... in sinodo ... palam omnibus ad corrigendum -etinsinuet. 39^C p. 459^b,19 ut eam (institutionem) solerti cura ... missi nostri omnes, prout -verisinsinuaveris, transcribere absque ulla depravatione ... praemoneant. ibid. al. β in visione i. q. patefacere – offenbaren: MLWFund. Werd. p. 165,21 divino oraculo -tusinsinuatus est locus in silva. MLWWigand. Waldg. 15 quatinus ... virgo virginum locum dignaretur -areinsinuare. MLWLiber revel. Rich. 139 quasi -ynuatainsynuata est ei causa rosee visionis. al. γ detegere – enthüllen: MLWHincm. divort. 12 p. 182,26 non quo puellarum virginalia ... secreta ... nescientibus -areinsinuare velimus, sed eqs. δ tradere – überliefern: MLWChart. Advoc. 51 (a. 1225) hoc consilium ... confirmavimus posterorum memorie -antesinsinuantes ecclesiam ... perpetua libertate donatam (MLWChart. Raitenh. 231 universorum fidelium ... equum duximus noticie et memorie -anduminsinuandum [insinitandum var. l.], quod eqs. b confiteri – gestehen: MLWArbeo Emm. 9 p. 39,24 se in stupro deprehensos esse -antinsinuant (sc. adulterantes). c commendare, suadere – empfehlen, (an)raten: MLWBonif. epist. 40 Tatuuinum abbatem interrogate et, quodcumque vobis -etinsinuet, hoc facite. MLWArbeo Emm. 9 p. 40,13 animae damnationem pertimescere magis deberent (sc. adulterantes) -ansinsinuans (MLWVita Emm. 9 -atinsinuat [-antinsinuant var. l.]) quam temporalem corporum supplicia. MLWChart. Heinr. Leon. 36 de curte vestra (sc. abbatis) ..., sicut nobis -astisinsinuastis, libentissime providebimus. al. d docere – lehren: MLWVisio Baront. 19 primum verbum erupui in laude Dei ‘gloria fili, Deus’, ut mihi -vitinsinuavit Ebbo servus Dei. MLWConc. Karol. A 39^A,137 p. 414,25 si ... cantores ... artem ... aliis -areinsinuare renuerint, graviter ... iudicentur. MLWPass. Kil. II 8 verae dogma religionis -areinsinuare coepit docens unum esse Deum eqs. MLWVita Walar. 1 (MGMer. IV p. 161,11; a. 1031/51) a praeceptore infantium depoposcit, ut sibi alfabetum scriberet et notitiam litterarum -retinsinuaret. al.instruere, erudire – unterweisen, anleiten: MLWDhuoda lib. man. 4,1,42 habes et habebis (sc. filius) ... doctores, qui te -ent. e explicare, explanare – erklären, auslegen: MLWBonif. epist. 40 Vuigbertus presbiter et Megingotus diaconus regulam vestram vobis (sc. monachis) -entinsinuaent. MLWPs. Boeth. geom. 728 quod ne victus ignorantia refutet aliquis edicere, breviter -amusinsinuamus (-uimusinsinuimus var. l.) rem huiusmodi eqs. MLWPs. Odo Clun. dial. 1 p. 252^a sicut magister tibi litteras primum ostendit in tabula, ita et musicus omnes cantilenae voces in monochordo -atinsinuat.definire, cognoscere – bestimmen, identifizieren: MLWVita Menel. 2,13^capit. (MGMer. V p. 155,14) de -tisinsinuatis reliquiis (postea: manifestis). f nominare, dicere – nennen, erwähnen: MLWTrad. Frising. 394 p. 335,2 (a. 818) iam -tusinsinuatus presbiter. 2 dare – eingeben: MLWAnscar. pigm. p. 16,8 -ainsinua, Domine, menti nostrae gloriam laudis tuae. 3 permittere – zugestehen, gewähren: MLWAnscar. pigm. p. 12,25 Deus, qui dignanter -asinsinuas effugere diem malum, ... fer opem (ex MLWAlcuin. off. [PL 101,553^D] das). 4 monstrare, ostendere – zeigen: a proprie: MLWRimb. Anscar. 25 p. 55,6 nec est licitum cuiquam eum (abbatem) tibi -areinsinuare. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,232 origo -ansinsinuans nobis ⌊arti dextralia callis⌋ (i. artum dextralem callem; v. notam ed.). MLWMetell. exp. Hieros. 5,448 qui (comites) fluvii Farfa vada nostris -aruntinsinuarunt. b translate: α indicare – anzeigen: MLWBrunus Long. chirurg. 1,3 p. 107^A vulnus concavum ... non simplicem, sed duplicem morbum -atinsinuat. β demonstrare, exhibere – aufzeigen, deutlich machen: MLWConc. Karol. A 44^B p. 522,31 haec ... ad -andaminsinuandam ... mentis nostrae devotionem praemittere studuimus. MLWWalahfr. Gall. 1,30 p. 308,4 lugubri voce et corporis gestu merorem cordis -ansinsinuans (sc. praesul). MLWRup. Tuit. off. 6,398 crura (sc. integra) eius (sc. Christi) ... illud nobis -antinsinuant (misticant var. l.), quod universae eius viae rectae et inviolabiles sunt. MLWOtto Frising. chron. 8,20 p. 419,11 non ... credendum est angelum lapidem realem in mare misisse, sed ... velocitatem dampnationis eius auctorem (sc. Iohannem) -asseinsinuasse (spectat ad Vulg. apoc. 18,21). MLWTuto opusc. 1,11 p. 31,8 Galilaea ... rotam sonat ac per hoc incertam huius vitae volubilitatem -atinsinuat. persaepe. 5 significare – bedeuten, meinen: MLWConc. Merov. p. 165,21 ipse (Deus) est ... dies requietionis perpetuus, ipse nobis per septimi diei ⌊umbra -tos⌋insinuatos (umbram -tusinsinuatus var. l.) noscitur legibus et profetis. MLWWalahfr. Wett. 227 hic locus -atinsinuat (gloss. R: ostendit, significat) Solimae. MLWHerm. Iud. conv. 21 p. 124,18 clericorum ... cenobis, quid nisi quedam summi regis -anturinsinuantur (sunt var. l.) palatia. al. 6 designare – kennzeichnen: MLWDipl. Heinr. IV. 260 p. 331,4 et nomen eorum (sc. monachorum) et habitatio singulares eos -atinsinuat. MLWFortolf. rhythmimach. 2,8 mediana ... linea ipsorum quatuor triangulorum basim denotans geometricam medietatem -atinsinuat. 7 sibi -are i. q. sibi induere – sich aneignen: MLWWalth. Spir. Christoph. I 5 plurima ... evangelicę sibi -ansinsinuans precepta doctrinę. 8 condere – verbergen: MLWCarm. var. II 3,1,6 si ... ingenio ... vestro (sc. principis) legibus aptentur -tainsinuata (sc. Pythagorea dona) suis. II praevalente notione (in sinu) habendi: A continere – enthalten: MLWMarian. chron. a. m. 3749 p. 519^b,46 quod hebdomades lxx annorum lunarium mensiumque xii ... cdxx annos lunares absque embolismaribus -arintinsinuarint. MLWConsuet. Marb. 59 causa ... investigetur dicta accusatoris perpendendo, ... si aliquid invidię vel iracundię -entinsinuent. B in animo habere – beabsichtigen: MLWArbeo Corb. 16 p. 206,3 summi (summo corr. m. al. 1) ... pontifici ducendum (sc. equum) -ansinsinuans (-vitinsinuavit corr. m. al. 1).Weber