appello

1. appello (adp-), -avi, -atum, -areappellare. MLWscript.: adp-adpello: occurrit perraro in schedulis nostris, v. MLWl. 11. p. 782,2. ape-apello: MLWl. 11.13.24.38.65. MLWal. -pelappel(o)(o): MLWl. 24. p. 782,68. MLWal. MLWform.: MLWpraes. ap(p)ellit: MLWl. 26. p. 782,53. adde MLWLeg. Burgund. Rom. 33,3 (var. MLWl.). MLWinf. -ereappellere (var. MLWl.): p. 783,38. I alloqui — ansprechen: A gener. MLWi. q. adire, affari, deprecari — angehen, anreden, anflehen: MLWBeda hist. eccl. 4,20 p. 259,23 eum ... salutans ac suo -ansappellans nomine ... inquit. Form. epist. IV 2 illum tuum mihi (MLWi. me) ... -areappellare iussisti fidelem. MLWRud. Fuld. mirac. 12 p. 338,10 sanctam Gerdrudam ad-bat. MLWPurch. Witig. 461 talibus in votis apellans iura tonantis. MLWBruno Querf. Adalb. A 15 de reditu pastoris papam apellant. MLWEpist. Hann. 55 p. 101,26 maiestatem vestram -oappello pro paupere sorore nostra. MLWEpist. Heinr. IV. 42 p. 64,18 ut ipse (filius) cesset nos persequi ..., -vimusappellavimus et iam tertio -amusappellamus ... Romanum pontificem ... et ecclesiam. MLWal. pendet ut: MLWBruno Querf. Adalb. A 12MLW^ex. legatos mittit regina, elemosinas et orationes multorum, per quos ... redemptorem -retappellaret, ut ... regem ... liberaret. MLWNarr. de rel. Scafhus. 4 p. 956,11. cf. MLWl. 15. in imag.: MLWHraban. epist. 34 p. 468,5 -amusappellamus humum et pretium poscimus anni. B publ. et iur.: 1 adhortari, evocare — mahnen, auf-, herausfordern:MLW Chart. Solod. 7 p. 14,20 (a. 1036) si ... inde semel aut bis apelatus ... non emendaverit. MLWPax Valenc. p. 606^a,14 si damnificatus -etappellet reum de duello. pendet ut: MLWLex Sal. Merov. 1,3 uxorem illius ... -etappellet (apellit A 1,2; apellat C 5), ut MLWeqs. 2 invocare — um Rechtsbeistand ersuchen: MLWAlcuin. epist. 245 p. 393,36 reus ... ad ecclesiam confugit ... cesarem -ansappellans (p. 394,21). MLWCapit. reg. Franc. 141,25 comitem. 252,2 p. 214,14 communem episcoporum synodum. MLWVita Norb. I 21 p. 701,14 iudicii et iusticiae tribunal -veruntappellaverunt. MLWChart. Babenb. 65,19 quod si ... clementer gubernare despexerit dux ..., -andiappellandi (ape-apellandi A) et adeundi imperatoris curiam ... habeant licentiam. MLWal. 3 provocare — Berufung einlegen, appellieren (de re v. p. 778,67): MLWLeg. Burgund. Rom. 33,3 pendente sententia quisque -areappellare voluerit MLWeqs. MLWSteph. Edd. Wilfr. 47 p. 242,27 de hac ... questione ... sedem apello apostolicam (MLWNicol. I. epist. 11 p. 277,30. MLWOtto Frising. gest. 1,48 p. 71,12. MLWal.). MLWHincm. epist. I 160^b,6 episcopus ad primatem alterius provintiae ... non habet licentiam -andiappellandi ... nisi apud Romanum pontificem. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 284,33 ad illam (Romanam ecclesiam) de qualibet mundi parte -andumappellandum est, ab illa autem nemo est -areappellare permissus. MLWWibald. epist. 