capellanus

1. ^*capellanus (cappe-), -i m. MLWscript.: ka-kapellanus: MLWChart. Westph. I 103^b p. 82,31 kappalanis. MLWTrad. Teg. 361. -pal(l)-capal(l)anus: MLWl. 12.63. adde MLWChart. march. Misn. II 342. MLWal. -ela-capelanus: MLWChart. Tirol. notar. II 491. MLWibid. saepe. usu MLWattrib. vel MLWadi.: MLWl. 28sqq. p. 206,4sq.40. etym. et MLWdef.: MLWWalahfr. exord. 32 p. 515,29sqq. dicti sunt ... capp-icappellani a cappa beati Martini ..., quam ferentes ... clerici capp-icappellani ( cape-icapellani MLWvar. l.) coeperunt vocari. clericus cuiusdam gradus vel dignitatis — Geistlicher eines bestimmten Ranges, Kapellan, Kaplan (cf. MLWGloss. III 379,3 St.-S. -uscapellanus caplan): I de clericis scholae vel societati clericorum in curia saeculari vel ecclesiastica adunatorum attinentibus et diversis officiis spiritualibus et saecularibus fungentibus: A publ.: 1 in capella vel curia regum, imperatorum (maiorum domus: l. 27): a in univ. (cf. J. Fleckenstein, Die Hofkapelle der deutschen Könige. I. 1959. p. 11sqq. 23sqq. 86sqq. II. 1966. p. 265sq.): α spectat ad Francos, Teutonicos: MLWDipl. Merov. II 14 p. 102,8 Audoenus capp-uscappellanus subscripsit. MLWCapit. reg. Franc. 10,2 duos episcopos cum -iscapellanis presbiteris princeps secum habeat (MLWTrad. Frising. 197 p. 188,31 Reginperht capp-uscappellanus presbiter. MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 83,8). 94,11 ut missos nostros, unum monachum et alium -umcapellanum, direxerimus ... inquirendum. MLWTrad. Patav. 46 Rodlandus, -uscapellanus ... regis (MLWDipl. Heinr. II. 143 p. 171,9 rex ... duos suis ex -iscapellanis ... Romam usque direxit. MLWal.). MLWAnnal. Xant. MLWa. 825 successit in locum eius (archiepiscopi) Otgerus -uscapellanus dominicus. MLWDipl. Ludow. Germ. 6 Erchanfredus, diaconus atque capp-uscappellanus noster. MLWGesta Font. 16 p. 45,34 Gervoldus Bertradae reginae -uscapellanus efficitur (MLWChart. Gosl. I 488. MLWal.). MLWRadbert. Arsen. 5 p. 66,4 militiam clericorum in palatio, quos -oscapellanos vulgo vocant MLWeqs. MLWWalahfr. exord. 32 p. 515,28 capp-icappellani minores ita sunt sicut hi, quos vassos dominicos ... nominamus. MLWDipl. Arnulfi 15 p. 24,29 Liutbrando, cuidam ... capp-ocappellano nostro, ... cappellam ... concessimus. 95 per interventum ... capp-icappellani et notarii nostri. MLWDipl. Otton. III. 248 Heriberti fidelis nostri -icapellani et cancellarii (MLWAnnal. Hild. MLWa. 1036 Herimannus ... archidiaconus, sed regius -uscapellanus et Cisalpinus cancellarius). 360 p. 789,22 in presentia nostri nuncii, Cessonis ... -icapellani, residentis in placito. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1065 cui (episcopo) Altmannus, imperatricis -uscapellanus, successit. Anscher. Angilb. 2 (MLWMGScript. XV p. 180,25) ut eum ... primatem -orumcapellanorum faceret Karolus. MLWOrd. coron. imp. 17,28 prior subdiaconorum cum ... -iscapellanis aule imperialis ... laudem ... decantet. saepissime. β spectat ad alios populos: MLWChron. Pol. 1,9 p. 26,16 Bolezlavus rex suos ... -oscapellanos in tanta veneratione retinebat, quod MLWeqs. MLWChart. Carinth. V 75 p. 52,10 -icapellani ... regis Ungarie. Const. III 129 notariorum, -orumcapellanorum seu clericorum prefati regis (sc. Bohemiae). b de clericis scholam vel societatem clericorum regentibus (cf. J. Fleckenstein, op. cit. I. p. 45sqq.): MLWDipl. Pipp. 27 p. 38,29 Fulradus, -uscapellanus noster sive archypresbiter. MLWDipl. Karoli M. 118 p. 165,27 capp-uscappellanus palacii nostri (MLWTrad. Lunaelac. 