240 utrum a sentencia, non ab executione -andumappellandum sit (MLWChart. Tirol. notar. I 431. MLWal.). MLWChart. archiep. Magd. 292 p. 361,18sq. abbas ... -vitappellavit in hec verba: ego ... -oappello domnum papam (MLWChart. Hall. I 106 absolute ad dominum p. -vitappellavit. MLWal.). MLWChart. Bund. 390 p. 290,15 iudex ... protulit sententiam dicendo ... male esse -tumappellatum (MLWChart. Tirol. notar. I 57. MLWal.). MLWChart. Tirol. notar. I 574 p. 280,27 si ipsos ... vellent ... agravare, ab illo gravamine -bantappellabant ante sententiam. MLWChron. reg. cont. III MLWa. 1203 p. 202,9 (rec. I) -veruntappellaverunt Coloniam ad audientiam cardinalis. MLWStatut. ord. Teut. p. 161,34 quicumque frater ad ordinem et consuetudines racionabiliter -veritappellaverit, audiatur. MLWChart. Rhen. med. III 1461 p. 1058,4 nos ab eodem archidiacono ad ... archiepiscopum -amusappellamus in scriptis. MLWChart. Raitenh. 336 potestatem agendi ..., -andiappellandi et prorogandi. MLWChart. select. Keutgen 162,12 si forte ab aliquo civium pro sententia ad curiam regiam ... -aturappellatur. saepe. v. et p. 783,11. MLWrefl.: MLWChart. Tirol. notar. II 249 (a. 1242) se ad ... potestatem ... viva voce de hoc laudo -vitappellavit (296). in iudicio novissimo: MLWCarm. Bur. B 6,50 quem iudex tunc arguerit, -areappellare non poterit. 4 interpellare — Einspruch erheben: MLWLex Raet. Cur. 11,11 si aliquid contra hunc factum testamentum apellare (app-appellare A c), vedare voluerit, ut MLWeqs. (cf. Cod. Theod. 11,11,5; de re v. E. Meyer-Marthaler, SchweizerZGesch. 3. 1953. p. 50¹⁵⁷). MLWChart. Salem. 442 p. 24,11 (a. 1268) nichil exceptum fuit contra predicta omnia nec ab aliquo -tumappellatum. 549 p. 153,4. 5 in ius vocare, accusare, arguere — vor Gericht ziehen, anklagen, anschuldigen:MLW Edict. Roth. 365 si quis post mortem patris filium de debitum -veritappellaverit. MLWLeg. Wisig. 2,1,24 p. 71,8 aput audientiam principis -areappellare iudicem. 2,8,9 p. 86^a,13 nihil horum, unde ad-atur, scire ... neque fecisse. MLWal. (v. MLWind.). MLWLex Raet. Cur. 9,26 ille absolutus est, quem -vitappellavit. MLWCapit. reg. Franc. 214,1 de servitio. Ioh. VIII. epist. A 101 p. 95,6 archiepiscopus de his nichil me postea -vitappellavit, sed ad accusationem regis me respondere ... pręcipiebat. MLWWipo gest. 35 p. 55,7 in ipso placito ... Italici -bantappellabant archiepiscopum ... pro multis causis. al. citare — vorladen: MLWDipl. Loth. III. 41 presbiter ... suos -atappellat ... et culpas eorum ... corrigit. MLWChart. select. Keutgen 139,45 precones ... in suo officio ad -andumappellandum homines ad iudicium ... debent parati esse. MLWGerhoh. Antichr. 1,52 p. 359,5 -oappello ... te ad Romanum pontificem, ut ... coram eo mihi ... respondeas. 6 a postulare, requirere — fordern, beantragen: Const. I 429,6 (s. XI.MLW^ex.) si quis ... quasi reus acclamatus fuerit et ipse innocentie sue expurgationem -veritappellaverit. MLWNivard. Ysengr. 5,299 -oappello duellum. MLWc. MLWacc. MLWc. MLWinf.: MLWNicol. I. epist. 109 p. 625,10 quodsi ... episcopus ... -veritappellaverit se de hoc in nostra praesentia iudicium agere. MLWseq. ne: MLWChron. Mont. Ser. MLWa. 1205 p. 173,16 super sigillo ecclesie -antesappellantes, ne quid ... contra ipsos ... scriberetur. b vindicare — beanspruchen: MLWTrad. Ratisb. 864 p. 417,32 (a. 1149/60) posteri iniuste ad servitium -tiappellati sunt (cf. p. 417,36). MLWChart. Austr. sup. II 234 p. 344,5 filios ... eadem bona -antesappellantes ab eis amoverunt datis xx talentis. remissius: MLWChart. select. Keutgen 139,39 (s. XII.¹) quicumque pro aliqua causa coram consulibus terminata testimonium ipsorum -verintappellaverint. II nominare — (be)nennen (pass.: heißen): A gener. MLWi. q. designare, nomen imponere — bezeichnen, Namen geben: MLWBeda hist. eccl. 3,25 p. 184,33 quare stultum -areappellare velitis laborem nostrum. MLWLex Baiuv. 10,2 de illo granario, quod parc -antappellant. MLWWillib. Bonif. 8 p. 44,13 in loco, qui -aturappellatur Wirzaburch. MLWEinh. Karol. 28 in epistolis fratres eos (imperatores Graecos) -andoappellando. MLWChron. Salern. 107 p. 112,14 (epist. Ludow. II.) quod non Francorum, set Romanorum imperatores -emurappellemur. MLWThietm. chron. 4,56 quem (filium) fratris sui nomine Bolizlavi -vitappellavit. MLWTrad. Teg. 13 cum universis rebus qualicumque modo -andisappellandis. saepissime. in explicationibus etymologicis: MLWWiduk. gest. 1,18 a ... duce nomine Gotha Gothi -tiappellati sunt. MLWOtto Frising. gest. 2,41 hystoria ab hysteron ... -ariappellari consuevit. MLWal. MLWc. sensu increpandi: MLWGesta Trev. cont. I 10 p. 183,24 insultanter eos ecclesianos -antesappellantes. MLWChron. Mont. Ser. MLWa. 1225 p. 222,12 verbis ... in eundem invectus est, ut ... leccatorem publice -retappellaret. MLWal. B spec.: 1 iur.: MLWChart. Heinr. Leon. 112 homines ..., sive censuales sive asscripticii ... secundum consuetudinem terre -enturappellentur. MLWChart. Burgel. 94 p. 113,8 in quo (sigillo) me ‘de Kamburc’ -oappello. MLWChart. select. Keutgen 139,50 qui in iudicio advocati ‘anspreken’ -anturappellantur. MLWal. MLWintrans. (sensu MLWpass.): MLWForm. Senon. I MLWapp. 1^a p. 208,9 ipsi filii mei secundum lege naturalis -antappellant. v. et MLWl. 68. declarare — bestimmen, erklären: MLWLex Sal. Merov. 46,4 illum, quem heredem -atappellat (ape-apellat A 2.4, -itappellit A 1), publici similiter nominent. MLWCapit. reg. Franc. 215,6 de cartis, quae a quibusdam personis falsae -anturappellantur. MLWal. 2 publ. MLWi. q. acclamare, approbare, titulo honorare — (er)nennen, anerkennen, mit einem Titel auszeichnen, proklamieren: MLWAnnal. Fuld. I MLWa. 801 Karolus rex a Romanis est -tusappellatus augustus (MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 896 p. 128,22. MLWal.). MLWAnnal. Einh. MLWa. 750 secundum Romani pontificis sanctionem Pippinus rex ... -tusappellatus est (MLWThietm. chron. 4,2 publice. MLWal.). MLWRegino chron. MLWa. 898 p. 146,25 a summo pontifice coronatus imperator -aturappellatur Ludowicus (MLWWiduk. gest. 3,49 ab exercitu. MLWal.). MLWWiduk. gest. 1,13 socii quoque Francorum et amici -tiappellati (sc. Saxones). MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1061 Heinricus patritius Romanorum -tusappellatus est. saepe. III per confusionem MLWi. q. appellere — ansteuern: v. p. 783,38.