11. MLWDipl. Loth. I. 25 [ed. Th. Schieffer. 1966]. MLWal.). Testam. Folradi (MLWNArch. 32. 1907. p. 210,11) ego Folradus capalanus. MLWWalahfr. exord. 32 p. 515,27 sunt et illi, quos summos capp-oscappellanos Franci appellant, clericorum causis praelati (MLWDipl. Ludow. Germ. 35 p. 45,26. MLWal.). Conc. Karol. MLWapp. 9^B p. 848,25 Drogo archiepiscopus et senior -uscapellanus. MLWHincm. ord. pal. 19 apocrisiarius, qui vocatur apud nos -uscapellanus vel palatii custos. MLWDipl. Heinr. I. 18 Simon notarius advicem Hiltiberti archiepiscopi principisque capp-icappellani recognovi (item in recognitione: MLWDipl. Otton. I. 389 p. 531,11. MLWal.). MLWDipl. Loth. III. 121^g Guibaldo Casinensi gerarche et ... imperii archicancellario et magistro -ocapellano (de re v. A. Werminghoff, Geschichte der Kirchenverfassung Deutschlands. I. 1905. p. 176). MLWal. 2 in curia ducum, comitum, nobilium sim.: a in univ.: MLWTrad. Frising. 37 (a. 769/77) ego Fater presbiter -uscapellanus ... ducis ... scripsi (MLWChart. Heinr. Leon. 88 p. 132,12 curie ducis -icapellani presbiteri. MLWal.). MLWDipl. Karoli III. 37 quatinus cuidam -ocapellano suo (sc. ducis) ... concederemus quasdam res. MLWDipl. Otton. III. 272 p. 691,23 Petrus diaconus, -uscapellanus ducis Venetiarum (MLWChart. Babenb. 13 p. 19,11 data ... per manum Rovberti canonici et -icapellani ... d. 104 Leupoldus ... dux ... universis -iscapellanis suis MLWeqs. MLWal.). MLWThietm. chron. 7,26 marchionis -uscapellanus (MLWChart. march. Misn. II 569 p. 394,7 scriptor et -uscapellanus). MLWChart. Traiect. 540 p. 4,29 Franco, -uscapellanus meus (sc. comitis), Balduinus, uxoris meę -uscapellanus. MLWChart. Babenb. 293 -icapellani ducisse (MLWChart. episc. Hild. II 480 p. 232,36). MLWChart. Tirol. notar. II 479 Conradus -uscapellanus et scriba, ... procurator ... advocati. MLWChart. Carinth. V 125 p. 86,6 Iohannes et Lambertus, -icapellani capitanei. MLWal. adde: MLWCaes. Heist. hom. exc. 240 sacerdos quidam ... nobilis ... matrone capp-uscappellanus erat. b de primoribus clericorum: MLWChart. Babenb. 52,10 (a. 1177) abbatem ... curie nostre summum constituimus capp-umcappellanum MLWeqs. MLWChart. Nuremb. 425 eligentes nobis (sc. burggravio) ... abbatem ... in -umcapellanum principalem MLWeqs. B eccl.: 1 in curia Romana (cf. B. Rusch, Die Behörden und Hofbeamten der päpstlichen Kurie. 1936. p. 77sqq.): MLWBonizo ad amic. 587,8 quem (Gregorium VI.) secutus est ... Hildebrandus ..., nam antea fuerat suus -uscapellanus. MLWOrd. coron. imp. 17,37 presbiteria ... exhibere ... -iscapellanis ... curie. MLWChart. Raitenh. 75 p. 78,36 per manum Raynaldi acoliti et -icapellani ... pape (Const. III 231. MLWal.). Innoc. IV. registr. III 61^I Stephanum -umcapellanum et penitentiarium nostrum. 245^I Berardo ... subdiacono et -ocapellano nostro, iuris civilis professori. MLWClem. IV. registr. 689 p. 722,14 magistro Petro, ... -ocapellano nostro et palatii, ... auditori causarum MLWeqs. MLWSalimb. chron. p. 228,4 capellum rubeum papa ... contulit vobis (cardinalibus), ut ... discerni possitis a reliquis -iscapellanis. MLWal. 2 in curia (archi)episcoporum (cf. J. Fleckenstein, op. cit. I. p. 24 sq.): MLWAlcuin. epist. 264 p. 422,10 vestros (sc. archiepiscopi) ... -oscapellanos saluta. MLWDipl. Ludow. Germ. 87 p. 125,15 diaconus et capp-uscappellanus Grimoldi archicappellani. MLWRather. epist. 29 p. 168,17 faciens ... decretum pauperioribus clericis ..., hoc est presbyteris -iscapellanis. MLWTrad. Ratisb. 215 Rihheri clericus et -uscapellanus ... episcopi (MLWChart. Osn. III 201 p. 144,20 clerici et -icapellani speciales. MLWAeg. Aur. [?] gest. MLWabbr. [MGScript. XXV p. 131,1] hii abbates dicuntur -icapellani e.). MLWGerh. August. Udalr. I 23 p. 408,17 antistes ... cum paucis suis -iscapellanis synodum intravit. Chart. Sangall. A MLWapp. B 12 p. 692,17 hanc (ecclesiam) ... confirmavit episcopus ... audientibus -iscapellanis suis Azone camerario et Dezimanno decano MLWeqs. MLWAdam gest. 2,68 p. 128,10 nobiles viros habuit -oscapellanos archiepiscopus. MLWTrad. Teg. 249 p. 188,41 Rahewinus -uscapellanus et notarius (MLWChart. Carinth. V 333 p. 206,10). MLWRahew. gest. 4,77 p. 327,5 (conc.) -icapellani de cardinalia cancellarii. MLWChart. eccl. Erf. 110 p. 60,45 -icapellani curie Moguntinensis. saepe. 3 in monasteriis, capitulis, hospitalibus sim.: MLWThietm. (?) chron. 4,37 abbatissa ... cum -iscapellanis ... respondit. MLWAdam gest. 1,54 praepositus hoc Unni pro -ocapellano utens ad curiam venit. MLWWilh. Hirs. const. 2,13 p. 1052^A lectio, quam ... habet abbas, a -iscapellanis legitur. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 136,17 -uscapellanus MLWs. Marię ... propter infirmos licentiam cantandi missam accipit. MLWChart. Rhen. med. III 69 p. 71,3 prepositus nullum habebit -umcapellanum exemptum. MLWChart. Burgenl. I 179 p. 133,26 frater Gerardus, -uscapellanus domus templi. MLWChart. Carinth. V 82 p. 60,14 Iohannes ..., dominarum vallis sancte Marie -uscapellanus. MLWal. v. et p. 204,24. MLWalleg.: MLWHonor. August. gemm. 1,5 priores cum -iscapellanis, qui eos sequuntur, duodecim apostoli accipiuntur. II de presbiteris ecclesiis singulis attinentibus: A de plebanis vel rectoribus capellarum (cf. MLWHinschius, Kirchenrecht. II. p. 80): MLWChart. civ. Erf. 21 (a. 1139) testes sunt -icapellani ..., Erfurtensis ecclesie presbiteri. MLWChart. Laus. 577 -uscapellanus parrochialis. MLWChart. Babenb. 230 p. 34,44 plebanorum et -orumcapellanorum quemlibet ... in xii denariis ... persolvendis ... teneri. MLWChart. Carniol. II 36 p. 27,8 (epist. papae) quod cum aliqui ... monasteria ... volunt ... intrare ..., -icapellani eorum ... illis temere se opponunt. MLWChart. Tirol. 863^III p. 280,18 facere ... racionem de capp-iscappellanis ecclesiarum subiacencium capituli. MLWChart. Lux. IV 3 p. 4,20 ad ipsas capellas ... instituere ... -umcapellanum. MLWChart. Merseb. 368 personas idoneas de gremio vestri collegii aut -oscapellanos seculares ... collocare. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1244 p. 239,3 omnes religiosi, tam conventuales quam et -icapellani (capellarii MLWvar. l.). MLWal. v. et p. 204,55. B de vicariis adiutoribusque plebanorum (cf. MLWFeine, Rechtsgesch. I. ³1955. p. 357.373; MLWPlöchl, Kirchenrecht. II. ²1962. p. 168sq.): MLWChart. Babenb. 226 (a. 1220) Petrus plebanus et Hermannus -uscapellanus eius. MLWChart. Rhen. med. III 305 Anselmus MLWs. Brigide plebanus, Henricus suus -uscapellanus. MLWChart. Brixin. 178 decanus ... in ipsa ecclesia quoddam altare ... erexit -ocapellano in eodem altari ... servituro ... redditibus assignatis ac institutione -icapellani eiusdem altaris ... reservata. v. et p. 204,66. III usu remissiore: MLWHrotsv. Gall. II 5,4 diaboli -uscapellanus. MLWVita Gebeh. Salisb. II 21 p. 44,48 Mariae sedulum ... exhibebat obsequium, ut merito eius cognominaretur -uscapellanus. MLWThietm. peregr. 5,55 coram -iscapellanis et militibus, qui aderant. MLWChart. Basil. A II 115 p. 155,11 cum ... Christus nos ... elegerit in -umcapellanum suum et ... genitricis sue. Pape